Ushbu maqolada Matnazar Abdulhakim she’riyati badiiy psixologizm nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Shoir ijodining ustuvor jihatlari sifatida ruhiy kechinmalarni obrazlar orqali mushohada qilish, metaforik tafakkurni keng qo‘llash va psixologik parallelizm asosida lirik jarayonni qurish masalalari yoritiladi. Tadqiqotda “Agava daraxti” she’ri markaziy tahlil obyekti sifatida olinib, undagi ramziy obraz – “agava guli” – inson ruhiyatining ko‘p qatlamli kechinmalarini ifodalovchi kompleks metafora sifatida talqin qilinadi. Shoir lirik qahramonning ichki holatini zavq, iztirob, orzu, hijron, faryod va o‘lim kabi ruhiy holatlar orqali bosqichma-bosqich ochib boradi. She’r kompozitsiyasining ichki dinamika bilan uyg‘unligi, tashqi vaqt, tabiat vaqti va ichki vaqt o‘rtasidagi estetik bog‘liqlik badiiy psixologizmning shoir poetikasidagi yetuk ifodasi sifatida tahlil qilinadi. M. Abdulhakimning lingvopoetik mahorati, xalqona tafakkur va zamonaviy estetik izlanishlarni uyg‘unlashtirishi, milliy lirik tafakkur taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi maqolaning asosiy xulosasi sifatida asoslanadi. Tadqiqot shoir ijodining fikriy-estetik salohiyatini ochish bilan birga, zamonaviy o‘zbek lyrikasidagi poetik tendensiyalarni aniqlashga xizmat qiladi.
| Mualliflar | Zebo Zokirovna, Sabirova |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2025-11-30 |
| Jild | 3 |
| Son | 4 |
| Betlar | 42-47 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/stj.v3i4.4554 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.66345/stj.v3i4.4554 · Maqolaning asl sahifasi
badiiy psixologizm, lirik tafakkur, agava metaforasi, ichki monolog, psixologik parallelizm, lingvopoetik tahlil, simvolik obrazlar, ruhiy kechinma, intellektual lirika, metaforik tafakkur, lirik qahramon.
| APA | Zebo Zokirovna, Sabirova (2025). MATNAZAR ABDULHAKIM LIRIKASIDA BADIIY PSIXOLOGIZM IFODASI. Science time, 3(4), 42-47. https://doi.org/10.66345/stj.v3i4.4554 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Zebo Zokirovna, Sabirova MATNAZAR ABDULHAKIM LIRIKASIDA BADIIY PSIXOLOGIZM IFODASI // Science time. – 2025. – T. 3, № 4. – B. 42-47. – DOI: 10.66345/stj.v3i4.4554. |
| MLA | Zebo Zokirovna, Sabirova. “MATNAZAR ABDULHAKIM LIRIKASIDA BADIIY PSIXOLOGIZM IFODASI.” Science time, 3(4), 42-47, 2025. https://doi.org/10.66345/stj.v3i4.4554 |
| Chicago | Zebo Zokirovna, Sabirova. “MATNAZAR ABDULHAKIM LIRIKASIDA BADIIY PSIXOLOGIZM IFODASI.” Science time, 3(4), 42-47 (2025). https://doi.org/10.66345/stj.v3i4.4554 |
| Harvard | Zebo Zokirovna, Sabirova (2025) ‘MATNAZAR ABDULHAKIM LIRIKASIDA BADIIY PSIXOLOGIZM IFODASI’, Science time, 3(4), 42-47. https://doi.org/10.66345/stj.v3i4.4554 |
| BibTeX | @article{zebozokirovnasabirova2025,
title = {MATNAZAR ABDULHAKIM LIRIKASIDA BADIIY PSIXOLOGIZM IFODASI},
author = {Zebo Zokirovna, Sabirova},
journal = {Science time},
year = {2025},
volume = {3},
number = {4},
pages = {42-47},
doi = {10.66345/stj.v3i4.4554},
url = {https://doi.org/10.66345/stj.v3i4.4554}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada hozirgi adabiy tanqidchilikda alohida soha sifatida shakllangan behbudiyshunoslik qirralari, uning shakllanishi, bu sohada yirik monografik tadqiqotlar yaratgan olimlarning ishlariga qisqa obzor berildi…
Folklore is essentially the quirky and colorful tapestry of tales, traditions, and beliefs that make up the cultural fabric of any society. English comparisons as cultural values can be viewed through the prism of…
Maqolada ongda til birliklarining o‘zaro assotsiativ bog‘langan holda tashkil topishi, tayyor leksik birliklar, turtki so‘z va unga nisbatan til egasining lisoniy xotirasida “uyg‘onuvchi” til birliklari haqida so‘z…
Mazkur maqola “Xalq og‘zaki ijodining kichik lirik janrlarida qofiyaning ishlatilishi” mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib, o‘zbek adabiyoti va umumiy janriy tipologiya nuqtayi nazaridan maqol janridagi qofiya…
Maqolada 1 yosh 8 oylik tajriba ishtirokchisining nutqidagi mavjud til birliklari asosida undosh fonemalarning o‘zlashtirish holati tahlil qilindi. Tahlilda bola nutqida mavjud tovushlar va ularni talaffuz qilish…
Mazkur maqola qoraqalpoq va qozoq xalq ertaklaridagi “quloq” somatizmi asosida yaratilgan yoki ushbu somatizm orqali tavsiflangan qahramonlarning lingvistik va kognitiv (bilish) mohiyatini o‘rganishga bag‘ishlangan…
Mazkur maqolada hozirgi o‘zbek va qoraqalpoq adabiy tillaridagi to‘rt komponentli fe’l frazemalar nazariy ham amaliy jihatdan misollar asosida isbotlangan.
Ushbu maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida yashab ijod etgan ma’rifatparvar shoir Sayid Haybatullohxoʻjaning “Qissayi kurash az Xislat” asarining matn tarixi yoritilgan. Mazkur she’riy qissaning matn tarixini…
Maqolada o‘zbek antroponimiyasida istak-ismlar (deziderativlar) tizimi tahlil qilinadi. Istak-ismlar farzandning sog‘-salomat bo‘lishi, yaxshi fazilat va baxt-saodatga ega bo‘lishi, kuch-qudrat, ilm-fan va martaba…
Maqolada Bobur ruboiylari qoraqalpoqcha tarjimalari misolida mazmun va ohang saqlanishi masalasi ko‘rib chiqilgan. Unda asliyat matni bilan tarjima o‘rtasidagi tafovutlar ko‘rsatilgan bo‘lib, Bobur ruboiylarining asl…
Science time — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Ushbu maqolada zamonaviy o‘zbek she’riyatida lirik subyektning o‘zini inkor etish hodisasi badiiy-psixologik va estetik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. “Men emas” she’ri misolida shoirning ruhiy kechinmalari, o‘zlikni…
Mazkur maqolada lirikada badiiy zamon va makonning psixologik mazmun kasb etishi, ularning badiiy psixologizmni yuzaga chiqarishdagi o‘rni tadqiq etiladi. Tadqiqotda lirik asarlardagi zamon va makon munosabatlari…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…