Maqolada pragmatik lakunalar nutq odatlari, illokutiv kuch va iltifot me’yorlari darajasidagi nomuvofiqliklar sifatida talqin etiladi. Tadqiqot Grice kooperativ prinsipi va implikatura nazariyasi, Brown va Levinsonning iltifot modeli, CCSARP loyihasi doirasidagi kross-madaniy pragmatika ishlari hamda Sperber va Wilsonning relevans nazariyasiga tayangan holda o‘zbek–turk va ingliz tillaridagi muloqot ssenariylarini qiyoslaydi. Uzoq salomlashuv, takroriy takliflar, “Qayerga?” kabi savollar, shuningdek, ingliz tilidagi yumshatilgan buyruqlar (“You might want to…”) turli madaniy skriptlar doirasida turlicha talqin qilinishi ko‘rsatiladi. Metodologik jihatdan maqola adabiyotlar tahlili, nutq aktlari bo‘yicha kross-kultural tadqiqotlar ma’lumotlari va o‘zbek nutqiy amaliyotini madaniy skriptlar tilida qayta konseptualizatsiya qilishga tayanadi. Xulosa sifatida pragmatik lakunalar leksik mos kelmaslikdan ko‘ra chuqurroq – qadriyatlar ierarxiyasi, “yuz” (face) tushunchasi va shaxsiy hududga aralashish chegaralaridagi farqlar bilan bog‘liq ekani isbotlanadi.
| Mualliflar | Latipov, Sherzod |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон университети хабарномаси |
| Nashriyot | Қўқон университети |
| ISSN | 2181-1695 |
| Nashr sanasi | 2025-11-10 |
| Jild | 16 |
| Betlar | 44-46 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
pragmatik lakuna, iltifot strategiyalari, nutq aktlari, kross-madaniy pragmatika, madaniy skriptlar, relevans nazariyasi.
| APA | Latipov, Sherzod (2025). PRAGMATIK LAKUNALAR: NUTQ ODATLARI VA ILTIFOT STRATEGIYALARI. Қўқон университети хабарномаси, 16, 44-46. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1296 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Latipov, Sherzod PRAGMATIK LAKUNALAR: NUTQ ODATLARI VA ILTIFOT STRATEGIYALARI // Қўқон университети хабарномаси. – 2025. – T. 16. – B. 44-46. |
| MLA | Latipov, Sherzod. “PRAGMATIK LAKUNALAR: NUTQ ODATLARI VA ILTIFOT STRATEGIYALARI.” Қўқон университети хабарномаси, 16, 44-46, 2025. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1296 |
| Chicago | Latipov, Sherzod. “PRAGMATIK LAKUNALAR: NUTQ ODATLARI VA ILTIFOT STRATEGIYALARI.” Қўқон университети хабарномаси, 16, 44-46 (2025). https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1296 |
| Harvard | Latipov, Sherzod (2025) ‘PRAGMATIK LAKUNALAR: NUTQ ODATLARI VA ILTIFOT STRATEGIYALARI’, Қўқон университети хабарномаси, 16, 44-46. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1296 |
| BibTeX | @article{latipovsherzod2025,
title = {PRAGMATIK LAKUNALAR: NUTQ ODATLARI VA ILTIFOT STRATEGIYALARI},
author = {Latipov, Sherzod},
journal = {Қўқон университети хабарномаси},
year = {2025},
volume = {16},
pages = {44-46},
url = {https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1296}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada siyosiy diskursda lingvistik shaxs fenomeni va uning emotsional-kommunikativ strategiyalarini tahlil qilishga qaratilgan ilmiy izlanish natijalari keltiriladi. Lingvistik shaxsning nutqdagi pozitsiyasi…
В статье рассматриваются особенности становления и современного состояния гостиничного хозяйства в Республике Узбекистан. Раскрывается историческое развитие предприятий индустрии гостеприимства, начиная с караван-сараев…
