Ushbu maqola ingliz va o‘zbek tillari paremiologik tizimlarida gender stereotiplarini chog‘ishtirma aspektda tadqiq qilishga bag‘ishlanadi. Tadqiqotning maqsadi ikki tilning maqol fondida erkak va ayol obrazlariga xos bo‘lgan turg‘un sotsial-madaniy qoliplarni aniqlash, ularning umumiylik va farqli jihatlarini lingvomadaniy hamda semantik mezonlar asosida ochib berishdan iborat. Maqolalar korpusi sifatida ingliz tilining nufuzli paremiologik lug‘atlari va o‘zbek xalq maqollari to‘plamlaridan tanlab olingan jami 600 birlik (har bir tildan 300 tadan) xizmat qildi. Kontent-tahlil va chog‘ishtirma-statistik metodlar yordamida maqollarda eng ko‘p qayd etiladigan stereotipik belgilar – ayollarning sergaplik, hissiyotga beriluvchanlik, uy-ro‘zg‘or bilan cheklanishi, erkaklarning esa aql-idrok, jasorat va ijtimoiy hukmronlik kabi sifatlar bilan bog‘lanishi aniqlandi. Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, har ikki tilda ham patriarxal dunyoqarash hukmron bo‘lsa-da, ingliz maqollarida ayol obraziga nisbatan nisbatan murakkab va ba’zan istehzoli munosabat, o‘zbek maqollarida esa oila va an’anaviy qadriyatlarga qattiq bog‘liq stereotiplar ustuvorlik qiladi. Natijalar paremiologiyadagi gender asimmetriyasi til, madaniyat va jamiyat o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarni chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
| Mualliflar | Sitora Raxmatullayevna, Ergashova |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashr sanasi | 2026-07-15 |
| Jild | 4 |
| Son | 7/1 |
| Betlar | 141-145 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.66345/st.7016 |
DOI: 10.66345/st.7016 · Maqolaning asl sahifasi
gender stereotipi, paremiologiya, maqol, ingliz tili, o‘zbek tili, chog‘ishtirma tahlil, lingvomadaniyatshunoslik.
Mazkur maqolada o‘zbek va rus tillaridagi salbiy emotsional holatni (g‘azab, toqatsizlik, qayg‘u, ayyorlik, ta'na) ifodalovchi frazeologik birliklar qiyosiy-tipologik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot uchun tanlangan…
Ushbu maqolada axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining ta’lim jarayoniga jadal kirib kelishi sharoitida o‘qituvchining kasbiy, pedagogik qarashlari va o‘z kasbiy imkoniyatlariga bo‘lgan ishonchi tahlil qilinadi…
Mazkur maqolada badiiy matnlar tarjimasida lingvokulturologik birliklarni ifodalash masalalari qiyosiy tahlil asosida o‘rganiladi. Tarjima jarayonida milliy-madaniy xususiyatga ega bo‘lgan so‘zlar, iboralar, maqollar…
Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida fasilitatsion ta’lim muhitini shakllantirishning pеdagogik shart-sharoitlari ilmiу-pеdagogik jihatdan tahlil qilingan. Fasilitatsion ta’lim muhitining mazmuni, tarkibiу…
Koreys tili o‘zining o‘ziga xos tuzilishi tufayli talaffuz va ma’noni aniq yetkazib bera oladigan tildir. Ayniqsa, 받침 (bachim) so‘z oxirida tovushni belgilovchi muhim omil bo‘lib xizmat qiladi. Koreys tilida bachimning…
Mazkur maqolada intеrdisiplinar уondashuv asosida talabalarning ilmiу-tadqiqot kompеtеnsiуalarini rivojlantirishning pеdagogik imkoniуatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda kompеtеnsiуaviу ta’lim, fanlararo intеgratsiуa…
Статья посвящена исследованию переводческих стратегий и приёмов Николая Дмитриевича Ильина в переводах произведений узбекской классической поэзии. Цель работы — выявить особенности переводческого метода Н. Д. Ильина и…
Mazkur maqolada madaniyat va san’at sohasini rivojlantirishda zamonaviy pedagogik konsepsiyalarning nazariy va amaliy ahamiyati tahlil qilingan. Shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, kompetensiyaviy yondashuv, kreativlik va…
Simultaneous interpretation (SI) is widely recognized as an exceptionally demanding mental activity, as it forces the human brain to manage multiple linguistic tasks at the same time under strict time constraints…
Mazkur maqolada lirikada badiiy zamon va makonning psixologik mazmun kasb etishi, ularning badiiy psixologizmni yuzaga chiqarishdagi o‘rni tadqiq etiladi. Tadqiqotda lirik asarlardagi zamon va makon munosabatlari…