Annotatsiya Maqolada o‘zbek va nemis tillarida son va jinsga oid umumiy va xususiy kategoriyalar, ular o‘rtasida kuzatiladigan morfologik hamda leksik parallelizm – jins kategoriyasining yo‘qligi, agglutinativ tuzilish, affiksatsiyaning ustuvorligi va ayrim ildiz shakllarining yaqinligi Helbig, Busha, Chomskiy, Grim, Sossyur qarashlari asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, XX asrgacha son kategoriyasi falsafiy tushuncha sifatida, keyinchalik Ferdinand de Sossyur son kategoriyasining lingvistik asoslarini tizimlashtirib, tilni o‘z ichki tizimiga ega bo‘lgan mustaqil struktura sifatida o‘rganadi, son tushunchasini grammatik kategoriya sifatida tahlil qiladi va son belgilar tizimi ichida semantik va fonetik farqlanish vositasi ekanligini izohlaydi. Aniqlik/noaniqlik kategoriyasi tilda referentning aniq yoki noaniq ekanligini bildiradi. Bu kategoriya, asosan, rod (Geschlecht) va son (Zahl) kategoriyalari bilan birga olmoshlar va predikatlarning grammatik xususiyatlarini shakllantiradi. Nemis va o‘zbek tillarida aniqlik/noaniqlik kategoriyalarining roli va ishlatilishi farqli, chunki bu tillarda grammatik tizimlar va semantik shakllar o‘ziga xosdir. Kalit so‘zlar: o‘zbek va nemis tillarida olmoshga xos xususiyatlar, rod kategoriyasi, son kategoriyasi, umumiy va xususiy kategoriyalar, aniqlik, noaniqlik, predikativlik, olmoshlar evolyutsiyasi.
| Mualliflar | Zuhro Azimova |
|---|---|
| Jurnal | Туркологик тадқиқотлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-30 |
| Til | en |
| DOI | 10.5281/zenodo.22082579 |
DOI: 10.5281/zenodo.22082579 · Maqolaning asl sahifasi
Annotatsiya Mazkur maqola jahon va o‘zbek tilshunosligida tobora dolzarb ahamiyat kasb etayotgan antroposentrik paradigma asosida, Markaziy Osiyo turkiy xalqlari muloqot madaniyatida “til va shaxs” mushtarakligi…
Аннотация Статья посвящена исследованию музыкальной терминологии тувинского языка в сфере искусства горлового пения «хоомей». Показано, что лексика этого направления формируется на стыке традиционных и заимствованных…
Annotaciya Bul maqalada pedagogikalıq terminlerdi inglis tilinen qaraqalpaq tiline awdarıwda ushırasatuǵın leksik-semantikalıq máseleler úyreniledi. Onda pedagogikalıq terminologiyanıń mánilik ózgeshelikleri…
Annotatsiya Ushbu maqolada o‘zlashma leksemalarning mazmuniy mundarijasida yuz beradigan semantik o‘zgarishlar muammosi ko‘rib chiqilgan. Bu jarayonda o‘zlashma leksemalardagi semantik torayish hodisasi batafsil tahlil…
Annotatsiya Maqolada olti jildli “Oʻzbek tilining izohli lugʻati” (Toshkent, 2023)da moʻgʻul tiliga mansublik belgisi bilan qayd etilgan leksik birliklar yaxlit korpus sifatida ajratib olinib, tahlil qilingan…
Аннотация Статья посвящена анализу способов выражения временных отношений в русском и узбекском языках с опорой на сопоставительный подход. В качестве эмпирического материала используется художественный текст Л.Н…
Annotatsiya Mazkur maqola jahon va o‘zbek tilshunosligida tobora dolzarb ahamiyat kasb etayotgan antroposentrik paradigma asosida, Markaziy Osiyo turkiy xalqlari muloqot madaniyatida “til va shaxs” mushtarakligi…
Annotatsiya Ushbu maqolada XIV-XV asrlarda yashab ijod qilgan va turkiy adabiyotni keng ko‘lamda boyishi uchun o‘z hissasini qo‘shgan nomanavis adiblar ijodi haqida to‘xtalib o‘tilgan. Kichik lirik janrlardan…
Аннотация Статья посвящена исследованию музыкальной терминологии тувинского языка в сфере искусства горлового пения «хоомей». Показано, что лексика этого направления формируется на стыке традиционных и заимствованных…
Annotatsiya Mazkur maqolada nekronimlar va ular negizida shakllangan nekrotoponimlarning lisoniy tabiati, vujudga kelish omillari hamda lingvomadaniy xususiyatlari Jizzax viloyati Forish tumani onomastik merosi sifatida…