Muammoli ta'lim orqali o'quvchilarning intellektual faolligini rivojlantirish: psixologik-pedagogik yondashuv

IDIYEVA, MANUCHEHRA

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Zamonaviy ta'lim paradigmasi o'quvchidan passiv bilim iste'molchisi emas, balki faol bilim quruvchisi sifatida qatnashishini talab etmoqda. Muammoli ta'lim (Problem-Based Learning, PBL) - bu yondashuvlardan biri bo'lib, u o'quvchilarni real hayotiy muammolarni hal qilish jarayoniga jalb etish orqali ularning intellektual faolligini, mustaqil fikrlash va ijodiy yondashish qobiliyatlarini rivojlantiradi (Savery, 2006). Intellektual faollik psixologiyada shaxsning bilish faoliyatida namoyon bo'ladigan faollik, tashabbuskorlik va mustaqillik sifati sifatida ta'riflanadi (Bogoyavlenskaya, 2002). Muammoli ta'lim va intellektual faollik o'rtasidagi munosabatni o'rganish O'zbekiston ta'lim psixologiyasida hali yetarlicha tadqiq etilmagan. Ushbu bo'shliqni to'ldirish maqsadida amalga oshirilgan ushbu Ta’limda istiqbolli izlanishlar - xalqaro ilmiy-metodik jurnal № 8/2026 ISSN: 3060-527X tadqiqot muammoli ta'lim texnologiyasining intellektual faollikka psixologik-pedagogik ta'sirini kvazieksperimental jihatdan o'rganadi. Tadqiqotning asosiy gipotezasi: muammoli ta'lim texnologiyasidan foydalanish o'quvchilarning intellektual faolligini an'anaviy ta'lim metodlariga nisbatan statistik ahamiyatli darajada oshiradi (p<0.05). Metodlar (Methods). Ishtirokchilar: Buxoro viloyatidagi 4 ta umumiy o'rta ta'lim maktabining 6-8 sinf o'quvchilari (N=144; 70 qiz, 74 o'g'il; o'rtacha yoshi M=13.2, SD=0.9). Klasterli tasodifiy tanlov usuli qo'llanildi: ikkita maktab tajriba guruhi (n=72), ikkitasi nazorat guruhi (n=72) sifatida belgilandi. Tadqiqot dizayni: kvazieksperimental, pretestposttest nazorat guruhli dizayn (16 hafta). Tajriba guruhida muammoli ta'lim quyidagi tarkibiy qismlarni o'z ichiga oldi: haqiqiy hayotiy muammolarni taqdim etish, kichik guruhlarda muhokama, mustaqil tadqiqot, natijalarni taqdimot …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarIDIYEVA, MANUCHEHRA
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-09-20
Son8
Betlar170-172
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.410
Indeksga qo‘shilgan2026-09-10

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.410 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

problem-based learning, intellectual activity, psycho-pedagogical approach, cognitive development, student, educational technology, проблемное обучение, интеллектуальная активность, психолого- педагогический подход, когнитивное развитие, учащийся, образовательная технология

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAIDIYEVA, MANUCHEHRA (2026). MUAMMOLI TA'LIM ORQALI O'QUVCHILARNING INTELLEKTUAL FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISH: PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK YONDASHUV. Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 170-172. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.410
GOST (OAK)IDIYEVA, MANUCHEHRA MUAMMOLI TA'LIM ORQALI O'QUVCHILARNING INTELLEKTUAL FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISH: PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK YONDASHUV // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 8. – B. 170-172. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.410.
MLAIDIYEVA, MANUCHEHRA. “MUAMMOLI TA'LIM ORQALI O'QUVCHILARNING INTELLEKTUAL FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISH: PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK YONDASHUV.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 170-172, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.410
ChicagoIDIYEVA, MANUCHEHRA. “MUAMMOLI TA'LIM ORQALI O'QUVCHILARNING INTELLEKTUAL FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISH: PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK YONDASHUV.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 170-172 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.410
HarvardIDIYEVA, MANUCHEHRA (2026) ‘MUAMMOLI TA'LIM ORQALI O'QUVCHILARNING INTELLEKTUAL FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISH: PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK YONDASHUV’, Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 170-172. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.410
BibTeX
@article{idiyevamanuchehra2026,
  title = {MUAMMOLI TA'LIM ORQALI O'QUVCHILARNING INTELLEKTUAL FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISH: PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK YONDASHUV},
  author = {IDIYEVA, MANUCHEHRA},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {8},
  pages = {170-172},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.410},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.410}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari