Turkiy tillardagi lug'aviy birliklarning milliy tafakkurni aks ettirish va ma'lumot berish funksiyasi

Zulxumor Xolmanova

Туркологик тадқиқотлар · 2026-yil

Annotatsiya

Annotatsiya Maqolada turkiy tillardagi lug‘aviy birliklarning milliy tafakkurni aks ettirish hamda axborot uzatishdagi funksional-semantik xususiyatlari tahlil qilingan. Leksema semantikasi doirasida semema va semalar tizimidagi o‘zgarishlar, xususan, semantik torayish va kengayish jarayonlari diaxron va sinxron yondashuv uyg‘unligida izohlangan. Bunday o‘zgarishlar turkiy tillar tabiatiga xos ko‘p ma’nolilik, konnotatsiyaga ko‘ra voqelanishi misollar orqali ko‘rsatib berilgan. Turkiy tillardagi lug‘aviy birliklar faqat nominativ vosita emas, balki xalqning tarixiy xotirasi, madaniy tajribasi va kognitiv modeli mujassam bo‘lgan akkumulyativ birlik sifatida tahlil qilingan. “Devonu lug‘otit turk” hamda “Muhokamat ul-lug‘atayn”dan olingan misollar asosida til va tafakkur o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik nazariy jihatdan dalillangan. Shuningdek, ayrim leksemalarning semantik tahlili orqali til birliklarida milliy dunyoqarash, baholash va konseptualizatsiya mexanizmlari ko‘rsatib berilgan. Til birliklarining axborotni madaniy qarashlarga xos ravishda saqlovchi va uzatuvchi dinamik tizim ekanligi asoslangan. Kalit so‘zlar: leksema, semema, nomema, sema, semantika, signifikativ birlik, semasiologiya, konseptosfera, til va tafakkur, lisoniy-madaniy xususiyatlar, denotat, diaxron yondashuv, akkumulyativ vosita.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarZulxumor Xolmanova
JurnalТуркологик тадқиқотлар
NashriyotСамарқанд давлат университети, https://turkologiya.samdu.uz
ISSN2992-9229, 3060-5318
Nashr sanasi2026-03-27
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.5281/zenodo.19709252
Indeksga qo‘shilgan2026-09-02

DOI: 10.5281/zenodo.19709252 · Maqolaning asl sahifasi

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAZulxumor Xolmanova (2026). TURKIY TILLARDAGI LUG'AVIY BIRLIKLARNING MILLIY TAFAKKURNI AKS ETTIRISH VA MA'LUMOT BERISH FUNKSIYASI. Туркологик тадқиқотлар. https://doi.org/10.5281/zenodo.19709252
GOST (OAK)Zulxumor Xolmanova TURKIY TILLARDAGI LUG'AVIY BIRLIKLARNING MILLIY TAFAKKURNI AKS ETTIRISH VA MA'LUMOT BERISH FUNKSIYASI // Туркологик тадқиқотлар. – 2026. – DOI: 10.5281/zenodo.19709252.
MLAZulxumor Xolmanova. “TURKIY TILLARDAGI LUG'AVIY BIRLIKLARNING MILLIY TAFAKKURNI AKS ETTIRISH VA MA'LUMOT BERISH FUNKSIYASI.” Туркологик тадқиқотлар, 2026. https://doi.org/10.5281/zenodo.19709252
ChicagoZulxumor Xolmanova. “TURKIY TILLARDAGI LUG'AVIY BIRLIKLARNING MILLIY TAFAKKURNI AKS ETTIRISH VA MA'LUMOT BERISH FUNKSIYASI.” Туркологик тадқиқотлар (2026). https://doi.org/10.5281/zenodo.19709252
HarvardZulxumor Xolmanova (2026) ‘TURKIY TILLARDAGI LUG'AVIY BIRLIKLARNING MILLIY TAFAKKURNI AKS ETTIRISH VA MA'LUMOT BERISH FUNKSIYASI’, Туркологик тадқиқотлар. https://doi.org/10.5281/zenodo.19709252
BibTeX
@article{zulxumorxolmanova2026,
  title = {TURKIY TILLARDAGI LUG'AVIY BIRLIKLARNING MILLIY TAFAKKURNI AKS ETTIRISH VA MA'LUMOT BERISH FUNKSIYASI},
  author = {Zulxumor Xolmanova},
  journal = {Туркологик тадқиқотлар},
  year = {2026},
  doi = {10.5281/zenodo.19709252},
  url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.19709252}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Туркологик тадқиқотлар jurnalidan boshqa maqolalar

Туркологик тадқиқотлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Zulxumor Xolmanova — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari