<p><em>Maqola Fridrix Nitsshe falsafasining XX asr boshidagi rus adabiyotidagi o‘rganishiga bag‘ishlangan. Ijtimoiy va siyosiy o‘zgarishlar natijasida sodir bo‘lgan inqilobiy va siyosiy o‘zgarishlar sharoitida Nitsshening ustinsifat odam, hokimiyatga intilish, an’anaviy axloqiy madaniyatni yo‘q qilish va “barcha qadriyatlarni qayta baholash” g‘oyalari bir qator rus yozuvchilari uchun ilhom manbai bo‘ldi. Maqolada Nitsshe falsafiy tushunchalari, masalan, ustinsifat odam kontseptsiyasi, abadiy qaytish g‘oyasi va hokimiyatga intilish g‘oyasi va ularning tushunilishi va talqini tahlil qilinadi.</em></p> <p><em>Fyodor Dostoevskiyning axloqiy javobgarlik, erkinlik va ichki ziddiyat haqidagi fikrlari Nitsshe falsafiy tafakkuriga yaqin bo‘lgan ijodiga alohida e’tibor qaratiladi. Xronologik farqqa qaramay, Dostoevskiyning Ibodiylar va Qardosh Karamazovlar kabi asarlarida Nitsshening axloqiy ikki tomonlama ma’no va an’anaviy axloqiy asoslar inqirozi haqidagi falsafasi bilan kesishadigan elementlar mavjud.</em></p> <p><em>Shuningdek, maqola Nitsshening Andrey Bely, Mixail Bulgakov va Vladimir Mayakovskiy ijodiga ta’sirini o‘rganadi. Belyning Peterburg romani kabi asarlarida eski qadriyatlarni yo‘q qilish va yangi ma’naviy tartibni izlashga oid elementlarni ko‘rish mumkin, bu o‘zini o‘zi belgilash va transcendentsiya haqidagi nitsshecha g‘oyalarga hamohang. Bulgakovning Usta va Margarita asarida hokimiyat, erkinlik va axloqiy javobgarlik masalalari o‘rganiladi, ular ham Nitsshe falsafasi prizmasi orqali talqin qilinishi mumkin.</em></p> <p><em>Nihilistik yo‘nalishga ega Mayakovskiyning she’riyatida eski shakllarni yo‘q qilish va yangi axloq yaratish g‘oyalari nitsshecha “qadriyatlarni qayta baholash” kontseptsiyasiga mos keladi.</em></p> <p><em>Maqola Nitsshe falsafasi nafaqat yangi g‘oyalarni olib kelgani, balki ijtimoiy va axloqiy tuzilmaning zulmiga qarshi norozilikni ifoda etishga intilgan rus yozuvchilari uchun madaniy muammo yaratganini tahlil qiladi. XX asr boshidagi inqilobiy o‘zgarishlar va madaniy qidiruvlarda Nitsshe falsafasi ijodiy izlanishlar uchun o‘ziga xos katalizator bo‘lib xizmat qilgan va rus adabiyotining rivojlanishi va keyingi yo‘nalishiga ta’sir ko‘rsatgan.</em></p> <p><em>Shunday qilib, tadqiqot Nitsshe falsafasining rus adabiyotida yangi estetik va falsafiy yondashuvlarni shakllantirishdagi innovatsionligini, shuningdek, o‘sha davrda adabiy jarayon va dunyoqarashni rivojlantirishdagi ta’sirini ko‘rsatadi.</em></p>
| Mualliflar | Николаевна, Ирина |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2025-02-03 |
| Jild | 30 |
| Son | 6 |
| Til | O‘zbek |
erkinlik, hokimiyat, axloq, individuallik, hayot ma'nosini izlash, qadriyatlar inqirozi., freedom, power, morality, individualism, search for the meaning of life, crisis of values.
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillarida kvantitativlikning ifodalanishi, lingvistik vositalar va ularning qo‘llanish xususiyatlari keng yoritilgan. Tadqiqotda fonetik, morfologik, leksik va frazeologik sathlarda…
Ushbu maqola frazeologik tasvirning tarkibiy qismlarini ko‘rib chiqadi va ikki komponentli motivatsion modelni tavsiflaydi. To‘g'ridan-to‘g'ri va metaforik idrok etish bo‘yicha faktlar tahlili o‘tkazildi, frazeologik…
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillarida kvantitativlikni ifoda etuvchi lingvistik vositalarning tahlili va ularning sathlararo namoyon bo‘lish xususiyatlari keng yoritilgan. Tadqiqotda fonetik, morfologik, leksik va…
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillarida son komponentli frazeologik birliklar orqali kvantitativlikning ifodalanishi keng o‘rganilgan. Tadqiqot davomida frazeologizmlar tahlil qilinib, ular ifodalovchi vositalarning…
Maqolada Frans Kafka asarlaridagi adabiy uslub va falsafiy gʻoyalar oʻrganiladi. Asarlarda davom etuvchi absurdlik, ekzistensial inqiroz, begonalashuv va oʻzlikni yoʻqotish kabi markaziy mavzularga alohida e’tibor…
Turli xalqlar orasida keng tarqalgan og‘zaki san’at namunalari, shuningdek, adabiy ta’sir natijasida paydo bo‘lgan asarlar nafaqat o‘z davrining noyob tarixiy manbayi, balki ma’lum bir xalq vakillarining adabiy-estetik…
Maqolada qadimiy diniy afsona va mifologik obrazlardan foydalanilgan, o‘z davri muammolari aks etgan, jamiyat va shaxs o‘rtasidagi munosabatlarga e’tibor qaratilgan, qolaversa, badiiylik talablariga to‘la javob…
Kishi nutqi kommunikativ holat, informatsiyaning tarkibi, so‘zlovchi yoki yozuvchining maqsadga, shuningdek u foydalanayotgan til formasining xarakteri hamda nutqiy uslubga ko‘ra shunday ko‘rinishlarga ega: adabiy nutq…
Ushbu tadqiqot o‘zbek va ingliz tillarida vizual kognitiv fe’llarning semantik xususiyatlarini o‘rganib, ularning kontseptual va lingvistik tasvirlari o‘rtasidagi o‘xshashlik va farqlarni aniqlashga qaratilgan. Ingliz…
Ingliz frazeologik birliklarini (FB) o‘rganish til va inson tajribasini ifodalash o‘rtasidagi munosabatlar, ayniqsa xarakterni ifodalashda qimmatli fikrlarni o‘zida aks ettiradi. Frazeologik birliklar ko‘pincha madaniy…