Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi do‘ppido‘zlik leksikasining shakllanishi, tarkibiy xususiyatlari va vujudga kelishiga ta’sir etuvchi lingvistik hamda ekstralingvistik omillar tahlil qilinadi. Do‘ppido‘zlikka oid leksik birliklar ma’no va kasbiy qo‘llanish xususiyatlariga ko‘ra guruhlashtirilib, ularning asbob-uskuna, material va xomashyo, texnika va uslub, tayyor mahsulot hamda hunar jarayonini ifodalovchi qatlamlari aniqlanadi. Tadqiqotda tavsifiy, qiyosiy-tarixiy, dala-dialektologik, leksik-semantik va so‘z yasalishi tahlili metodlaridan foydalanilgan. Tahlil uchun lug‘atlar, etnografik manbalar, filologik tadqiqotlar hamda hududiy dala materiallari asosida jamlangan leksik birliklar jalb etilgan. Do‘ppido‘zlik leksikasining shakllanishida ijtimoiy-iqtisodiy, hududiy-dialektal, tilning ichki taraqqiyoti, tarixiy til aloqalari, madaniy-ma’naviy va marosim bilan bog‘liq omillarning o‘zaro ta’siri aniqlangan. Shuningdek, ushbu leksik qatlamda yasama so‘zlar, so‘z birikmali terminlar, semantik ixtisoslashuv va o‘zlashma birliklarning ishtiroki ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot natijalari do‘ppido‘zlik leksikasining nafaqat kasbiy nomlash tizimi, balki o‘zbek xalqining hunarmandchilik tajribasi, hududiy an’analari va madaniy xotirasini aks ettiruvchi muhim leksik qatlam ekanini asoslashga xizmat qiladi.
| Mualliflar | Mamatova, Dilafruz |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон университети хабарномаси |
| Nashriyot | Қўқон университети |
| ISSN | 2181-1695 |
| Nashr sanasi | 2026-08-19 |
| Jild | 19 |
| Betlar | 193-198 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-24 |
soha leksikasi, hunarmandchilik terminologiyasi, do‘ppido‘zlik, so‘z yasalishi, dialektizm, etnolingvistika, o‘zlashma so‘zlar, milliy o‘zlik.
| APA | Mamatova, Dilafruz (2026). O‘ZBEK TILIDA DO‘PPIDO‘ZLIK LEKSIKASINING VUJUDGA KELISH OMILLARI VA SABABLARI. Қўқон университети хабарномаси, 19, 193-198. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1808 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Mamatova, Dilafruz O‘ZBEK TILIDA DO‘PPIDO‘ZLIK LEKSIKASINING VUJUDGA KELISH OMILLARI VA SABABLARI // Қўқон университети хабарномаси. – 2026. – T. 19. – B. 193-198. |
| MLA | Mamatova, Dilafruz. “O‘ZBEK TILIDA DO‘PPIDO‘ZLIK LEKSIKASINING VUJUDGA KELISH OMILLARI VA SABABLARI.” Қўқон университети хабарномаси, 19, 193-198, 2026. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1808 |
| Chicago | Mamatova, Dilafruz. “O‘ZBEK TILIDA DO‘PPIDO‘ZLIK LEKSIKASINING VUJUDGA KELISH OMILLARI VA SABABLARI.” Қўқон университети хабарномаси, 19, 193-198 (2026). https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1808 |
| Harvard | Mamatova, Dilafruz (2026) ‘O‘ZBEK TILIDA DO‘PPIDO‘ZLIK LEKSIKASINING VUJUDGA KELISH OMILLARI VA SABABLARI’, Қўқон университети хабарномаси, 19, 193-198. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1808 |
| BibTeX | @article{mamatovadilafruz2026,
title = {O‘ZBEK TILIDA DO‘PPIDO‘ZLIK LEKSIKASINING VUJUDGA KELISH OMILLARI VA SABABLARI},
author = {Mamatova, Dilafruz},
journal = {Қўқон университети хабарномаси},
year = {2026},
volume = {19},
pages = {193-198},
url = {https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1808}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada XX asr ikkinchi yarmidagi Amerika tarixiy romanining rivojlanish bosqichlari va poetik transformatsiyasi tahlil qilinadi. 1950–2000-yillardagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy o‘zgarishlarning janrga ta’siri, rasmiy…
Maqolada oliy ta’limda ijtimoiy tarmoqlar orqali hamkorlik va bilim almashinuvini tashkil etishning nazariy-pedagogik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi ijtimoiy tarmoqlarning hamkorlikda bilim yaratish…
Maqolada XX asr boshlarida Turkistonda jadid maʼrifatparvarlari tomonidan yaratilgan darsliklar va xrestomatiyalarni tizimli pedagogik tahlil qilishning metodologik asoslari yoritilgan. Jadidshunoslik, pedagogika tarixi…
This article examines the development of machine translation, its technological evolution, and its role in modern multilingual communication. Particular attention is given to translation accuracy, contextual adequacy…
Mazkur maqolada aksiolingvistikaning shakllanishi va rivojlanishiga asos bo‘lgan nazariy-metodologik qarashlar, til birliklarining qadriyatlarni ifodalash imkoniyatlari hamda til va milliy-madaniy qadriyatlar…
The article examines the female characters of E. Hemingway’s “A Farewell to Arms” and F. S. Fitzgerald’s “The Great Gatsby” not as portraits but as narrative positions. Combining narratological analysis with…
The present study examines the linguistic representation of courage as one of the significant value-oriented concepts constituting the semantic field of spirituality. Rather than treating courage merely as a lexical…
Mazkur maqolada bo‘lajak muhandislarning grafik kompetensiyalarini rivojlantirishda 3D modellashtirish, fazoviy vizualizatsiya hamda audio-video texnologiyalarining metodik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Muhandislik…
Ushbu maqolada zamonaviy mediadiskursda ijtimoiy masofa kategoriyasining lingvistik ifodalanish vositalari tizimli tahlil qilinadi. Tadqiqotda ijtimoiy masofaning leksik, grammatik va pragma-uslubiy sathlardagi…
Maqolada Sarvar Azimovning “Zamon dramasi” asarida zamon tushunchasining badiiy-falsafiy mohiyati, shaxs va tarix munosabati, siyosiy-ijtimoiy ziddiyatlarning dramatik ifodasi hamda ramz va motivlarning kompozitsion va…
Қўқон университети хабарномаси — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Mazkur maqolada til va madaniyat o'rtasidagi dialektik bog'liqlik, ularning milliy o'zlikni shakllantirish va saqlab qolishdagi o'rni ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Muallif globallashuv va shiddatli…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…