O'zbek muloqot madaniyatida "Til va shaxs mushtarakligi" prinsipining etnolingvistik-pragmatik tavsifi

Sherzod Normo'minov

Туркологик тадқиқотлар · 2026-yil

Annotatsiya

Annotatsiya Mazkur maqola jahon va o‘zbek tilshunosligida tobora dolzarb ahamiyat kasb etayotgan antroposentrik paradigma asosida, Markaziy Osiyo turkiy xalqlari muloqot madaniyatida “til va shaxs” mushtarakligi prinsipining mohiyatini ochib berishga qaratilgan. Tadqiqotda mintaqaviy muloqot jarayoni, xususan, o‘zbek shevalaridagi lisoniy shaxs ko‘rinishlari etnolingvistik va aksiologik yondashuvlar yordamida tahlil qilingan. Tatqiqotda jonli so‘zlashuvdagi murojaat shakllari, hurmat kategoriyasi va xalq paremiyalari misolida milliy mentalitet, qadriyatlar tizimi hamda so‘zlovchi shaxs o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik asoslangan. Maqolada til birliklariga millatning ma’naviy kodi va shaxsning ijtimoiy-madaniy qiyofasini belgilovchi omil sifatida baho berilgan. Shu bilan birga, mazkur birliklar etnolingvistik va aksiologik mazmun bilan bir qatorda sotsiokognitiv-pragmatik jihatdan ham yoritilgan. Suhbatdoshning ijtimoiy qiyofasini asrash, e’zozlashga qaratilgan xushmuomalalik va nutqiy etiket birliklari sifatida baholanadi. Dialektal lisoniy shaxs nutqidagi murojaat va etiket birliklari uning sotsiokognitiv tajribasi, pragmatik kompetensiyasining ko‘rsatkichi sifatida etnolingvistik-aksiologik-pragmatik tavsiflanadi. Tadqiqot natijalari turkiyshunoslik, xususan, zamonaviy dialektologiya va lingvokulturologiya nazariyasini yangi ilmiy xulosalar bilan boyitishga xizmat qiladi. Kalit so‘zlar: Antroposentrik paradigma, muloqot madaniyati, “til va shaxs mushtarakligi” prinsipi, dialektal lisoniy shaxs, etnolingvistika, aksiologiya, dialektal diskurs, milliy mentalitet.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSherzod Normo'minov
JurnalТуркологик тадқиқотлар
NashriyotСамарқанд давлат университети, https://turkologiya.samdu.uz
ISSN2992-9229, 3060-5318
Nashr sanasi2026-07-30
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.5281/zenodo.22083918
Indeksga qo‘shilgan2026-09-02

DOI: 10.5281/zenodo.22083918 · Maqolaning asl sahifasi

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APASherzod Normo'minov (2026). O'ZBEK MULOQOT MADANIYATIDA "TIL VA SHAXS MUSHTARAKLIGI" PRINSIPINING ETNOLINGVISTIK-PRAGMATIK TAVSIFI. Туркологик тадқиқотлар. https://doi.org/10.5281/zenodo.22083918
GOST (OAK)Sherzod Normo'minov O'ZBEK MULOQOT MADANIYATIDA "TIL VA SHAXS MUSHTARAKLIGI" PRINSIPINING ETNOLINGVISTIK-PRAGMATIK TAVSIFI // Туркологик тадқиқотлар. – 2026. – DOI: 10.5281/zenodo.22083918.
MLASherzod Normo'minov. “O'ZBEK MULOQOT MADANIYATIDA "TIL VA SHAXS MUSHTARAKLIGI" PRINSIPINING ETNOLINGVISTIK-PRAGMATIK TAVSIFI.” Туркологик тадқиқотлар, 2026. https://doi.org/10.5281/zenodo.22083918
ChicagoSherzod Normo'minov. “O'ZBEK MULOQOT MADANIYATIDA "TIL VA SHAXS MUSHTARAKLIGI" PRINSIPINING ETNOLINGVISTIK-PRAGMATIK TAVSIFI.” Туркологик тадқиқотлар (2026). https://doi.org/10.5281/zenodo.22083918
HarvardSherzod Normo'minov (2026) ‘O'ZBEK MULOQOT MADANIYATIDA "TIL VA SHAXS MUSHTARAKLIGI" PRINSIPINING ETNOLINGVISTIK-PRAGMATIK TAVSIFI’, Туркологик тадқиқотлар. https://doi.org/10.5281/zenodo.22083918
BibTeX
@article{sherzodnormominov2026,
  title = {O'ZBEK MULOQOT MADANIYATIDA "TIL VA SHAXS MUSHTARAKLIGI" PRINSIPINING ETNOLINGVISTIK-PRAGMATIK TAVSIFI},
  author = {Sherzod Normo'minov},
  journal = {Туркологик тадқиқотлар},
  year = {2026},
  doi = {10.5281/zenodo.22083918},
  url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.22083918}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Туркологик тадқиқотлар jurnalidan boshqa maqolalar

Туркологик тадқиқотлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Sherzod Normo'minov — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari