Ushbu maqola ingliz va o‘zbek tillari paremiologik tizimlarida gender stereotiplarini chog‘ishtirma aspektda tadqiq qilishga bag‘ishlanadi. Tadqiqotning maqsadi ikki tilning maqol fondida erkak va ayol obrazlariga xos bo‘lgan turg‘un sotsial-madaniy qoliplarni aniqlash, ularning umumiylik va farqli jihatlarini lingvomadaniy hamda semantik mezonlar asosida ochib berishdan iborat. Maqolalar korpusi sifatida ingliz tilining nufuzli paremiologik lug‘atlari va o‘zbek xalq maqollari to‘plamlaridan tanlab olingan jami 600 birlik (har bir tildan 300 tadan) xizmat qildi. Kontent-tahlil va chog‘ishtirma-statistik metodlar yordamida maqollarda eng ko‘p qayd etiladigan stereotipik belgilar – ayollarning sergaplik, hissiyotga beriluvchanlik, uy-ro‘zg‘or bilan cheklanishi, erkaklarning esa aql-idrok, jasorat va ijtimoiy hukmronlik kabi sifatlar bilan bog‘lanishi aniqlandi. Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, har ikki tilda ham patriarxal dunyoqarash hukmron bo‘lsa-da, ingliz maqollarida ayol obraziga nisbatan nisbatan murakkab va ba’zan istehzoli munosabat, o‘zbek maqollarida esa oila va an’anaviy qadriyatlarga qattiq bog‘liq stereotiplar ustuvorlik qiladi. Natijalar paremiologiyadagi gender asimmetriyasi til, madaniyat va jamiyat o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarni chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
| Mualliflar | Sitora Raxmatullayevna, Ergashova |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-07-15 |
| Jild | 4 |
| Son | 7/1 |
| Betlar | 141-145 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/st.7016 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.66345/st.7016 · Maqolaning asl sahifasi
gender stereotipi, paremiologiya, maqol, ingliz tili, o‘zbek tili, chog‘ishtirma tahlil, lingvomadaniyatshunoslik.
| APA | Sitora Raxmatullayevna, Ergashova (2026). INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI PAREMIOLOGIYASIDA GENDER STEREOTIPLARINING CHOG‘ISHTIRMA TADQIQI. Science time, 4(7/1), 141-145. https://doi.org/10.66345/st.7016 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Sitora Raxmatullayevna, Ergashova INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI PAREMIOLOGIYASIDA GENDER STEREOTIPLARINING CHOG‘ISHTIRMA TADQIQI // Science time. – 2026. – T. 4, № 7/1. – B. 141-145. – DOI: 10.66345/st.7016. |
| MLA | Sitora Raxmatullayevna, Ergashova. “INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI PAREMIOLOGIYASIDA GENDER STEREOTIPLARINING CHOG‘ISHTIRMA TADQIQI.” Science time, 4(7/1), 141-145, 2026. https://doi.org/10.66345/st.7016 |
| Chicago | Sitora Raxmatullayevna, Ergashova. “INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI PAREMIOLOGIYASIDA GENDER STEREOTIPLARINING CHOG‘ISHTIRMA TADQIQI.” Science time, 4(7/1), 141-145 (2026). https://doi.org/10.66345/st.7016 |
| Harvard | Sitora Raxmatullayevna, Ergashova (2026) ‘INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI PAREMIOLOGIYASIDA GENDER STEREOTIPLARINING CHOG‘ISHTIRMA TADQIQI’, Science time, 4(7/1), 141-145. https://doi.org/10.66345/st.7016 |
| BibTeX | @article{sitoraraxmatullayevnaergashova2026,
title = {INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI PAREMIOLOGIYASIDA GENDER STEREOTIPLARINING CHOG‘ISHTIRMA TADQIQI},
author = {Sitora Raxmatullayevna, Ergashova},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {7/1},
pages = {141-145},
doi = {10.66345/st.7016},
url = {https://doi.org/10.66345/st.7016}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada lirikada badiiy zamon va makonning psixologik mazmun kasb etishi, ularning badiiy psixologizmni yuzaga chiqarishdagi o‘rni tadqiq etiladi. Tadqiqotda lirik asarlardagi zamon va makon munosabatlari…
Mazkur maqolada madaniyat va san’at sohasini rivojlantirishda zamonaviy pedagogik konsepsiyalarning nazariy va amaliy ahamiyati tahlil qilingan. Shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, kompetensiyaviy yondashuv, kreativlik va…
Mazkur maqolada intеrdisiplinar уondashuv asosida talabalarning ilmiу-tadqiqot kompеtеnsiуalarini rivojlantirishning pеdagogik imkoniуatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda kompеtеnsiуaviу ta’lim, fanlararo intеgratsiуa…
Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida fasilitatsion ta’lim muhitini shakllantirishning pеdagogik shart-sharoitlari ilmiу-pеdagogik jihatdan tahlil qilingan. Fasilitatsion ta’lim muhitining mazmuni, tarkibiу…
Ushbu maqolada axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining ta’lim jarayoniga jadal kirib kelishi sharoitida o‘qituvchining kasbiy, pedagogik qarashlari va o‘z kasbiy imkoniyatlariga bo‘lgan ishonchi tahlil qilinadi…
Mazkur maqolada o‘zbek va rus tillaridagi salbiy emotsional holatni (g‘azab, toqatsizlik, qayg‘u, ayyorlik, ta'na) ifodalovchi frazeologik birliklar qiyosiy-tipologik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot uchun tanlangan…
Mazkur maqolada badiiy matnlar tarjimasida lingvokulturologik birliklarni ifodalash masalalari qiyosiy tahlil asosida o‘rganiladi. Tarjima jarayonida milliy-madaniy xususiyatga ega bo‘lgan so‘zlar, iboralar, maqollar…
Koreys tili o‘zining o‘ziga xos tuzilishi tufayli talaffuz va ma’noni aniq yetkazib bera oladigan tildir. Ayniqsa, 받침 (bachim) so‘z oxirida tovushni belgilovchi muhim omil bo‘lib xizmat qiladi. Koreys tilida bachimning…
Статья посвящена исследованию переводческих стратегий и приёмов Николая Дмитриевича Ильина в переводах произведений узбекской классической поэзии. Цель работы — выявить особенности переводческого метода Н. Д. Ильина и…
Simultaneous interpretation (SI) is widely recognized as an exceptionally demanding mental activity, as it forces the human brain to manage multiple linguistic tasks at the same time under strict time constraints…
Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…