Jadid darsliklari va xrestomatiyalarini tahlil qilishning metodologik asoslari va mezonlari

Mamatqulova, Sojidaxon

Қўқон университети хабарномаси · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada XX asr boshlarida Turkistonda jadid maʼrifatparvarlari tomonidan yaratilgan darsliklar va xrestomatiyalarni tizimli pedagogik tahlil qilishning metodologik asoslari yoritilgan. Jadidshunoslik, pedagogika tarixi va zamonaviy darslikshunoslik tadqiqotlari umumlashtirilib, mavjud ishlarda darsliklar yagona mezonlar asosida qiyoslanmaganligi koʻrsatilgan. Tarixiy-pedagogik, tizimli, germenevtik va qiyosiy yondashuvlar hamda kontent-tahlilga tayangan holda jadid darsliklarining vazifasiga koʻra tasnifi taklif etilgan. Mazmun, metodik tuzilish va didaktik tamoyillar birligiga asoslangan 18 mezondan iborat tahlil tizimi, uch darajali baholash shkalasi, kodlash tartibi va Y.A. Komenskiy hamda K.D. Ushinskiy didaktikasi bilan qiyoslash asosi ishlab chiqilgan. Taklif etilgan metodologik model jadid darsliklarini nafaqat mazmuniy jihatdan, balki ularning ta’limiy maqsadi, o‘quv materialini tanlash va tizimlashtirish tamoyillari, bilim berish usullari, o‘quvchi faolligini ta’minlash mexanizmlari hamda axloqiy-ma’rifiy yo‘nalishi nuqtayi nazaridan kompleks baholash imkonini beradi. Tadqiqot natijalari jadid darsliklarida an’anaviy ta’lim unsurlari bilan bir qatorda, o‘quvchining mustaqil fikrlashi, amaliy faoliyati va dunyoqarashini rivojlantirishga qaratilgan yangi pedagogik yondashuvlar shakllanganini aniqlashga metodologik asos yaratadi. Ishlab chiqilgan mezonlar tizimi tarixiy darsliklarni zamonaviy darslikshunoslik talablari asosida tizimli o‘rganish, turli mualliflar va nashrlarni o‘zaro qiyoslash hamda jadid pedagogik merosining didaktik xususiyatlarini obyektiv aniqlash uchun qo‘llanishi mumkin.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMamatqulova, Sojidaxon
JurnalҚўқон университети хабарномаси
NashriyotҚўқон университети
ISSN2181-1695
Nashr sanasi2026-05-21
Jild18
Betlar208-212
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
Indeksga qo‘shilgan2026-09-24

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

jadidchilik, usuli jadid, darslik, xrestomatiya, darslikshunoslik, kontent-tahlil, tahlil mezonlari, didaktik tamoyillar, pedagogika tarixi.

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAMamatqulova, Sojidaxon (2026). JADID DARSLIKLARI VA XRESTOMATIYALARINI TAHLIL QILISHNING METODOLOGIK ASOSLARI VA MEZONLARI. Қўқон университети хабарномаси, 18, 208-212. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1805
GOST (OAK)Mamatqulova, Sojidaxon JADID DARSLIKLARI VA XRESTOMATIYALARINI TAHLIL QILISHNING METODOLOGIK ASOSLARI VA MEZONLARI // Қўқон университети хабарномаси. – 2026. – T. 18. – B. 208-212.
MLAMamatqulova, Sojidaxon. “JADID DARSLIKLARI VA XRESTOMATIYALARINI TAHLIL QILISHNING METODOLOGIK ASOSLARI VA MEZONLARI.” Қўқон университети хабарномаси, 18, 208-212, 2026. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1805
ChicagoMamatqulova, Sojidaxon. “JADID DARSLIKLARI VA XRESTOMATIYALARINI TAHLIL QILISHNING METODOLOGIK ASOSLARI VA MEZONLARI.” Қўқон университети хабарномаси, 18, 208-212 (2026). https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1805
HarvardMamatqulova, Sojidaxon (2026) ‘JADID DARSLIKLARI VA XRESTOMATIYALARINI TAHLIL QILISHNING METODOLOGIK ASOSLARI VA MEZONLARI’, Қўқон университети хабарномаси, 18, 208-212. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1805
BibTeX
@article{mamatqulovasojidaxon2026,
  title = {JADID DARSLIKLARI VA XRESTOMATIYALARINI TAHLIL QILISHNING METODOLOGIK ASOSLARI VA MEZONLARI},
  author = {Mamatqulova, Sojidaxon},
  journal = {Қўқон университети хабарномаси},
  year = {2026},
  volume = {18},
  pages = {208-212},
  url = {https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1805}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон университети хабарномаси jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон университети хабарномаси — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari