Maqolada she’riy matnlarning fonopoetikani shakllantirishda ohang, ritm va fonetik vositalarning o‘rni, ayniqsa, o‘zbek mumtoz she’riyatidagi aruz vazni asosida tahliI qilinadi. Muqimiy ijodi misolida olingan holda, barmoq vaznidan farqli ravishda, arab adabiyotidan kelib chiqqan va hijolarning nafaqat miqdoriy, balki sifatiy (cho‘ziq-qisqa) jihatdan moslashuviga asoslangan aruz tizimi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda aruz vaznini o‘zbek tiliga moslashtirish uchun qo‘llaniladigan turli fonetik o‘zgarishlar: vaznni aniglash, tovushlarning qo‘shilib ketishi, cho‘zib talaffuz, vazndagi uzilish, tovush tushirish, tovush qo‘shish va tovushlarning o‘rin almashtirishi hodisalari misollar bilan yoritilgan. Xulosa qilib aytganda, aruz vazni o‘zbek tilining fonetik imkoniyatlariga to‘liq mos kelmasa-da, uning qo‘llanilishi til boyligini oshirgan, so‘z variantlari va sinonimik qatorlarning paydo bo‘lishida muhim rol o‘ynagan.
| Mualliflar | Ramziya Abdurahimovna Jo‘rayeva |
|---|---|
| Jurnal | World of Philology |
| Nashriyot | Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институтининг Фарғона минтақавий филиали |
| Nashr sanasi | 2026-09-11 |
| Jild | 4 |
| Son | 3 |
| Betlar | 58-63 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-12 |
aruz vazni, fonopoetika, muqimiy, she’riy ritm, fonetik
| APA | Ramziya Abdurahimovna Jo‘rayeva (2026). MUQIMIY ASARLARIDA ARUZ VAZNINING FONOPOETIK IMKONIYATLARI. World of Philology, 4(3), 58-63. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5517 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Ramziya Abdurahimovna Jo‘rayeva MUQIMIY ASARLARIDA ARUZ VAZNINING FONOPOETIK IMKONIYATLARI // World of Philology. – 2026. – T. 4, № 3. – B. 58-63. |
| MLA | Ramziya Abdurahimovna Jo‘rayeva. “MUQIMIY ASARLARIDA ARUZ VAZNINING FONOPOETIK IMKONIYATLARI.” World of Philology, 4(3), 58-63, 2026. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5517 |
| Chicago | Ramziya Abdurahimovna Jo‘rayeva. “MUQIMIY ASARLARIDA ARUZ VAZNINING FONOPOETIK IMKONIYATLARI.” World of Philology, 4(3), 58-63 (2026). https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5517 |
| Harvard | Ramziya Abdurahimovna Jo‘rayeva (2026) ‘MUQIMIY ASARLARIDA ARUZ VAZNINING FONOPOETIK IMKONIYATLARI’, World of Philology, 4(3), 58-63. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5517 |
| BibTeX | @article{ramziyaabdurahimovnajorayeva2026,
title = {MUQIMIY ASARLARIDA ARUZ VAZNINING FONOPOETIK IMKONIYATLARI},
author = {Ramziya Abdurahimovna Jo‘rayeva},
journal = {World of Philology},
year = {2026},
volume = {4},
number = {3},
pages = {58-63},
url = {https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5517}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
The article examines the phenomenon of synonymy in the English language as one of the central categories of linguistic theory. Special attention is given to the theoretical foundations of synonymy, its main types, and…
Ushbu maqolada evokativlik tilshunoslikdagi pragmatik kategoriya sifatidaoʻrganiladi. Evokativlikning mazmuni va mohiyati, uning til vositalari yordamida tinglovchi ongida tasavvur, assotsiatsiya hamda emotsional…
Mazkur maqolada Isajon Sulton hikoyalarida poetik butunlikni taʼminlovchi syujetdan tashqari unsurlar haqida so‘z yuritiladi. Аyniqsa, folklor elementlar, kiritma voqelar, tasvir polifoniyasi haqida muayyan nazariy…
Mazkur maqolada Isajon Sulton hikoyalaridagi badiiy konflikt va ichki psixologizm masalalari atroflicha o‘rganilgan va tahlilga tortilgan. Muallif qalamiga mansub “Bibi Salima”, “Qismat”, “Ota raqsi” hikoyalaridagi…
Maqolada o‘zbek adabiyotshunosligining yirik vakili Homil Yoqubovning ilmiy faoliyati, xususan Oybek va Abdulla Qahhor ijodini tahlil etishdagi yondashuvlari o‘rganiladi. Tanqidiy qarashlari asosida adabiy jarayonlarga…
Ushbu maqolada Alisher Navoiyning “Layli va Majnun” dostonida Layli obrazi talqin etilgan baytlar tahlil qilinadi. Unda Laylining tashqi ko‘rinishi bilan bir qatorda ichki dunyosi, axloqiy fazilatlari va ruhiy kamoloti…
Ushbu maqolada tilshunoslikdagi sema (to‘g‘ridan-to‘g‘ri ma’no) va ko‘chma ma’no (obrazli ma’no) tushunchalari o‘rtasidagi farq, ularning tildagi vazifasi va matndagi ifodaviy imkoniyatlari tahlil qilinadi. Nazar…
Ushbu maqolada asosan o‘zbek va ingliz tillaridagi dolzarb masalardan biri bo‘lgan ravishning inkor ma’noni ifodalovchi ayrim lisoniy birliklari o‘rganib chiqildi va ularga badiiy asarlardan namunalar keltirildi…
Ushbu maqolada ingliz va rus tillaridagi lingvistik atamalarning semantik ekvivalentlik mezonlari tahlil qilingan. Asosiy e’tibor atamalarning umumiy va farqlovchi semantik belgilarini va ularning kontseptual…
Maqolada XIX asr oxiri XX asr boshlarida ijod qilib o‘zlaridan salmoqligina meros qoldirgan ijodkorlarning muxammas janriga doir she‘rlari tahlil qilinadi. nashr yuzini koʼrgan oʼzbek shoʼro adabiyotining aksar…
World of Philology — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…