Мотуридийлик таълимотига Абу Мансур Мотуридий асос солган бўлса, унинг давомчилари, шогирдлари таълимотни дунё бўйича тарқалишига замин яратиб бердилар. Жумладан, Абул Муин Насафий ўзининг «Табсират ал-адилла» асари орқали таълимотни янада тизимлаштириб, уни кейинги авлодга содда, равон тилда етказишга ҳаракат қилган. Натижада, ҳанафий мазҳаби негизида мотуридийлик таълимоти ҳанафий мазҳаби тарқалган барча ҳудудларга тарқалиб, олимлар эътирофига ва мусулмонларнинг диққат-марказига тушди. Мотуридийлик таълимоти ислом динидаги фан тармоқлари билан биргаликда маълум шахслар орқали Хитойга ҳам етиб борди. Натижада, Хитойда ҳам мотуридийлик таълимотига асосланган мактаблар, мадрасалар ташкил қилинди. Мақолада Хитой жамиятида ривож топган мотуридийлик таълимотининг хусусиятлари, унинг оқимларга қарши кескин раддиялар билан бойитилгани, таълимот хитойлик мусулмонлар орасида маълум шайхлар орқали тарқатилиши, хитойлик олимларнинг мотуридийлик таълимоти ривожига қўшган ҳиссаси, хитойлик тўрт шайхнинг илмий мероси ва уларда мотуридийлик таълимотининг акс этиши, мотуридийлик таълимотида хитой фалсафасидаги атама ва ибораларнинг қўлланилиши каби мавзулар таҳлил қилинган. Шунингдек, Руҳуддин Юсуфнинг «Муробит ал-имон» асарида келтирилган маълумотлар орқали хитойликларнинг мотуридийлик таълимотида бўлганлари асосланган бўлса, олимнинг «Қироат ал-қурро» китоби орқали хитойлик мусулмонлар ислом динини бухоролик олимлар орқали ўрганганлари, уларга барча жабҳада эргашганлари асослаб берилган.
| Mualliflar | Alloqulov, Abdullatif |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashr sanasi | 2026-01-10 |
| Jild | 4 |
| Son | 1 |
| Betlar | 34-40 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2024-1/4 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2024-1/4 · Maqolaning asl sahifasi
`имон, ақида, калом, «Муробит ал-имон», «Қироат ал-қурро», зотий ва феълий сифатлар, таквин, мукаввин, мукавван.
Начиная с X века, в Мавераннахре начинается определенная систематизация отрасли науки фикха. В этот период ученые Мавераннахра начали собирать фетва, относящиеся к ханафитскому мазхабу. Одним из первых ученых, начавших…
Ушбу мақолада имон масаласига оид тарихий ихтилофлар ва уларнинг ечимлари ёритилиб, диний эътиқод ва исломий илмлардаги турли ихтилофли масалалар ўрганилади. Мазкур, тадқиқотда муаллиф ислом таълимотларидаги…
Мақолада илк ўрта асрлар машҳур суфийси Ҳаким Термизийнинг «Китоб ас-салот» номли фиқҳий асари унинг қўлёзма нусхаси асосида таҳлил қилинади. Ҳозирда Ҳаким Термизийнинг бизгача етиб келган 120га яқин асаридан 60га…
In this article, one of the issues related to the history of the science of exegesis (tafsir) was studied, an attempt was made to shed light on the place of Imam Maturidi in the first stages of the emergence of this…
Мақолада суннат атамасининг луғавий ва истилоҳий маънолари ҳамда ислом ҳуқуқида қўлланилиши мазҳаблар ёндашуви мисолида очиб берилган. Бугунги кунда усул ал-фиқҳ илмида қўлланиладиган суннат атамаси расман Имом…
Қуръоншунослик фани ўзининг тараққиётида бир нечта босқичларни босиб ўтиб, алоҳида фан сифатида шаклланди ва унинг негизида тармоқлар ҳам пайдо бўлди. Ҳозирга келиб Қуръоншуносликка оид ўнлаб соҳалар тадқиқ қилинган…
Ушбу мақолада ХХI асрга келиб кундан-кунга турли кўринишларда намоён бўлаётган глобал ижтимоий муаммоларга ечимлар топишнинг механизмларидан бири бўлган диний фатво бериш мавзусига доир фикрлар билдирилади. Мақолада…
Жаҳон миқёсида миссионерлик фаолиятига алоқадор, тараққиётнинг ҳозирги босқичида кузатилаётган жараёнлар ёки уларга мазмунан яқин бўлган ҳолатлар ўтмишда ҳам юз берганини кўриш мумкин. Шу мақсадда миссионерлик…
İbn Sa‘d’ın Kitâbu’t-Tabakâti’l-Kebîr isimli eseri tabakat türünün ilk örneği ve erken dönem kaynaklarından biri olması sebebiyle klasik kaynaklar arasında önemli bir yere sahiptir. Sünni kaynaklar içerisinde zikredilen…
Zihin felsefesinin tartışmalı konuları içerisinde sayılabilecek olan kendilik problemi, tarihsel süreç içerisinde okunduğunda töz fikrinin kabulü veya reddi ile doğrudan ilişkili bir konu olarak görünmektedir. Descartes…