OAK jurnallaridan yig‘ilgan 140147 ta ilmiy maqola: sarlavha, mualliflar, annotatsiya, kalit so‘zlar, DOI va tayyor iqtibos formatlari.
Мақола мотуридия мактабининг йирик вакили Абул Муъин ан-Насафийнинг «Табсиротул адилла» номли каломий асарига бағишланган бўлиб, унда эътиқод масалаларини ёритишдаги услуби ва илмий аҳамияти таҳлил қилинади. «Табсиротул…
Мақолада мотуридия таълимотининг инсон шахси ва унинг дунёқараши шаклланишидаги ўрни, хусусан, иймон, ният, ирода, қасд ва эътиқод тушунчалари психология нуқтаи назаридан кўриб чиқилган. Муаллиф мотуридия ақидасида…
Мақола Имом Мотуридийнинг «Таъвилот аҳли-с-сунна» тафсирида мўътазила фирқасига берган раддияларини тизимли равишда таҳлил қилади. Мўътазилийлар Ислом тарихида ақлни нақлдан устун қўйган, Қуръоннинг махлуқлиги, инсон…
Мақолада Имом Мотуридийнинг «Таъвилот аҳл ас-сунна» тафсирининг замонавий ислом оламидаги долзарблиги, айниқса, тафриқа ва экстремизмга қарши курашдаги амалий аҳамияти таҳлил қилинган. Муаллиф асарда келтирилган…
Мақолада Умар Насафийнинг «Ат-Тайсир фит-тафсир» асарида мотуридийлик таълимотининг ёритилиши, хусусан, имон ва гуноҳ масалаларига доир қарашлар таҳлил қилинган. Хаворижларнинг гуноҳкорни кофир деб ҳисоблаш ғояси ва…
Мақолада мотуридия мазҳабининг шаклланиш тарихи, Имом Мотуридийнинг ҳаёти ва фаолияти, унинг Абу Ҳанифа таълимотига боғлиқлиги, мазҳабнинг Мовароуннаҳрда тарқалиши, кейинги давр олимларининг (Паздавий, Насафий, Собуний…
Мақола Ўзбекистонда ёшларнинг маънавий-ахлоқий маданиятини ошириш омиллари, миллий ва умумбашарий қадриятларнинг ўрни, мустақиллик йилларидаги ижобий ўзгаришлар, давлатнинг ёшлар сиёсати, шунингдек, глобаллашув…
Мақола Шиҳобиддин Маржонийнинг «ал-Ҳикма ал-балиға» асари асосида унинг мотуридийлик таълимотига бўлган қарашлари, калом илмига муносабати, Аллоҳнинг сифатлари, тавҳид ва бошқа ақидавий масалалар бўйича фикрлари таҳлил…
Мақола бухоролик олим Иброҳим ибн Исмоил ас-Саффорнинг илмий мероси, унинг мотуридий каломидаги ўрни, «Талхис ал-адилла» ва «Масоил» каби асарлари, унда келтирилган турли фирқаларга раддиялар ва ушбу асарларнинг бугунги…
Мақолада Мовароуннаҳрда тасаввуфнинг ривожланиши, унинг мотуридия ақидаси билан боғлиқлиги, Ҳаким Термизий, Абу Бакр Калобозий, Юсуф Ҳамадоний каби суфий олимларнинг ҳанафий-мотуридий таълимотига эргашганлиги…
Мақолада Ўзбекистонда мотуридий таълимотини ўрганишнинг муаммолари, собиқ шўро даврида динга бўлган муносабат, мустақиллик йилларида диний таълимнинг қайта тикланиши, мавжуд илмий тадқиқотлар ва келажакдаги вазифалар…
Турк олими Сонмез Кутлу мақоласида Имом Мотуридийнинг ислом оламидаги ўрни, унинг асарлари, хусусан «Китоб ут-тавҳид»нинг аҳамияти, ақлга берган ўрни ва таълимотининг бугунги кундаги долзарблиги, хусусан, экстремизмга…
