Ushbu maqolada aksiologiya va aksiolingvistika sohasidagi asosiy jarayonlar – aksiologiya, baholash va darajalanish – keng qamrovli tahlil qilinadi. Tadqiqot tilning qadriyatlarni ifodalashdagi o‘ziga xos o‘rniga e’tibor qaratib, uning semantik va stilistik xususiyatlari, shuningdek, kontekstual o‘zgarishlarini aniqlashga qaratilgan. Maqolada tahlil va komponental usullar qo‘llanilib, pragmatika, stilistika va sotsiolingvistika kabi interdisiplinar yondashuvlar asosida aksiologik jarayonlarning ifoda mexanizmlari o‘rganilgan.Maqola davomida baholash jarayonining aksiologik so‘zlardan farqi, darajalanish jarayoni bilan o‘zaro bog‘liqligi va tilning baholash mazmunini ifodalashdagi roli batafsil tahlil etiladi. Tadqiqot shuni isbotlaydiki, baholash va darajalanish jarayonlari tilshunoslikda qadriyatlarni o‘lchash va ularning iyerarxik tuzilishini aniqlashda asosiy vosita sifatida xizmat qiladi. Shu bilan birga, tilning qadriyat ifodalanishi jamiyatdagi madaniy, ijtimoiy va ideologik tuzilishlarga mos ravishda shakllanib boradi.Ushbu maqola nafaqat tilshunoslik nazariyasi va metodologiyasini boyitishga, balki tilning ijtimoiy-madaniy hayotdagi o‘rnini yanada chuqurroq tushunishga ham xizmat qiladi. Tadqiqot natijalari kelgusidagi ilmiy izlanishlar uchun yangi nazariy yondashuvlar va tahlil usullarini belgilab beradi, shuningdek, tilning qadriyatlarni ifodalash mexanizmlarini o‘rganishda interdisiplinar metodlarning ahamiyatini ko‘rsatadi.
| Mualliflar | Dadabayeva, Shirinxon |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2025-12-31 |
| Jild | 31 |
| Son | 3 |
| Betlar | 133-133 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
Aksiologiya, aksiolingvistika, baholash jarayoni, darajalanish jarayoni, semantic ma’no, baholash nazariyasi, implisit baholash, eksplisit baholash, Axiology, Axioloinguistics, Evaluation Process, Ranking Process, Semantic Meaning, Evaluation Theory, Implicit Evaluation, Explicit Evaluation.
| APA | Dadabayeva, Shirinxon (2025). AKSIOLINGVISTIKADAGI ASOSIY JARAYONLAR. FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 133-133. https://journal.fdu.uz/main/article/1119 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Dadabayeva, Shirinxon AKSIOLINGVISTIKADAGI ASOSIY JARAYONLAR // FarDU ilmiy xabarlari. – 2025. – T. 31, № 3. – B. 133-133. |
| MLA | Dadabayeva, Shirinxon. “AKSIOLINGVISTIKADAGI ASOSIY JARAYONLAR.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 133-133, 2025. https://journal.fdu.uz/main/article/1119 |
| Chicago | Dadabayeva, Shirinxon. “AKSIOLINGVISTIKADAGI ASOSIY JARAYONLAR.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 133-133 (2025). https://journal.fdu.uz/main/article/1119 |
| Harvard | Dadabayeva, Shirinxon (2025) ‘AKSIOLINGVISTIKADAGI ASOSIY JARAYONLAR’, FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 133-133. https://journal.fdu.uz/main/article/1119 |
| BibTeX | @article{dadabayevashirinxon2025,
title = {AKSIOLINGVISTIKADAGI ASOSIY JARAYONLAR},
author = {Dadabayeva, Shirinxon},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2025},
volume = {31},
number = {3},
pages = {133-133},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/1119}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqola ingliz va o‘zbek tillarida oshxona anjomlari nomlari leksik guruhining suffikslar yordamida shakllanish jarayonini batafsil o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning dolzarbligi turli tillarning leksik…
Maqola globalizatsiya sharoitida lingvokultural birliklarning rivojlanishiga ta'sir qiluvchi omillarni o'rganishga bag'ishlangan. Til va madaniyat o'rtasidagi o'zaro aloqalar, shuningdek, lingvokulturalemalar roli…
Ushbu maqolada o‘zbek tilidagi dolzarb masalalardan bo‘lgan –ma affiksi hamda ingliz tilidagi not inkor yuklamasi yordamida fe’lning bo‘lishsizlik shaklini yasash usullari o‘rganib chiqildi. Kundalik nutqimizda…
Maqolada turk va ozarbayjon tillaridagi paremiyologik birliklarda kuzatiladigan qofiyalash usullari ko‘rib chiqiladi. Ozarbayjon va turk tillaridagi maqollarda uchraydigan qofiyalar tovush takrorlari orqali ritm hosil…
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek maqollarining lingvokognitiv xususiyatlari tahlil qilinadi. Turli konseptlar, metaforalar va madaniy tafakkur farqlari asosida maqollar orqali til va tafakkur o‘rtasidagi aloqalar ochib…
Ushbu maqola axloqiy-fuqaroviy qadriyatlarni ifodalovchi aksiologik leksikalarni tahlil qilish orqali tilshunoslik va etika sohalaridagi nazariy yondashuvlarni muhokama qiladi. Maqolada leksik birliklarning semantik…
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida 1991–2024-yillar davomidagi nodavlat ta’lim muassasalarining shakllanish tarixi, tarixiy vaziyat va aholining ijtimoiy ta’limga boʻlgan ehtiyojlari tahlil qilingan. “Ta’lim…
This article provides detailed information about the essence, formation and role of mass culture in society. The article analyzes various forms of mass culture, its widespread distribution through mass communication…
This article analyzes the socio-political and ethical views of Eastern thinkers. In particular, it examines the socio-political rise of Turkestan during the 9th–12th and 14th–15th centuries, as well as the factors…
This article examines the development of culture and literature in Uzbekistan under the influence of communist ideology after World War II. Additionally, it analyzes the efforts to glorify national values and Uzbek…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
This article shows three methods of studying the meanings of words – reference theory, component analysis and postulates of meaning based on the analysis of different examples. In the process of translation, the fact…
Ushbu maqola tarjima jarayonida vaziyatning ahamiyatliligi, uning asliyat tilidan tarjima tiliga o‘tishi haqida bo‘lib, unda olimlarning tarjima modeli bo‘lgan situativ-denotativ usuli haqidagi fikrlari keltiriladi…
Ushbu maqola so‘zning ma’nolarini o‘rganuvchi uch usul – ma’lumotlar nazariyasi tahlili, komponentli tahlil va ma’no postulatlari turli misollar tahlili asosida ko‘rsatilgan. Tarjima jarayonida tarjimon asliyat tilidagi…
Tilshunoslikda tilni murakkab tizim sifatida o‘rganish, barcha til birliklarini shakl va mazmunidan kelib chiqib tahlil qilish hamda sintaktik, semiotik va pragmatik tabiatini, nutqdagi ahamiyatini o‘rganish muhim…
Ushbu maqola axloqiy-fuqaroviy qadriyatlarni ifodalovchi aksiologik leksikalarni tahlil qilish orqali tilshunoslik va etika sohalaridagi nazariy yondashuvlarni muhokama qiladi. Maqolada leksik birliklarning semantik…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…