Qisqa masofaga yuguruvchilarda start reaksiyasi va dastlabki tezlanish samaradorligini oshirishning takomillashtirilgan metodikasi

SULTANBAEV, G'AFUR

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Qisqa masofaga yugurishda musobaqa natijasining shakllanishi start signali berilgan paytdan boshlanadi. 60 va 100 metr masofalarda blokdan chiqish sifati, dastlabki 2–4 qadam va 0–30 metr tezlanish bosqichi yakuniy natijaga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Start reaksiyasi signalni idrok etish va harakatni boshlash tezligini ifodalasa, tezlanish qobiliyati juda qisqa vaqt ichida gorizontal tezlikni oshirish, tayanchga katta propulsiv kuch berish va qadamlar tuzilishini samarali boshqarishni talab qiladi. Shu sababli start reaksiyasi va tezlanishni bir-biridan ajratilgan sifatlar sifatida emas, balki yagona “signal – kuch hosil qilish – blokdan chiqish – tezlanish” zanjiri sifatida rivojlantirish maqsadga muvofiq. Sprint start biomekanikasi bo‘yicha tizimli sharhda “set” holatini sportchining antropometrik xususiyatlariga moslashtirish, itarilish vaqtida son bo‘g‘imlarining tez yozilishi, bloklarga yuqori kuch uzatish, blokdan chiqqandan keyingi dastlabki qadamlarda qisqa uchish fazasi va katta propulsiv impuls samarali startning muhim belgilaridan ekani ko‘rsatilgan [10]. Blokli start 5–10 metr oralig‘ida tik turgan startga nisbatan tezroq tezlik hosil qilishga yordam berishi hamda dastlabki qadamlarning oldinga yo‘nalgan impulsini kuchaytirishi aniqlangan [3]. Demak, start tayyorgarligi reaksiya tezligi, blok texnikasi va dastlabki tezlanish mexanikasini integratsiyalashgan holda rivojlantirishni talab qiladi. Maqsad va vazifalar. Maqolaning maqsadi qisqa masofaga yuguruvchilarda start reaksiyasi va dastlabki 0–30 metr tezlanish samaradorligini oshirishga qaratilgan takomillashtirilgan metodik modelni ilmiy asoslashdan iborat. Vazifalar sifatida: start …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSULTANBAEV, G'AFUR
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-09-22
Son8
Betlar256-259
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.577
Indeksga qo‘shilgan2026-09-23

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.577 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

sprint, start reaction, block start, initial acceleration, resisted sprinting, plyometric training, sprint biomechanics, спринт, стартовая реакция, стартовые колодки, начальное ускорение, спринт с сопротивлением, плиометрическая подготовка, биомеханика спринта

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APASULTANBAEV, G'AFUR (2026). QISQA MASOFAGA YUGURUVCHILARDA START REAKSIYASI VA DASTLABKI TEZLANISH SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING TAKOMILLASHTIRILGAN METODIKASI. Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 256-259. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.577
GOST (OAK)SULTANBAEV, G'AFUR QISQA MASOFAGA YUGURUVCHILARDA START REAKSIYASI VA DASTLABKI TEZLANISH SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING TAKOMILLASHTIRILGAN METODIKASI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 8. – B. 256-259. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.577.
MLASULTANBAEV, G'AFUR. “QISQA MASOFAGA YUGURUVCHILARDA START REAKSIYASI VA DASTLABKI TEZLANISH SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING TAKOMILLASHTIRILGAN METODIKASI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 256-259, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.577
ChicagoSULTANBAEV, G'AFUR. “QISQA MASOFAGA YUGURUVCHILARDA START REAKSIYASI VA DASTLABKI TEZLANISH SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING TAKOMILLASHTIRILGAN METODIKASI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 256-259 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.577
HarvardSULTANBAEV, G'AFUR (2026) ‘QISQA MASOFAGA YUGURUVCHILARDA START REAKSIYASI VA DASTLABKI TEZLANISH SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING TAKOMILLASHTIRILGAN METODIKASI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 256-259. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.577
BibTeX
@article{sultanbaevgafur2026,
  title = {QISQA MASOFAGA YUGURUVCHILARDA START REAKSIYASI VA DASTLABKI TEZLANISH SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING TAKOMILLASHTIRILGAN METODIKASI},
  author = {SULTANBAEV, G'AFUR},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {8},
  pages = {256-259},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.577},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.577}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari