Annotatsiya Maqolada olti jildli “Oʻzbek tilining izohli lugʻati” (Toshkent, 2023)da moʻgʻul tiliga mansublik belgisi bilan qayd etilgan leksik birliklar yaxlit korpus sifatida ajratib olinib, tahlil qilingan. Lugʻatning toʻliq matni boʻyicha oʻtkazilgan izlanish natijasida 29 ta leksema aniqlangan boʻlib, ular sakkiz semantik guruhga birlashtirildi. Tahlil moʻgʻulcha oʻzlashmalarning asosiy qismi harbiy-ma'muriy terminologiyaga va chorvachilik leksikasiga tegishli ekani, ularning katta qismi hozirgi tilda tarixiy soʻz (istorizm) maqomida saqlanib qolganini koʻrsatadi. Olingan natijalar eski oʻzbek tili yodgorliklari boʻyicha oʻtkazilgan tadqiqotlar ma'lumotlari bilan qiyoslanadi hamda lugʻatda etimologik belgi berilmagan moʻgʻulcha birliklar (qurultoy, yasovul, shigʻovul, bakovul kabilar) masalasi va ayrim birliklarning etimologik talqini yuzasidan turkologiyadagi muqobil qarashlar, shuningdek moʻgʻulcha qatlamning oʻzbek va moʻgʻul xalqlari oʻrtasidagi tarixiy-etnomadaniy hamda siyosiy aloqalar bilan bogʻliqligi muhokama qilinadi. Ключевые слова: oʻzbek tili, izohli lugʻat, oltoy nazariyasi, moʻgʻul tili, oʻzlashma soʻz, etimologiya, leksikografiya, til aloqalari, istorizm, eski oʻzbek tili, etnogenez, Chigʻatoy ulusi.
| Mualliflar | Zokir Baynazarov |
|---|---|
| Jurnal | Туркологик тадқиқотлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-30 |
| Til | uz |
| DOI | 10.5281/zenodo.22087175 |
DOI: 10.5281/zenodo.22087175 · Maqolaning asl sahifasi
Abstract This study examines the phraseological representation of the concept “Bala” in the Karakalpak linguistic worldview from semantic and linguocultural perspectives. The research material is based on phraseological…
Annotatsiya. Mazkur maqolada Qangʻ davlati hukmronligi davrida Sugʻdda kechgan siyosiy jarayonlar Kulto‘ba yodgorligi bitiklari asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda Kulto‘ba bitiklarining tarixiy manba sifatidagi…
Аннотация В статье изложен опыт применения научного аппарата лингвистической типологии и сопоставительной лингвистики для лингвокультурологического анализа национально обусловленных способов выражения безличности в…
Abstract Compliments and the ways people respond to them have long attracted the attention of researchers in pragmatics and cross-cultural linguistics because they reflect the interaction between language, culture, and…
Annotatsiya Mazkur maqolada nekronimlar va ular negizida shakllangan nekrotoponimlarning lisoniy tabiati, vujudga kelish omillari hamda lingvomadaniy xususiyatlari Jizzax viloyati Forish tumani onomastik merosi sifatida…
Abstract This paper focuses on gender differences in polite expressions in Chinese, Russian, and Uzbek, revealing that women in all three languages tend to use euphemisms, indirect, and emotionally rich expressions. In…
Abstract The Chinese nation has given birth to a profound and extensive Chinese culture during its long historical development, and within Chinese culture, there are many high-quality and precious intangible cultural…
Annotatsiya Ushbu maqolada XX asr boshlarida sobiq sovet davrida milliy madaniyat va til taraqqiyoti yo‘lida faol kurash olib borgan qozoq ma’rifatparvari va olimi Axmet Baytursinov (1872-1937)ning hayoti…
Annotaciya Bul maqalada pedagogikalıq terminlerdi inglis tilinen qaraqalpaq tiline awdarıwda ushırasatuǵın leksik-semantikalıq máseleler úyreniledi. Onda pedagogikalıq terminologiyanıń mánilik ózgeshelikleri…
Abstract Compliments and the ways people respond to them have long attracted the attention of researchers in pragmatics and cross-cultural linguistics because they reflect the interaction between language, culture, and…