Talabalarning o‘quv faolligini rivojlantirishda metakognitiv boshqaruv va ichki motivatsiyaning psixologik mexanizmlari

SAYPNAZAROVA, MIRIGUL

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Bugungi oliy ta’lim tizimida talabaning faqat tayyor bilimlarni o‘zlashtirishi emas, balki o‘z ta’lim faoliyatini mustaqil tashkil eta olishi, o‘zining bilim olish usullarini anglab yetishi va ta’lim jarayonidagi natijalarini muntazam nazorat qilishi muhim psixologik-pedagogik vazifalardan biriga aylanmoqda. Zamonaviy ta’lim muhiti talabalardan axborotni qabul qilish bilan cheklanib qolmasdan, uni izlash, tahlil qilish, saralash, baholash, amaliy vaziyatlarda qo‘llash va yangi bilimlarni mustaqil ravishda shakllantirishni talab qiladi. Bunday sharoitda talabaning o‘quv faolligi uning individual psixologik xususiyatlari, o‘quv motivlari hamda o‘z faoliyatini boshqarish imkoniyatlari bilan chambarchas bog‘liq bo‘ladi. O‘quv faolligi talabaning ta’lim jarayonidagi tashqi ishtirokini ifodalovchi oddiy ko‘rsatkich emas, balki uning bilim olishga bo‘lgan munosabati, maqsadga yo‘nalganligi, mustaqil fikrlashi, topshiriqlarni bajarishga tayyorligi, qiyinchiliklarni yengib o‘tishga intilishi va o‘z faoliyatini tahlil qila olish qobiliyatini qamrab oluvchi murakkab psixologik hodisadir. Talabaning o‘quv faoliyati qanchalik ongli ravishda boshqarilsa, u o‘z ta’lim ehtiyojlarini shunchalik aniq belgilay oladi, mavjud bilimlaridagi bo‘shliqlarni aniqlaydi va ularni to‘ldirish uchun tegishli strategiyalarni tanlaydi. Shu jihatdan o‘quv faolligini rivojlantirishda metakognitiv jarayonlarning o‘rni alohida ahamiyat kasb etadi. Metakognitiv boshqaruv shaxsning o‘z fikrlashi va bilim olish jarayonini kuzatishi, unga ta’sir ko‘rsatuvchi omillarni anglash va zarur hollarda o‘z faoliyatini qayta tashkil etish imkonini beradigan psixologik mexanizm sifatida namoyon bo‘ladi. Talaba o‘quv topshirig‘ini bajarishdan oldin maqsadni belgilashi, bajarish …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSAYPNAZAROVA, MIRIGUL
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-09-22
Son8
Betlar147-154
TilO‘zbek
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.539
Indeksga qo‘shilgan2026-09-23

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.539 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

metacognitive regulation, intrinsic motivation, learning activity, students, self- monitoring, reflection, goal setting, independent learning, self-assessment, academic engagement, метакогнитивное управление, внутренняя мотивация, учебная активность, студент, самоконтроль, рефлексия, целеполагание, самостоятельное обучение, самооценка, академическая активность

Iqtibos keltirish

APASAYPNAZAROVA, MIRIGUL (2026). TALABALARNING O‘QUV FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISHDA METAKOGNITIV BOSHQARUV VA ICHKI MOTIVATSIYANING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 147-154. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.539
GOST (OAK)SAYPNAZAROVA, MIRIGUL TALABALARNING O‘QUV FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISHDA METAKOGNITIV BOSHQARUV VA ICHKI MOTIVATSIYANING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 8. – B. 147-154. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.539.
MLASAYPNAZAROVA, MIRIGUL. “TALABALARNING O‘QUV FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISHDA METAKOGNITIV BOSHQARUV VA ICHKI MOTIVATSIYANING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 147-154, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.539
ChicagoSAYPNAZAROVA, MIRIGUL. “TALABALARNING O‘QUV FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISHDA METAKOGNITIV BOSHQARUV VA ICHKI MOTIVATSIYANING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 147-154 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.539
HarvardSAYPNAZAROVA, MIRIGUL (2026) ‘TALABALARNING O‘QUV FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISHDA METAKOGNITIV BOSHQARUV VA ICHKI MOTIVATSIYANING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 147-154. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.539
BibTeX
@article{saypnazarovamirigul2026,
  title = {TALABALARNING O‘QUV FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISHDA METAKOGNITIV BOSHQARUV VA ICHKI MOTIVATSIYANING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI},
  author = {SAYPNAZAROVA, MIRIGUL},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {8},
  pages = {147-154},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.539},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.539}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

SAYPNAZAROVA, MIRIGUL — boshqa maqolalari