Mazkur maqola ingliz tilidan o‘zbek tiliga metafora tarjimasining kognitiv va lingvomadaniy xususiyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda metafora nafaqat stilistik va badiiy ifoda vositasi, balki konseptual tafakkur, milliy dunyoqarash hamda madaniy xilma-xillikning ifodasi sifatida talqin etiladi. Tadqiqot metafora tarjimasining nazariy asoslarini kognitiv lingvistika va lingvomadaniyatshunoslik doirasida tahlil qilib, tarjima jarayonida til, madaniyat va inson tafakkuri o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni yoritadi. Ayniqsa, badiiy diskursdagi metaforik birliklarni tarjima qilishda semantik, pragmatik va estetik ekvivalentlikni saqlash masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Maqolada metaforik ma’nolarning shakllanishida madaniy kontekst va konseptual tizimlarning o‘rni ham ko‘rsatib beriladi. Metafora tarjimasida qo‘llaniladigan asosiy strategiyalar, jumladan so‘zma-so‘z tarjima, ekvivalentlik, demetaforizatsiya va madaniy moslashtirish usullari tahlil qilinadi. Tadqiqotda metafora tarjimasining o‘ziga xos jihatlarini aniqlash hamda til va madaniyat o‘rtasidagi farqlarning tarjima natijalariga ta’sirini ochib berish maqsadida qiyosiy chog‘ishtiruv metodidan foydalanilgan. Tadqiqot natijalari metaforalarni muvaffaqiyatli tarjima qilish nafaqat lingvistik kompetensiyani, balki kognitiv modellar va milliy-madaniy qadriyatlarni chuqur anglashni ham talab qilishini ko‘rsatadi. Mazkur tadqiqot metafora tarjimasini o‘rganishda fanlararo yondashuvlarning ahamiyatini yoritish orqali zamonaviy tarjimashunoslik rivojiga hissa qo‘shadi.
| Mualliflar | Sodiqova, Nargiza Baxodir qizi |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-14 |
| Jild | 8 |
| Son | 05 |
| Betlar | 497-508 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/b.series.fil.v08.i05.068 |
DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i05.068 · Maqolaning asl sahifasi
metafora tarjimasi, kognitiv lingvistika, lingvomadaniyat, badiiy diskurs, tarjima strategiyalari, konseptual metafora, tarjimada ekvivalentlik, formal ekvivalentlik, dinamik ekvivalentlik.
Secondary names are the units of the language that carry alternative and figurative function of naming. They occur in the language through semantic transformation such as metaphor, metonymy, symbolism, epithet and…
Mazkur maqolada o‘zbek kino diskursida hazilni tarjima qilish masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqot materiali sifatida “Mahallada duv-duv gap” filmi asosida olingan dialoglar o‘rganildi. Tahlil natijasida hazilning ko‘p…
Translation theory distinguishes two fundamental approaches: direct translation and indirect translation. This paper investigates the comparative challenges and advantages of these two strategies within contemporary…
This article shows that the aspect of age plays a catalyzing role in shaping speaker`s politeness strategies, hence this research paper examines how politeness patterns, as well as, behavior varies across different age…
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek rivoyat matnlarida konseptual maydonning lingvokulturologik xususiyatlari chog‘ishtirma aspektda tahlil qilinadi. Rivoyat matnlari xalqning madaniy xotirasi, axloqiy qarashlari, milliy…
This article examines how cultural-pragmatic features of linguoculturemes are recreated in literary translation from Uzbek into English, with a focus on preserving socially conditioned meanings that exceed denotation…
This article examines the theoretical and practical complexities of subtitling within the specialized domain of medical discourse. Drawing on the foundational theories of J. Díaz Cintas and E.D. Malyonova, the study…
Ushbu maqolada globallashuv va raqamli kommunikatsiya sharoitida o‘zbek va rus tillarida so‘zlashuvchi yoshlar nutqida sleng, neologizm va kod almashinuvi (code-switching) hodisalarining lingvistik va ijtimoiy…
This article examines the concept of advertising discourse and its interpretation in modern linguistics. The study analyzes the theoretical foundations of discourse studies and identifies the main linguistic, pragmatic…
Maqolada Eshqobil Shukur sho‘riyatidagi poetonimlarning konseptual xususiyatlari lingvopoetik va lingvokognitiv nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda poetonimlarning oddiy nominativ birlik emasligi, balki…