Мақола Германия олими Ульрих Рудольфнинг «Ал-Мотуридий ва Самарқанд суннийлик илоҳиёти» номли тадқиқотига бағишланган. Унда Рудольфнинг монографиясининг структураси, Абу Мансур Мотуридийнинг илмий мероси, ҳанафийлик…
Мақолада буюк аллома Имом Абу Мансур ал-Мотуридийнинг ҳаёти ва илмий фаолияти, унинг калом илмидаги ўрни, таълимотининг асосий жиҳатлари, ақл ва нақлни уйғунлаштирган ёндашуви ҳамда мўътазила каби адашган оқимларга…
Мақолада Бухоронинг зиёрат туризм маркази сифатидаги аҳамияти, унинг тарихий ва маданий обидалари, хусусан, Бухоро Арки (Арк), Лаби Ҳовуз мажмуаси, Минораи Калон, Исмоил Сомоний мақбараси, Чорбакр, Улуғбек ва Нодир…
Мақолада 1858 йилда генерал-полковник Н.П.Игнатев бошчилигидаги экспедиция таркибида Бухорога келган фотограф Антон Степанович Муренконинг фаолияти, унинг олган тарихий суратлари ва уларнинг аҳамияти ҳақида сўз боради…
Мақолада IX асрда яшаган, «Мовароуннаҳр муҳаддиси» сифатида танилган Ҳайсам ибн Кулайб Шошийнинг ҳаёти, илмий фаолияти, устозлари (Исо ибн Аҳмад Аскалоний, Имом Термизий, Абу Ҳотим Розий ва бошқалар) ва шогирдлари…
Мақолада Бухородаги ислом меъморий ёдгорликлари, хусусан, Минораи Калон, Исмоил Сомоний мақбараси, Калон жомеъ масжиди, Мир Араб мадрасаси, Намозгоҳ масжиди, Чор Бакр мажмуаси, Баёнқулихон мақбараси, Вобкент минораси…
Мақолада Бухоро воҳасида азалдан қўлланиб келинган мучал (12 йиллик ҳайвонлар сикли) тақвими, унинг келиб чиқиши, тарихий афсоналар, мучал йилларининг номланиши ва тартиби ҳақида маълумот берилган. Шунингдек…
Мақолада Бухоронинг ислом маданияти маркази сифатидаги тарихий ўрни, исломнинг кириб келиши ва тарқалиши, араблар истилоси (Қутайба ибн Муслим), Бухоронинг «Қуббатул ислом» деб аталиши, моғуллар босқини, темурийлар ва…
Мақолада Бухоро амири Олимхоннинг шахсий табиби, «Ҳаким» тахаллусили Мўминжон Ҳаким Марғилонийнинг (1894-1973) хотиралари таҳлил қилинади. Ушбу хотиралар амир саройидаги ижтимоий-сиёсий ҳаёт, амирнинг уламолар, муллалар…
Мақолада Мавлоно Яъқуб Чархийнинг «Рисолаи унсия» асари асосида нақшбандия тариқатидаги устоз-шогирд муносабатлари, хусусан, Яъқуб Чархийнинг устози Баҳоуддин Нақшбанд билан бўлган маънавий алоқалари ёритилади. Мақолада…
Мақолада XVI-XIX асрларда Ўрта Осиёда тасаввуф тариқатларининг кенг ёйилиши, Бухоро ва унинг атрофидаги муқаддас зиёратгоҳларга зиёрат қилиш одати, зиёратнинг ижтимоий ва маънавий аҳамияти таҳлил қилинади. Мақолада…
Мақолада сомонийлар даврида яшаган ҳанафий фақиҳ Абу-л-Ҳусайн Али ибн Яҳё аз-Зандависатийнинг асарлари, хусусан, «Равзат ал-уламо ва нузҳат ал-фузало», «Рисола фи-л-ҳикма ал-илоҳиййа» ва «Нузум ал-фиқҳ» китобларида…
Мақолада бошқирд олими, маърифатпарвар Аҳмад Заки Валидий Тўғоннинг 1913-1914 йилларда Туркистонга, хусусан, Бухорога қилган илмий сафари, унинг қўлёзмалар, кутубхоналар ва тарихий ҳужжатлар билан ишлаши батафсил…
Мақолада архив ҳужжатлари, хусусан, Ўзбекистон Республикаси Марказий давлат архиви «Қушбеги» фондидаги маълумотлар асосида Бухородаги муқаддас зиёратгоҳлар, жумладан, Абу Ҳафс Кабир Бухорий мақбараси, Мири Хурд Мири…
Мақолада буюк тарихчи, муҳандис Абу Бакр Муҳаммад ибн Жаббор ан-Наршаҳийнинг ҳаёти ва унинг «Тарихи Бухоро» асари ҳақида сўз боради. Асар 943-944 йилларда араб тилида ёзилиб, Сомонийлар ҳукмдорига бағишланган. Мақолада…
Мақолада IX-X асрларда Мовароуннаҳрда ҳадис илмининг ривожланиши, жумладан, муҳаддис ва фақиҳ Абдуллоҳ ибн Муҳаммад Субазмунийнинг ҳаёти, илмий фаолияти, устозлари ва шогирдлари ҳақида батафсил маълумот берилган…
Мақолада Хожа Муҳаммад Ориф Ревгарийнинг ҳаёти, унинг Хожа Хизр томонидан «Ориф» деб аталгани, Абдулхолиқ Ғиждувонийга шогирдлиги, «Орифнома» рисоласи ва унинг тасаввуф илмидаги аҳамияти кенг ёритилган. Мақолада Ориф…
The article explores the life, spiritual lineage, and profound legacy of Bahauddin Naqshband, the founder of the Naqshbandiya Sufi order and the seventh pir of Bukhara. It delves into his birth in Qasri Hinduvon (later…
Мақолада Шайх Умар Валий Боғистонийнинг ҳаёти, унинг Тошкент вилояти Боғистон қишлоғида таваллуд топгани, Нақшбандия тариқатига алоқадорлиги, Бухорода Шайх Ҳасан Булғорийдан таълим олгани ва тасаввуф соҳасида комиллик…
Мақолада ўрта аср манбалари, жумладан, Абу Саъд Абдулкарим Самъонийнинг «Китобу-ал-ансоб», Ёқут Ҳамавийнинг «Муъжаму-л-булдон», Ҳожи Халифанинг «Кашфу-з-зунун» ва Жамолиддин Қифтийнинг «Инбоҳу-р-рувот» каби юзлаб…
Мақолада XII асрда Ироқда Абдулқодир Жийлоний (1077–1166) томонидан асос солинган қодирия тариқатининг асосий қоидалари, тариқатнинг Марказий Осиёга кириб келиши ва унинг моҳияти ёритилган. Абдулқодир Жийлонийнинг…
Мақолада ўрта асрларнинг машҳур форс-тожик шоири Носир Бухорий (XIV asr) девонининг бугунги кунгача сақланиб қолган бешта қўлёзма нусхаси — Наманган, Душанбе, Санкт-Петербург, Тошкент ва Теҳрондаги нусхалар ҳақида…
Мақолада Ўзбекистонда зиёрат туризми бозорининг ривожланиши, уни тартибга солишда институционал механизмларнинг роли ва иқтисодий аҳамияти чуқур тадқиқ қилинган. Муаллиф мамлакатимизда 7,4 минг маданий мерос объекти…
Мақолада умуминсоний қадриятлар ва ислом диний тамойилларининг ўзаро уйғунлиги, уларнинг жамият тараққиётидаги роли ва аҳамияти фалсафий-маънавий жиҳатдан кенг ёритилган. Муаллиф Ўзбекистон Конституциясининг…
Мақолада ўзбек халқининг аёл-онага бўлган муносабати, уни улуғлаш ва эъзозлаш миллий қадрият сифатида таҳлил қилинган. Муаллиф «Она Ватан» тушунчасининг ўзиёқ аёл-онага бўлган чексиз ҳурматни ифодалаши…
Мақолада Ўзбекистонда ёшларга оид давлат сиёсатининг асосий йўналишлари, ёшлар тарбиясидаги долзарб муаммолар ва замонавий маънавий таҳдидлар ҳақида батафсил сўз боради. Муаллиф мамлакатимиз аҳолисининг 30 фоизини 14–30…
Мақолада ҳадисларнинг ёш авлодда соғлом эътиқодни тарбиялашдаги педагогик аҳамияти, уларнинг маънавий-ахлоқий тарбиядаги ўрни ва таълим-тарбия жараёнида қўллаш усуллари батафсил ёритилган. Муаллиф Шарқда, жумладан…
Maqolada buyuk mutasavvuf va faylasuf Muhyiddin Ibn Arabiyning (1165–1240) diniy tushunchalarga oid falsafiy tahlillari, xususan, uning «Al-Futuhat al-Makkiyya» asarida keltirilgan baʼzi tahlillari yoritilgan. Ibn…
Мақолада диний фанатизм (ақидапарастлик) тушунчасининг ижтимоий-психологик таҳлили, унинг келиб чиқиш омиллари, тарихий илдизлари ва психологик механизмлари батафсил ёритилган. Муаллиф фанатизм тушунчасини илк бор…
Мақолада машҳур турк олими Аҳмад Заки Валидийнинг (1890–1964) Маҳмуд Қошғарийнинг «Девону луғотит-турк» асаридаги дунё харитаси тўғрисидаги қарашлари, унинг хариташуносликка оид тадқиқотлари таҳлил қилинган. Заки…
Мақолада глобаллашув шароитида ижтимоий-фалсафий назариянинг замонавий ривожланиш хусусиятлари ва асосий тенденциялари фалсафий-методологик жиҳатдан таҳлил қилинган. Муаллиф ижтимоий воқеликни қайта англаш эҳтиёжининг…
Мақолада араб адабиётининг йирик намояндаси, тарихий роман жанри асосчиси Журжи Зайдоннинг (1861–1914) ҳаёти, ижодий фаолияти ва унинг «Фарғона келини» романида IX аср араб халифалигидаги тарихий воқеаларнинг бадиий акс…
Мақолада Эрондаги Форс тили ва адабиёти академиясининг фаолияти, унинг ташкил топилиш тарихи ва асосий вазифалари, хусусан, тил софлигини сақлаш (пуризм) борасидаги ишлари ёритилган. XX аср бошларида Европа илмий-техник…
Мақолада XIX асрда Қўқон хонлигининг Худоёрхон (1845–1875) ҳукмронлиги давридаги маданий ҳаёт, хусусан, меъморчилик, тарихнавислик, адабиёт ва санъат соҳаларидаги ютуқлар кенг ёритилган. Худоёрхон ўрдасининг қурилиши…
Мақолада Афғонистон Ислом Республикасида аёлларнинг мулкий ҳуқуқлари, хусусан, никоҳ маҳри ва мерос ҳуқуқи қонунчилик, шариат нормалари ва урф-одатлар нуқтаи назаридан таҳлил қилинган. Афғонистоннинг ҳуқуқий тизими…
Мақолада ҳанафий олим Акмалиддин Бобартий (714/1314–786/1384)нинг яшаб ижод қилган даври — Миср мамлуклар султонлигининг Баҳрий мамлуклар давридаги ижтимоий-маданий вазият батафсил ёритилган. Бобартий Бағдод яқинида…
Мақолада ҳанафий-мотуридий таълимотининг Марказий Осиёда ислом маданияти тараққиётидаги муҳим роли, унинг мўътадиллиги, инсонпарварлиги ва бағрикенглиги ҳақида сўз боради. «Ислом» сўзининг луғавий маъноси — тинчлик ва…
Мақолада Ўзбекистон Республикасида диний ташкилотларнинг ҳуқуқий мақоми, уларни ташкил этиш ва давлат рўйхатидан ўтказиш тартиби ҳақида батафсил маълумот берилган. «Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисида»ги…