«Yulduzli tunlar» romanidagi frazeologik, tasviriy va toponimik birliklarning ingliz tilidagi ekvivalenti bilan muvofiqlashtirish hamda ularni semantik teglash

Komilova, Gulmira

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada Pirimqul Qodirovning «Yulduzli tunlar» romani misolida frazeologik, tasviriy va toponimik birliklarning ingliz tilidagi ekvivalentlari bilan muvofiqlashtirilishi hamda ularning semantik teglash tizimi tadqiq etiladi. Tarixiy-badiiy asar sifatida roman yuqori chastotali frazeologik birikmalar, boy badiiy-tasviriy vositalar (metafora, epitet, o‘xshatish) va ko‘plab tarixiy-madaniy toponimlarni o‘z ichiga oladi, bu esa uni ikki tilli parallel korpus va ko‘p qatlamli semantik annotatsiya tizimini sinovdan o‘tkazish uchun qulay material qiladi. Tadqiqotda 120 ta frazeologik birlik, 120 ta tasviriy birlik va 90 ta toponimik birlikdan iborat namunaviy korpus asosida ularning ingliz tilidagi ekvivalentlik darajasi (to‘liq, qisman, ekvivalentsiz-tasviriy), tasviriy vosita turlari hamda toponim tarjimasi strategiyalari (transliteratsiya, an’anaviy ekvivalent, semantik tarjima, izohli transkripsiya) statistik jadvallar orqali tahlil qilinadi. Shuningdek, uch turdagi birlik uchun mo‘ljallangan uch qatlamli semantik teglash sxemasi (PHR, DESC, TOP) taklif etiladi. Natijalar frazeologik birliklarning aksariyati qisman ekvivalentlik (43,3%) asosida, toponimlarning esa asosan transliteratsiya (64,4%) orqali tarjima qilinganini ko‘rsatadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarKomilova, Gulmira
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-09-09
Jild8
Son8
Betlar469-474
TilO‘zbek
Ilmiy sohaSan’atshunoslik
DOI10.70728/b.series.fil.v08.i08.071
Indeksga qo‘shilgan2026-09-14

DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i08.071 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

frazeologik birlik, tasviriy vosita, toponim, semantik teglash, parallel korpus, ekvivalentlik, “Yulduzli tunlar”, tarjima strategiyasi.

Ilmiy soha

San’atshunoslik

Iqtibos keltirish

APAKomilova, Gulmira (2026). «YULDUZLI TUNLAR» ROMANIDAGI FRAZEOLOGIK, TASVIRIY VA TOPONIMIK BIRLIKLARNING INGLIZ TILIDAGI EKVIVALENTI BILAN MUVOFIQLASHTIRISH HAMDA ULARNI SEMANTIK TEGLASH. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 469-474. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i08.071
GOST (OAK)Komilova, Gulmira «YULDUZLI TUNLAR» ROMANIDAGI FRAZEOLOGIK, TASVIRIY VA TOPONIMIK BIRLIKLARNING INGLIZ TILIDAGI EKVIVALENTI BILAN MUVOFIQLASHTIRISH HAMDA ULARNI SEMANTIK TEGLASH // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 8. – B. 469-474. – DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i08.071.
MLAKomilova, Gulmira. “«YULDUZLI TUNLAR» ROMANIDAGI FRAZEOLOGIK, TASVIRIY VA TOPONIMIK BIRLIKLARNING INGLIZ TILIDAGI EKVIVALENTI BILAN MUVOFIQLASHTIRISH HAMDA ULARNI SEMANTIK TEGLASH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 469-474, 2026. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i08.071
ChicagoKomilova, Gulmira. “«YULDUZLI TUNLAR» ROMANIDAGI FRAZEOLOGIK, TASVIRIY VA TOPONIMIK BIRLIKLARNING INGLIZ TILIDAGI EKVIVALENTI BILAN MUVOFIQLASHTIRISH HAMDA ULARNI SEMANTIK TEGLASH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 469-474 (2026). https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i08.071
HarvardKomilova, Gulmira (2026) ‘«YULDUZLI TUNLAR» ROMANIDAGI FRAZEOLOGIK, TASVIRIY VA TOPONIMIK BIRLIKLARNING INGLIZ TILIDAGI EKVIVALENTI BILAN MUVOFIQLASHTIRISH HAMDA ULARNI SEMANTIK TEGLASH’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(8), 469-474. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i08.071
BibTeX
@article{komilovagulmira2026,
  title = {«YULDUZLI TUNLAR» ROMANIDAGI FRAZEOLOGIK, TASVIRIY VA TOPONIMIK BIRLIKLARNING INGLIZ TILIDAGI EKVIVALENTI BILAN MUVOFIQLASHTIRISH HAMDA ULARNI SEMANTIK TEGLASH},
  author = {Komilova, Gulmira},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {8},
  pages = {469-474},
  doi = {10.70728/b.series.fil.v08.i08.071},
  url = {https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i08.071}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Komilova, Gulmira — boshqa maqolalari

San’atshunoslik sohasidagi boshqa maqolalar

San’atshunoslik sohasidagi OAK jurnallari