Qalqonsimon bez tugunlarida yomon sifatli o‘sma ehtimolini baholashda sun’iy intellektning diagnostik imkoniyatlari

Narimova G.J., Xolova D.Sh., Avadullayeva M.S.

Гуманитар ва табиий фанлар журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Qalqonsimon bez tugunlari endokrin tizim kasalliklari orasida keng tarqalgan patologik holatlardan biri bo‘lib, zamonaviy ultratovush tekshiruvlari yordamida kattalar aholisining 40–60 % ida aniqlanadi. Tugunlarning asosiy qismi yaxshi sifatli bo‘lishiga qaramasdan, 5–15 % hollarda yomon sifatli o‘smalar uchrashi mumkin. Shu sababli malignlik xavfini aniq baholash va keraksiz invaziv muolajalar sonini kamaytirish zamonaviy endokrinologiyaning muhim vazifalaridan biri hisoblanadi.Mazkur maqolaning maqsadi qalqonsimon bez tugunlarida yomon sifatli o‘sma ehtimolini baholashda qo‘llanilayotgan sun’iy intellekt texnologiyalarining diagnostik imkoniyatlarini tahlil qilishdan iborat. Tadqiqot metodologiyasi sifatida 2020–2025 yillarda PubMed, Scopus, Web of Science va Google Scholar ma’lumotlar bazalarida chop etilgan ilmiy maqolalar, sistematik sharhlar va meta-tahlillar o‘rganildi. Tahlil uchun ThyNet, S-Detect, Koios DS Thyroid, SW-TH01/II, ThyGPT va boshqa zamonaviy sun’iy intellekt tizimlariga bag‘ishlangan ilmiy manbalar tanlab olindi.Adabiyotlar tahlili natijalari sun’iy intellekt tizimlari ultratovush tasvirlaridagi tugunning tarkibi, echogenligi, shakli, konturlari, mikrokalsifikatsiyalari hamda radiomik xususiyatlarini avtomatik baholash orqali yuqori diagnostik samaradorlikka erishayotganligini ko‘rsatdi. Zamonaviy modellar malignlik ehtimolini foiz ko‘rinishida baholash, diagnostik aniqlikni oshirish va keraksiz biopsiyalar sonini kamaytirish imkoniyatiga ega ekanligi qayd etildi.Xulosa qilib aytganda, sun’iy intellekt texnologiyalari qalqonsimon bez tugunlarini baholashda istiqbolli diagnostik vosita hisoblanadi. Ularning klinik amaliyotga joriy etilishi diagnostik aniqlikni oshirish, biopsiya ko‘rsatmalarini optimallashtirish va keraksiz invaziv muolajalar sonini kamaytirishga xizmat qilishi mumkin.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarNarimova G.J., Xolova D.Sh., Avadullayeva M.S.
JurnalГуманитар ва табиий фанлар журнали
NashriyotEMU University
ISSN2026-2027, 2181-4007
Nashr sanasi2026-07-16
Son35
Betlar39-48
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Qalqonsimon bez tugunlari, yomon sifatli o‘sma, qalqonsimon bez raki, sun’iy intellekt, ultratovush diagnostikasi, TI-RADS, nozik ignali aspiratsion biopsiya, Bethesda klassifikatsiyasi, gistologik tekshiruv, ThyNet, S-Detect, diagnostik aniqlik, malignlik ehtimoli, keraksiz biopsiyalar.

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APANarimova G.J., Xolova D.Sh., Avadullayeva M.S. (2026). QALQONSIMON BEZ TUGUNLARIDA YOMON SIFATLI O‘SMA EHTIMOLINI BAHOLASHDA SUN’IY INTELLEKTNING DIAGNOSTIK IMKONIYATLARI. Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (35), 39-48. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/5874
GOST (OAK)Narimova G.J., Xolova D.Sh., Avadullayeva M.S. QALQONSIMON BEZ TUGUNLARIDA YOMON SIFATLI O‘SMA EHTIMOLINI BAHOLASHDA SUN’IY INTELLEKTNING DIAGNOSTIK IMKONIYATLARI // Гуманитар ва табиий фанлар журнали. – 2026. – № 35. – B. 39-48.
MLANarimova G.J., Xolova D.Sh., Avadullayeva M.S. “QALQONSIMON BEZ TUGUNLARIDA YOMON SIFATLI O‘SMA EHTIMOLINI BAHOLASHDA SUN’IY INTELLEKTNING DIAGNOSTIK IMKONIYATLARI.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (35), 39-48, 2026. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/5874
ChicagoNarimova G.J., Xolova D.Sh., Avadullayeva M.S. “QALQONSIMON BEZ TUGUNLARIDA YOMON SIFATLI O‘SMA EHTIMOLINI BAHOLASHDA SUN’IY INTELLEKTNING DIAGNOSTIK IMKONIYATLARI.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (35), 39-48 (2026). https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/5874
HarvardNarimova G.J., Xolova D.Sh., Avadullayeva M.S (2026) ‘QALQONSIMON BEZ TUGUNLARIDA YOMON SIFATLI O‘SMA EHTIMOLINI BAHOLASHDA SUN’IY INTELLEKTNING DIAGNOSTIK IMKONIYATLARI’, Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (35), 39-48. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/5874
BibTeX
@article{narimovagjxolovadshavadullayevams2026,
  title = {QALQONSIMON BEZ TUGUNLARIDA YOMON SIFATLI O‘SMA EHTIMOLINI BAHOLASHDA SUN’IY INTELLEKTNING DIAGNOSTIK IMKONIYATLARI},
  author = {Narimova G.J., Xolova D.Sh., Avadullayeva M.S.},
  journal = {Гуманитар ва табиий фанлар журнали},
  year = {2026},
  number = {35},
  pages = {39-48},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/5874}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Гуманитар ва табиий фанлар журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Гуманитар ва табиий фанлар журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari