Статья посвящена комплексному исследованию орнитоморфного лексико-семантического поля в узбекской исторической прозе как репрезентанта национального культурного кода. На материале романа А. Якубова «Сокровища Улугбека» детально анализируется специфика интеграции фольклорно-мифологических, суфийских и притчевых элементов в структуру реалистического повествования. Рассматривается роль анималистических образов в формировании аксиологического пространства текста, экспликации индивидуально-авторской картины мира и психологизации исторических личностей. Особое внимание уделяется механизмам дешифровки этнокультурных кодов в контексте интертекстуальности и преемственности восточной литературной традиции. В исследовании особое внимание уделяется динамике семантики орнитоморфных единиц в зависимости от сюжетно-психологического контекста и их взаимодействию с зооморфной и хтонической образностью. Посредством лингвокультурологического, семиотического, контекстуального и интертекстуального методов выявляются механизмы трансформации традиционных символических значений в индивидуально-авторскую систему А. Якубова. Показано, что образы птиц и животных участвуют не только в характеристике персонажей, но и в формировании нравственно-этических оппозиций, психологического пространства и символической организации исторического повествования. Установлено, что обращение писателя к фольклорно-мифологическим моделям обеспечивает связь между исторической конкретикой романа и более глубокими пластами национальной культурной памяти. Научная значимость исследования определяется возможностью применения выявленной модели анализа к изучению анималистического кода в других произведениях узбекской исторической прозы.
| Mualliflar | Исматова , Наталья |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон университети хабарномаси |
| Nashriyot | Қўқон университети |
| ISSN | 2181-1695 |
| Nashr sanasi | 2026-08-19 |
| Jild | 19 |
| Betlar | 161-165 |
| Til | Rus |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-22 |
историческая проза, культурный код, орнитоморфная лексика, анималистический образ, фольклорные традиции, мифопоэтика, А. Якубов, интертекстуальность, суфизм, психологизм.
| APA | Исматова , Наталья (2026). ОРНИТОМОРФНАЯ ЛЕКСИКА В УЗБЕКСКОЙ ИСТОРИЧЕСКОЙ ПРОЗЕ КАК СРЕДСТВО РЕПРЕЗЕНТАЦИИ КУЛЬТУРНОГО КОДА. Қўқон университети хабарномаси, 19, 161-165. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1800 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Исматова , Наталья ОРНИТОМОРФНАЯ ЛЕКСИКА В УЗБЕКСКОЙ ИСТОРИЧЕСКОЙ ПРОЗЕ КАК СРЕДСТВО РЕПРЕЗЕНТАЦИИ КУЛЬТУРНОГО КОДА // Қўқон университети хабарномаси. – 2026. – T. 19. – С. 161-165. |
| MLA | Исматова , Наталья. “ОРНИТОМОРФНАЯ ЛЕКСИКА В УЗБЕКСКОЙ ИСТОРИЧЕСКОЙ ПРОЗЕ КАК СРЕДСТВО РЕПРЕЗЕНТАЦИИ КУЛЬТУРНОГО КОДА.” Қўқон университети хабарномаси, 19, 161-165, 2026. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1800 |
| Chicago | Исматова , Наталья. “ОРНИТОМОРФНАЯ ЛЕКСИКА В УЗБЕКСКОЙ ИСТОРИЧЕСКОЙ ПРОЗЕ КАК СРЕДСТВО РЕПРЕЗЕНТАЦИИ КУЛЬТУРНОГО КОДА.” Қўқон университети хабарномаси, 19, 161-165 (2026). https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1800 |
| Harvard | Исматова , Наталья (2026) ‘ОРНИТОМОРФНАЯ ЛЕКСИКА В УЗБЕКСКОЙ ИСТОРИЧЕСКОЙ ПРОЗЕ КАК СРЕДСТВО РЕПРЕЗЕНТАЦИИ КУЛЬТУРНОГО КОДА’, Қўқон университети хабарномаси, 19, 161-165. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1800 |
| BibTeX | @article{article2026,
title = {ОРНИТОМОРФНАЯ ЛЕКСИКА В УЗБЕКСКОЙ ИСТОРИЧЕСКОЙ ПРОЗЕ КАК СРЕДСТВО РЕПРЕЗЕНТАЦИИ КУЛЬТУРНОГО КОДА},
author = {Исматова , Наталья},
journal = {Қўқон университети хабарномаси},
year = {2026},
volume = {19},
pages = {161-165},
url = {https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1800}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada ta’lim rus tilida olib boriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablarining yuqori sinflarida o‘zbek tilini davlat tili sifatida o‘qitish jarayonida og‘zaki nutq – gapirish ko‘nikmasini shakllantirish muammosi tadqiq…
Maqolada ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish madaniyatini shakllantirishda bilim nazariyasi va zamonaviy epistemologik yondashuvlarning pedagogik o‘rni asoslangan. O‘zbekistonning normativ-huquqiy hujjatlari, o‘zbek…
Maqolada jadid davri yozma manbalarida uchraydigan arxaiklashgan frazeologik birliklarning leksik-semantik xususiyatlari tahlil qilingan. Unda frazeologizmlar tarkibidagi eskirgan so‘zlarning zamonaviy muqobillari bilan…
Mazkur maqolada iqtisodiy diskurs tarkibida faol qo‘llanadigan nutqiy birliklarning etimologik genezisi, tarixiy shakllanish bosqichlari va taraqqiyot qonuniyatlari diaxron yondashuv asosida tadqiq etiladi. Iqtisodiy…
Mazkur maqola O‘rta Osiyoda kitob nashri va kitob savdosi tizimining 1920-1950 yillardagi shakllanishi, rivojlanishi va tizimli o‘zgarishlarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada shu davrlarda faoliyat yuritgan…
Ushbu maqolada raqamli pedagogika fanini o‘qitishda zamonaviy ta’lim texnologiyalaridan foydalanish, ushbu fan mazmunini talabalarga yanada qiziqarli, interfaol va samarali tarzda yetkazish, zamonaviy ta’lim…
Mazkur maqolada nemis va o‘zbek maqollarida uchraydigan hayvon hamda o‘simlik nomlarining struktur-tipologik xususiyatlari qiyosiy jihatdan tahlil qilinib, ularning paremiologik birliklar tarkibidagi grammatik…
Maqolada XX asr ikkinchi yarmidagi Amerika tarixiy romanining rivojlanish bosqichlari va poetik transformatsiyasi tahlil qilinadi. 1950–2000-yillardagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy o‘zgarishlarning janrga ta’siri, rasmiy…
Maqolada oliy ta’limda ijtimoiy tarmoqlar orqali hamkorlik va bilim almashinuvini tashkil etishning nazariy-pedagogik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi ijtimoiy tarmoqlarning hamkorlikda bilim yaratish…
Maqolada XX asr boshlarida Turkistonda jadid maʼrifatparvarlari tomonidan yaratilgan darsliklar va xrestomatiyalarni tizimli pedagogik tahlil qilishning metodologik asoslari yoritilgan. Jadidshunoslik, pedagogika tarixi…
Қўқон университети хабарномаси — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…