Статья посвящена исследованию переводческих стратегий и приёмов Николая Дмитриевича Ильина в переводах произведений узбекской классической поэзии. Цель работы — выявить особенности переводческого метода Н. Д. Ильина и определить основные стратегии, обеспечивающие сохранение художественно-эстетического своеобразия оригинала. Материалом исследования послужили переводы произведений Пахлавана Махмуда, Алишера Навои, Захириддина Мухаммада Бабура, Мукими и Чулпана. Методологическую основу составили положения современной теории художественного перевода; применены сравнительно-сопоставительный, лингвостилистический и описательно-аналитический методы. Установлено, что доминирующей стратегией Н. Д. Ильина является художественно-функциональная эквивалентность, направленная на сохранение образной, эстетической и эмоциональной выразительности оригинала. Наиболее характерными переводческими приёмами являются реметафоризация, модуляция, амплификация, экспликация, конкретизация, поэтическая компенсация, функциональная замена и сохранение национально-культурных реалий. Полученные результаты свидетельствуют о том, что переводческая практика Н. Д. Ильина представляет собой эффективную модель репрезентации узбекской классической поэзии в русскоязычном культурном пространстве и вносит существенный вклад в развитие русско-узбекского литературного диалога.
| Mualliflar | Лола Ринатовна, Шукурова |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-07-15 |
| Jild | 4 |
| Son | 7/1 |
| Betlar | 156-161 |
| Til | Rus |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/st.7020 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.66345/st.7020 · Maqolaning asl sahifasi
Н. Д. Ильин, художественный перевод, переводческая стратегия, переводческие приёмы, художественно-функциональная эквивалентность, узбекская классическая поэзия, русско-узбекский литературный диалог, межкультурная коммуникация, художественная репрезентация, переводческие трансформации.
| APA | Лола Ринатовна, Шукурова (2026). ПЕРЕВОДЧЕСКИЕ СТРАТЕГИИ И ПРИЁМЫ Н. Д. ИЛЬИНА В ПЕРЕВОДАХ УЗБЕКСКОЙ КЛАССИЧЕСКОЙ ПОЭЗИИ. Science time, 4(7/1), 156-161. https://doi.org/10.66345/st.7020 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Лола Ринатовна, Шукурова ПЕРЕВОДЧЕСКИЕ СТРАТЕГИИ И ПРИЁМЫ Н. Д. ИЛЬИНА В ПЕРЕВОДАХ УЗБЕКСКОЙ КЛАССИЧЕСКОЙ ПОЭЗИИ // Science time. – 2026. – T. 4, № 7/1. – С. 156-161. – DOI: 10.66345/st.7020. |
| MLA | Лола Ринатовна, Шукурова. “ПЕРЕВОДЧЕСКИЕ СТРАТЕГИИ И ПРИЁМЫ Н. Д. ИЛЬИНА В ПЕРЕВОДАХ УЗБЕКСКОЙ КЛАССИЧЕСКОЙ ПОЭЗИИ.” Science time, 4(7/1), 156-161, 2026. https://doi.org/10.66345/st.7020 |
| Chicago | Лола Ринатовна, Шукурова. “ПЕРЕВОДЧЕСКИЕ СТРАТЕГИИ И ПРИЁМЫ Н. Д. ИЛЬИНА В ПЕРЕВОДАХ УЗБЕКСКОЙ КЛАССИЧЕСКОЙ ПОЭЗИИ.” Science time, 4(7/1), 156-161 (2026). https://doi.org/10.66345/st.7020 |
| Harvard | Лола Ринатовна, Шукурова (2026) ‘ПЕРЕВОДЧЕСКИЕ СТРАТЕГИИ И ПРИЁМЫ Н. Д. ИЛЬИНА В ПЕРЕВОДАХ УЗБЕКСКОЙ КЛАССИЧЕСКОЙ ПОЭЗИИ’, Science time, 4(7/1), 156-161. https://doi.org/10.66345/st.7020 |
| BibTeX | @article{article2026,
title = {ПЕРЕВОДЧЕСКИЕ СТРАТЕГИИ И ПРИЁМЫ Н. Д. ИЛЬИНА В ПЕРЕВОДАХ УЗБЕКСКОЙ КЛАССИЧЕСКОЙ ПОЭЗИИ},
author = {Лола Ринатовна, Шукурова},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {7/1},
pages = {156-161},
doi = {10.66345/st.7020},
url = {https://doi.org/10.66345/st.7020}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining ta’lim jarayoniga jadal kirib kelishi sharoitida o‘qituvchining kasbiy, pedagogik qarashlari va o‘z kasbiy imkoniyatlariga bo‘lgan ishonchi tahlil qilinadi…
Ushbu maqola ingliz va o‘zbek tillari paremiologik tizimlarida gender stereotiplarini chog‘ishtirma aspektda tadqiq qilishga bag‘ishlanadi. Tadqiqotning maqsadi ikki tilning maqol fondida erkak va ayol obrazlariga xos…
Mazkur maqolada o‘zbek va rus tillaridagi salbiy emotsional holatni (g‘azab, toqatsizlik, qayg‘u, ayyorlik, ta'na) ifodalovchi frazeologik birliklar qiyosiy-tipologik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot uchun tanlangan…
Mazkur maqolada badiiy matnlar tarjimasida lingvokulturologik birliklarni ifodalash masalalari qiyosiy tahlil asosida o‘rganiladi. Tarjima jarayonida milliy-madaniy xususiyatga ega bo‘lgan so‘zlar, iboralar, maqollar…
Koreys tili o‘zining o‘ziga xos tuzilishi tufayli talaffuz va ma’noni aniq yetkazib bera oladigan tildir. Ayniqsa, 받침 (bachim) so‘z oxirida tovushni belgilovchi muhim omil bo‘lib xizmat qiladi. Koreys tilida bachimning…
Simultaneous interpretation (SI) is widely recognized as an exceptionally demanding mental activity, as it forces the human brain to manage multiple linguistic tasks at the same time under strict time constraints…
Sports commentary constitutes a distinctive register of spoken and written discourse that combines real-time narration, evaluative language, technical terminology, and cultural symbolism. This article investigates the…
This article studies how the concepts of GOOD and EVIL are verbalised in Khaled Hosseini’s novel The Kite Runner (2003). The novel is written in English but built on Afghan cultural material, so its moral vocabulary…
This article examines the linguistic description of compound sentences in modern English linguistics from syntactic, functional, and communicative perspectives. The study analyzes theoretical approaches proposed by…
This article studies how novels depict social inequality through language. It compares Cho‘lpon’s Kecha va kunduz (Night and Day, 1936) with Theodore Dreiser’s An American Tragedy (1925). The two works come from very…
Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…