Metafora barcha xalqlarda ancha keng va ko‘p qo‘llanadigan lingvopoetik tasviriy vositasi sifatida badiiy matnning kitobxon tasavvurida gavdalantirishga, millatga xos bo‘lgan shaxslarning obrazli tafakkurini nomoyon etishga xizmat qiladi. Metafora ma’lum bir madaniyatning ijtimoiy-madaniy e’tiqodlari va munosabati orqali shakllanadi. Shu sababdan metafora tarjimasiga kognitiv yondashish metaforalarni insonlarning tajribalari, munosabati va amaliyotlarini kontseptual ifodalovchi kognitiv konstruktsiyalar sifatida ko‘rish imkonini beradi. Maqolada metafora xalqning milliy-madaniy xususiyatlari va dunyoqarashini aks ettiruvchi lingvistik hodisa sifatida lingvokognitiv, lingvomadaniy nuqtai nazardan tadqiq qilindi. O‘zbek tilidagi “KO‘NGIL” konsepti bilan ifodalangan kognitiv metaforalarning milliy-madaniy xususiyatlari va tarjimada qayta yaratilish muammolari o‘zbek adibi Abdulhamid Cho‘lponning “Kecha va kunduz” asarining fransuz tilidagi tarjimasi misolida tahlil qilindi.
| Mualliflar | Xamida Xolmatovna Juraqobilova |
|---|---|
| Jurnal | World of Philology |
| Nashriyot | Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институтининг Фарғона минтақавий филиали |
| Nashr sanasi | 2026-09-11 |
| Jild | 4 |
| Son | 2 |
| Betlar | 93-98 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-12 |
metafora, kognitiv metafora, badiiy matn, konsept, lingvistik hodisa, lingvopoetik va lingvomadaniy xususiyatlari, badiiy metafora
| APA | Xamida Xolmatovna Juraqobilova (2026). O‘ZBEK BADIIY MATNLARDAGI KOGNITIV METAFORALAR TARJIMASINING LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARI. World of Philology, 4(2), 93-98. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5553 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Xamida Xolmatovna Juraqobilova O‘ZBEK BADIIY MATNLARDAGI KOGNITIV METAFORALAR TARJIMASINING LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARI // World of Philology. – 2026. – T. 4, № 2. – B. 93-98. |
| MLA | Xamida Xolmatovna Juraqobilova. “O‘ZBEK BADIIY MATNLARDAGI KOGNITIV METAFORALAR TARJIMASINING LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARI.” World of Philology, 4(2), 93-98, 2026. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5553 |
| Chicago | Xamida Xolmatovna Juraqobilova. “O‘ZBEK BADIIY MATNLARDAGI KOGNITIV METAFORALAR TARJIMASINING LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARI.” World of Philology, 4(2), 93-98 (2026). https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5553 |
| Harvard | Xamida Xolmatovna Juraqobilova (2026) ‘O‘ZBEK BADIIY MATNLARDAGI KOGNITIV METAFORALAR TARJIMASINING LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARI’, World of Philology, 4(2), 93-98. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5553 |
| BibTeX | @article{xamidaxolmatovnajuraqobilova2026,
title = {O‘ZBEK BADIIY MATNLARDAGI KOGNITIV METAFORALAR TARJIMASINING LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARI},
author = {Xamida Xolmatovna Juraqobilova},
journal = {World of Philology},
year = {2026},
volume = {4},
number = {2},
pages = {93-98},
url = {https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5553}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Student-centered learning, encouraging critical thinking, and incorporating technology into the classroom are the main focuses of modern pedagogy. Active learning, which substitutes debates, problem-solving, and…
Ingliz tilidagi qanotli iboralar tilning boyligini aks ettiruvchi eng muhim birliklardan biridir. Jumladan, ingliz adabiyotidan olingan qanotli iboralar nafaqat tilni boyitadi, balki matnni ma’nodor, ta’sirchan…
Mazkur maqola gender tengligi va teatr sahnasidagi ayol obrazlarining o‘zgarishi haqida batafsil tahlil qilinadi. U tarixiy va zamonaviy davrni solishtirib, aktrisalarning teatrda o‘z o‘rnini qanday topgani, ularning…
So‘nggi yillarda metaforaning til va madaniyat o‘zaro aloqasini ochib berishdagi roli filolog olimlar e’tiborini o‘ziga tortmoqda. Topishmoqlar esa xalq og‘zaki ijodining eng qadimiy va sermazmun janrlaridan biri…
Jahon tilshunosligida til birliklari bilan bog‘liq masalalar muhim о‘rin tutadi. Jumladan, nutqning ta’sirchanligini, shiraliligini oshirishga xizmat qiladigan va obrazli sitata sifatida foydalanilayotgan qanotli…
Ushbu maqola biografik asarlarini epistolyar janr nuqtai nazaridan tahlil qilgan. Epistolyar uslubning rivojlanishi va uning adabiyotdagi ahamiyati, ayniqsa, shaxsiy yozishmalarda, mualliflarning hissiyotlari, fikrlari…
Mazkur maqolada siyosiy partiyalarning tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirish jarayonidagi ijtimoiy-iqtisodiy ta’siri tahlil qilingan. Unda siyosiy partiyalarning iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishdagi roli…
Maqolada musiqali teatrda musiqa asarlaridan foydalanish tamoyillari yoritiladi. Musiqa sahna asari mazmunini chuqurlashtirish, qahramonlarning ichki kechinmalarini ochib berish va voqealar rivojiga ta’sir qilishda…
Ushbu maqola sahna nutqi mahoratini oshirishda an’anaviy teatr dramaturgiyasining o‘ziga xos xususiyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, an’anaviy teatrlarning nutqiy va emotsional ifodalanishning estetik jihatlari hamda…
Bugungi kunda o‘zbek qissachiligi ancha rivojlangan va bu janr takomilida bir qator adiblarning turli mavzularda yozgan qissalari muhim ahamiyat kasb etadi. Mazkur maqolada yozuvchilarning qissa yaratishdagi badiiy…
World of Philology — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…