Qalqonsimon bez tugunlari endokrin tizim kasalliklari orasida keng tarqalgan patologik holatlardan biri bo‘lib, zamonaviy ultratovush tekshiruvlari yordamida kattalar aholisining 40–60 % ida aniqlanadi. Tugunlarning asosiy qismi yaxshi sifatli bo‘lishiga qaramasdan, 5–15 % hollarda yomon sifatli o‘smalar uchrashi mumkin. Shu sababli malignlik xavfini aniq baholash va keraksiz invaziv muolajalar sonini kamaytirish zamonaviy endokrinologiyaning muhim vazifalaridan biri hisoblanadi.Mazkur maqolaning maqsadi qalqonsimon bez tugunlarida yomon sifatli o‘sma ehtimolini baholashda qo‘llanilayotgan sun’iy intellekt texnologiyalarining diagnostik imkoniyatlarini tahlil qilishdan iborat. Tadqiqot metodologiyasi sifatida 2020–2025 yillarda PubMed, Scopus, Web of Science va Google Scholar ma’lumotlar bazalarida chop etilgan ilmiy maqolalar, sistematik sharhlar va meta-tahlillar o‘rganildi. Tahlil uchun ThyNet, S-Detect, Koios DS Thyroid, SW-TH01/II, ThyGPT va boshqa zamonaviy sun’iy intellekt tizimlariga bag‘ishlangan ilmiy manbalar tanlab olindi.Adabiyotlar tahlili natijalari sun’iy intellekt tizimlari ultratovush tasvirlaridagi tugunning tarkibi, echogenligi, shakli, konturlari, mikrokalsifikatsiyalari hamda radiomik xususiyatlarini avtomatik baholash orqali yuqori diagnostik samaradorlikka erishayotganligini ko‘rsatdi. Zamonaviy modellar malignlik ehtimolini foiz ko‘rinishida baholash, diagnostik aniqlikni oshirish va keraksiz biopsiyalar sonini kamaytirish imkoniyatiga ega ekanligi qayd etildi.Xulosa qilib aytganda, sun’iy intellekt texnologiyalari qalqonsimon bez tugunlarini baholashda istiqbolli diagnostik vosita hisoblanadi. Ularning klinik amaliyotga joriy etilishi diagnostik aniqlikni oshirish, biopsiya ko‘rsatmalarini optimallashtirish va keraksiz invaziv muolajalar sonini kamaytirishga xizmat qilishi mumkin.
| Mualliflar | Narimova G.J., Xolova D.Sh., Avadullayeva M.S. |
|---|---|
| Jurnal | Гуманитар ва табиий фанлар журнали |
| Nashr sanasi | 2026-07-16 |
| Son | 35 |
| Betlar | 39-48 |
| Til | Rus |
Qalqonsimon bez tugunlari, yomon sifatli o‘sma, qalqonsimon bez raki, sun’iy intellekt, ultratovush diagnostikasi, TI-RADS, nozik ignali aspiratsion biopsiya, Bethesda klassifikatsiyasi, gistologik tekshiruv, ThyNet, S-Detect, diagnostik aniqlik, malignlik ehtimoli, keraksiz biopsiyalar.
The neonatal period is considered one of the most critical stages of organismal development, during which the type of nutrition significantly influences the morphological and functional maturation of the digestive…
Autoimmun tireoidit (AIT) bilan kasallangan bemorlarda selen, rux va temir mikroelementlari darajasini baholash hamda ularning kasallikning klinik kechishida laborator ko‘rsatkichlari bilan bog‘liqligini aniqlash…
Эрта ёшли болаларда уролитиаз муаммоси сўнгги йилларда долзарб тиббий масалалардан бирига айланмоқда. Бу ҳолат болаларда метаболик бузилишлар, ирсий омиллар, овқатланиш тартиби ва ташқи муҳит таъсири билан узвий…
Косоглазие (страбизм) является одним из наиболее распространённых офтальмологических нарушений у детей с синдромом Дауна (СД). Эта патология характеризуется несоответствием положения глаз, что приводит к ухудшению…
Posttraumatic osteomyelitis of the mandible is a chronic bone infection developing after fractures or trauma, often in patients with systemic comorbidities or local risk factors, and requires combined surgical and…
Ушбу тадқиқот оксидатив стресс биомаркерлари ROS-Reactive Oxygen Species (Кислороднинг реактив шакллари), MDA-Malodialdehyde (Малондиальдегид) ва TAC -Total Antioxidant Capacity (Умумий антиоксидант сиғим) ҳамда овариал…
Проведен анализ результатов хирургического лечения 280 пациентов с послеоперационными вентральными и рецидивными грыжами, которым выполнялись различные варианты герниопластики, включая протезирующую пластику по…
Mazkur tadqiqot kosmetologik muolajalardan foydalanayotgan ayollarning psixologik motivlarini aniqlashga qaratilgan. Tadqiqotda 18–45 yoshdagi 40 nafar ayol ishtirok etdi; so'rovnoma, Rozenberg o'z-o'zini baholash…
В статье представлен клинико-иммунологический алгоритм раннего мониторинга больных ишемической болезнью сердца после аортокоронарного шунтирования в условиях искусственного кровообращения. Основное внимание уделено не…
В статье представлены результаты исследования биоэлектрической активности головного мозга у работников горнорудной промышленности с профессиональной сенсоневральной тугоухостью. Проведено комплексное…