O‘qish savodxonligi darslarida boshla ng‘ich sinf o‘quvchilarining nutqiy kompetensiyalarini shakllantirishning metodik asoslari

ROXIMOVA, O'G'ILJON

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Boshlang‘ich ta’lim o‘quvchining shaxs sifatidagi poydevori shakllanadigan va umumiy o‘quv ko‘nikmalarining asosi qo‘yiladigan eng mas’uliyatli bosqichdir. Zamonaviy ta’lim paradigmasida o‘quvchilarning nutqiy kompetensiyasini — ya’ni o‘z fikrini og‘zaki va yozma shaklda erkin, mantiqiy hamda savodli bayon eta olish ko‘nikmasini rivojlantirish alohida o‘rin tutadi. O‘quvchida nutqiy kompetensiyani rivojlantirishning asosiy vositasi — bu o‘qish savodxonligi darslaridir. Darsliklardagi badiiy, ilmiy-ommabop va autentik matnlar o‘quvchi uchun nafaqat bilim manbayi, balki nutqiy modellarni o‘zlashtirish, so‘z boyligini oshirish va muloqot madaniyatini shakllantirish maydoni hisoblanadi. PIRLS xalqaro baholash dasturi talablariga mos ravishda, o‘qish darslarida e’tiborni shunchaki to‘g‘ri va tez o‘qishga emas, balki matn ma’nosini uqish, uni qayta qayta ishlash hamda o‘z munosabatini erkin nutq orqali ifodalashga qaratish dolzarb ilmiy-metodik vazifadir. Xalqaro va milliy tadqiqotlar tahlili: Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida nutqiy va kreativ kompetensiyalarni shakllantirish masalasi xalqaro va respublika ilmiy-pedagogik jamiyatida keng tadqiq qilingan. Xususan, PIRLS (Progress in International Reading Literacy Study) xalqaro baholash ramkasida (Mullis et al., 2021) o‘quvchilarning matnni anglash va tahlil qilish ko‘nikmalari to‘rt darajada (uchida turgan ma’lumotni topish, to‘g‘ridan-to‘g‘ri xulosa chiqarish, g‘oyalarni integratsiya qilish hamda mazmun va shaklni baholash) ko‘rib chiqiladi. Olimlarning yondashuvlari: Mahalliy tadqiqotchilar (S. Ziyoyev, B. To‘xliyev va b.) boshlang‘ich sinflarda nutq o‘stirish va o‘qish savodxonligini rivojlantirishda badiiy matn ustida ishlashning produktiv metodlariga …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarROXIMOVA, O'G'ILJON
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-07-25
Son6
Betlar55-58
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.236
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.236 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

primary education, reading literacy, speech competency, oral speech, written speech, PIRLS, productive reading, interactive methods, начальное образование, читательская грамотность, речевая компетенция, устная речь, письменная речь, PIRLS, продуктивное чтение, интерактивные методы

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAROXIMOVA, O'G'ILJON (2026). O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARIDA BOSHLA NG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING NUTQIY KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISHNING METODIK ASOSLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (6), 55-58. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.236
GOST (OAK)ROXIMOVA, O'G'ILJON O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARIDA BOSHLA NG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING NUTQIY KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISHNING METODIK ASOSLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 6. – B. 55-58. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.236.
MLAROXIMOVA, O'G'ILJON. “O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARIDA BOSHLA NG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING NUTQIY KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISHNING METODIK ASOSLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (6), 55-58, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.236
ChicagoROXIMOVA, O'G'ILJON. “O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARIDA BOSHLA NG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING NUTQIY KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISHNING METODIK ASOSLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (6), 55-58 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.236
HarvardROXIMOVA, O'G'ILJON (2026) ‘O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARIDA BOSHLA NG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING NUTQIY KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISHNING METODIK ASOSLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (6), 55-58. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.236
BibTeX
@article{roximovaogiljon2026,
  title = {O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARIDA BOSHLA NG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING NUTQIY KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISHNING METODIK ASOSLARI},
  author = {ROXIMOVA, O'G'ILJON},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {6},
  pages = {55-58},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.236},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.236}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari