Annotatsiya Ushbu maqolada turk xalqlari maqollarida uchraydigan zoonimlarning lingvokulturologik, kognitiv va aksiologik xususiyatlari o‘rganiladi. Tadqiqotda hayvon nomlari oddiy metafora emas, balki turk etnosining oila, nasl-nasab, tarbiya hamda gender munosabatlariga oid arxetipik tasavvurlarini aks ettiruvchi madaniy kod ekanligi ilmiy asoslanadi. Maqollar strukturaviy-semantik, konseptual klasterlash, leksik-semantik vektor tahlillari asosida tahlil qilinib, ot, eshak, echki, ayiqlar kabi zoonimlarning ijobiy va salbiy aksiologik yuklari yoritiladi. Ot obrazi turkiy madaniy xotirada sharaf, kuch va baxt timsoli sifatida talqin qilinadi, eshak va to‘ng‘iz esa salbiy ma’nolarni ifodalaydi. Shuningdek, maqollarda farzand tarbiyasi, er-xotin munosabatlari va qarindoshlik tizimida zoonimlar orqali shakllangan konseptual metaforalar aniqlanadi. Tadqiqot natijalari turkiy lingvomadaniyatning asosiy qadriyatlarini anglashda muhim ahamiyat kasb etadi. Kalit so‘zlar: zoonimlar, lingvokulturologiya, aksiologiya, metafora, turk maqollari, nasl-nasab, ot obrazi, kognitiv tahlil.
| Mualliflar | Nuriddin ALTINBOYEV |
|---|---|
| Jurnal | Туркологик тадқиқотлар |
| Nashr sanasi | 2026-03-27 |
| Til | uz |
| DOI | 10.5281/zenodo.19708593 |
DOI: 10.5281/zenodo.19708593 · Maqolaning asl sahifasi
Аннотация Статья посвящена роли тюркских языков как посредников в заимствовании исламской религиозной лексики в русский язык. На основе исторического анализа периодов (домонгольский, Золотая Орда, Османская империя) и…
Annotatsiya Sheva hamda dialektlar adabiy tilni boyituvchi manbadir. Sheva hududiy chegaralangan so‘zlardir. Lahja esa bir-biriga yaqin bo‘lgan shevalar yig‘indisidir. Dialekt termini esa sheva hamda lahjaga nisbatan…
Annotasiýa Türkmen dil biliminiň iň möhüm ugurlarynyň biri bolan Türkmen frazeografiýasynyň nazary esaslary we frazeologiki sözlükleri düzmek däbi häzirki döwürde hem doly we hemmetaraplaýyn öwrenilmän gelýän…
Аннотация Статья посвящена анализу сведений Махмуда Кашгари о тюркских диалектах XI века, представленных в его фундаментальном труде «Диван лугат ат-турк». Особое внимание уделяется интерпретации понятия «тюркский язык»…
Аннотация Статья посвящена роли тюркских языков как посредников в заимствовании исламской религиозной лексики в русский язык. На основе исторического анализа периодов (домонгольский, Золотая Орда, Османская империя) и…
Аннотация Статья посвящена анализу сведений Махмуда Кашгари о тюркских диалектах XI века, представленных в его фундаментальном труде «Диван лугат ат-турк». Особое внимание уделяется интерпретации понятия «тюркский язык»…
Аннотация В данной статье, посвящённой насущным проблемам переводоведения, в частности искусству перевода арабских текстов на узбекский и русский языки, глубоко и всесторонне анализируются основные подходы к переводу на…
Аннотация Статья посвящена системному анализу научной деятельности и вклада в тюркологию одного из ведущих представителей современной тюркологической науки –Игоря Валентиновича Кормушина. Рассматриваются основные этапы…
Аннотация Статья посвящена системному анализу научной деятельности и вклада в тюркологию одного из ведущих представителей современной тюркологической науки –Игоря Валентиновича Кормушина. Рассматриваются основные этапы…
Abstract Language is not only a system of grammar and vocabulary but also a social phenomenon that reflects human identity and social relationships. This article explores the interaction between language and society…