This article examines the role of linguocultural markers in shaping media discourse through the lens of national cinema in Uzbekistan and English-speaking countries. Drawing on the theoretical foundations of discourse…
Ushbu maqolada O‘zbekiston shaharlari ekoturizmida raqamli egizak (digital twin) texnologiyalarning iqtisodiy imkoniyatlari yoritilgan. Turizm infratuzilmasini virtual muhitda modellashtirish orqali ekologik va…
Ushbu maqolada mаktаbgаchа yоshdаgi eshitishidа nuqsоni bо‘lgаn bоlаlаrning ruhiy rivоjlаnish xususiyаtlаri, mаktаbgаchа tаrbiyа yоshidа tа’lim-tаrbiyа sаmаrаli tаshkil etilishi orqali bоlаlаr kо‘rish, eshitish, hid…
Ushbu maqolada duduqlanishning kelib chiqish omillari, uning anatomo-fiziologik hamda sotsial-ruhiy sabablariga oid ilmiy qarashlar tizimli ravishda tahlil qilingan. Duduqlanishning paydo bo‘lishida irsiyat, markaziy…
Ushbu maqolada kichik yoshdagi, erta va kech kar bo‘lgan bolalarda koxlear implant protsessorini sozlash jarayonining audiologik va pedagogik xususiyatlari tahlil qilindi. Sozlashning dastlabki bosqichlarida bolalarning…
Maqola nutq buzilishlarining shakl va turlari, ularni aniqlash mezonlari hamda nutq buzilishlarining zamonaviy tasnifi, ularning lingvistik, psixologik va nevrologik omillar bilan bog‘liqligi hamda bolalar va kattalar…
Maqolada badiiy tarjima nazariyasining uch asosiy yo‘nalishi qisqacha tahlil qilinadi: ekvivalentlikka asoslangan lingvistik yondashuvlar, funksional va skoposga yo‘naltirilgan konsepsiyalar hamda “madaniy burilish”…
Мақолада Ўзбекистон Республикаси электр энергетикаси соҳасининг ҳозирги ҳолати ва ривожланиш истиқболлари таҳлил қилиниб, мустақиллик йилларидан буён энергетика соҳасида амалга оширилган ислоҳотлар ва эришилган ютуқлар…
Қўқон университети хабарномаси — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Mazkur maqolada autentik matnlar ijtimoiy-madaniy lakunalarga boyligi hamda madaniyatlararo yondashuv, tilning verbal-semantik va kognitiv tezaurusining maxsus qatlami bo‘lgan ijtimoiy-madaniy lakunalar haqida fikr…
Ushbu maqolada o‘zbek romanchilik maktabining asoschisi, mohir publitsist, 300 ga yaqin felyetonlar muallifi Abdulla Qodiriyning teatr xususidagi qarashlari, ayrim dramalarga munosabati va bu sohadagi izlanishlari…
Mazkur maqolada tillarning lug‘aviy qatlamini qiyoslash orqali hosil bo`ladigan hodisalardan biri bo`lgan lakunaning lingvomadaniy kontekstda realiyadan farqli jihatlari xususida fikr yuritilgan. Shuningdek, olamning…
Ushbu maqola lingvistik bo‘shliqlarning murakkab sohasini o‘rganadi, bu bo‘shliqlarni til doirasidagi aniqlash va hal qilishda hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘lgan ayrim mexanizmlar va tushunchalarni yoritadi. Lingvistik…
Ushbu maqolada lingvistik bo‘shliqlarni to‘ldirishning 6 xil usuli o‘rganilgan. Germenevtik tafakkur asosida tilning ichki va tashqi xususiyatlari tahlil qilinib, bo‘shliqlarni to‘ldirishning amaliy yondashuvlari…
Mazkur maqolada tarjima jarayonida lakuna fenomeni natijasida yuzaga keladigan madaniy va lingvistik ma’no yo‘qotishlari hamda ularni bartaraf etish strategiyalari tahlil qilinadi. Lakuna ideologik, pragmatik va…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…