Mazkur maqolada lirikada badiiy zamon va makonning psixologik mazmun kasb etishi, ularning badiiy psixologizmni yuzaga chiqarishdagi o‘rni tadqiq etiladi. Tadqiqotda lirik asarlardagi zamon va makon munosabatlari M.M.Baxtinning xronotop nazariyasi asosida tahlil qilinib, lirika tabiatiga xos bo‘lgan subyektiv vaqt va ruhiy makon xususiyatlari yoritiladi. She’riy matnda zamonning obyektiv voqelik emas, balki lirik subyektning xotirasi, hissiy tajribasi va ruhiy kechinmalari orqali shakllanishi ilmiy asoslanadi. Tadqiqot davomida badiiy zamonning retrospektiv, aktual va istiqbolli ko‘rinishlari hamda ularning inson ichki dunyosini ifodalashdagi ahamiyati ochib beriladi. Shuningdek, makonning tun, kuz, yo‘l, yomg‘ir, deraza kabi ramziy obrazlar vositasida psixologik ma’no kasb etishi tahlil qilinadi. Maqolada xronotop nazariyasini lirika tabiatiga mos ravishda kengaytiruvchi psixoxronotop konsepsiyasi ilgari suriladi. Ushbu konsepsiyaga ko‘ra, zamon va makon lirik qahramon ongida xotira, hissiyot va kechinmalar bilan uyg‘unlashib, yagona ruhiy-badiiy tizimni hosil qiladi. Tadqiqot natijalari istiqlol davri o‘zbek she’riyatida badiiy psixologizmning poetik xususiyatlarini aniqlash, lirik asarlardagi zamon va makon poetikasini yangi nazariy asosda talqin etish imkonini beradi.
| Mualliflar | Zebo Zokirovna, Sabirova |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashr sanasi | 2026-07-25 |
| Jild | 4 |
| Son | 7/2 |
| Betlar | 123-127 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.66345/st.7011 |
DOI: 10.66345/st.7011 · Maqolaning asl sahifasi
lirika, badiiy zamon, badiiy makon, xronotop, psixoxronotop, badiiy psixologizm, lirik qahramon, ruhiy kechinma, poetika, xotira, subyektiv vaqt, ramziy makon, retrospektiv zamon, she’riyat, ong.
Mazkur maqolada madaniyat va san’at sohasini rivojlantirishda zamonaviy pedagogik konsepsiyalarning nazariy va amaliy ahamiyati tahlil qilingan. Shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, kompetensiyaviy yondashuv, kreativlik va…
Ushbu maqola ijod maktablarining 10-11-sinflarida adabiyot o‘qitish metodikasini chuqur o‘rganishga bag‘ishlangan. Unda zamonaviy pedagogik yondashuvlar va innovatsion usullar tahlil qilinib, o‘quvchilarning adabiy…
Mazkur maqolada intеrdisiplinar уondashuv asosida talabalarning ilmiу-tadqiqot kompеtеnsiуalarini rivojlantirishning pеdagogik imkoniуatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda kompеtеnsiуaviу ta’lim, fanlararo intеgratsiуa…
Mazkur maqolada inson borlig‘i va jamiyat taraqqiyoti uchun fundamental ahamiyat kasb etuvchi qadriyatlar tizimining sotsiomadaniy mohiyati tadqiq etiladi. Tadqiqotda erkinlik, adolat, ijtimoiy tenglik…
Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida fasilitatsion ta’lim muhitini shakllantirishning pеdagogik shart-sharoitlari ilmiу-pеdagogik jihatdan tahlil qilingan. Fasilitatsion ta’lim muhitining mazmuni, tarkibiу…
Mazkur maqolada folklor va etnografiya ta’lim yo‘nalishi talabalarida media kompetentlikni rivojlantirishning nazariy-pedagogik asoslari va amaliy imkoniyatlari tahlil qilingan. Raqamli axborot muhitida talabalarning…
Ushbu maqolada axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining ta’lim jarayoniga jadal kirib kelishi sharoitida o‘qituvchining kasbiy, pedagogik qarashlari va o‘z kasbiy imkoniyatlariga bo‘lgan ishonchi tahlil qilinadi…
This article examines the effectiveness of game-based learning in teaching English to young learners. The study focuses on how the use of games can influence students’ motivation, participation, and overall language…
Ushbu maqola ingliz va o‘zbek tillari paremiologik tizimlarida gender stereotiplarini chog‘ishtirma aspektda tadqiq qilishga bag‘ishlanadi. Tadqiqotning maqsadi ikki tilning maqol fondida erkak va ayol obrazlariga xos…
Storytelling is an effective teaching approach that helps many learners develop foreign language skills by creating meaningful and engaging learning experiences. Previous researches have shown that storytelling enhances…