<p><em>Ushbu tadqiqot o‘zbek va ingliz tillarida vizual kognitiv fe’llarning semantik xususiyatlarini o‘rganib, ularning kontseptual va lingvistik tasvirlari o‘rtasidagi o‘xshashlik va farqlarni aniqlashga qaratilgan. Ingliz tilidagi "see," "look," va "watch" kabi fe’llar hamda ularning o‘zbek tilidagi ekvivalentlari sezgi va idrokni ifodalashda muhim o‘rin tutadi. Mazkur tahlil korpus, lug‘atlar va ona tilida so‘zlashuvchilar fikr-mulohazalariga asoslanib, fe’llarning semantik maydonlari, kollokatsion andozalari va sintaktik tuzilmalari o‘rganilgan.</em></p> <p><em>Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, har ikkala tilda ham faol va passiv ko‘rish kabi umumiy idrok kategoriyalari mavjud bo‘lsa-da, ularning nozik ma’nolari va qo‘llanilish kontekstlarida sezilarli farqlar bor. Masalan, o‘zbek tilidagi fe’llar odatda madaniy yoki vaziyatga oid qo‘shimcha ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi, bu esa tilning aniqroq va kontekstga bog‘liq xususiyatlarini aks ettiradi. Ingliz tilidagi fe’llar esa vizual idrokni kognitiv va abstrakt sohalar bilan bog‘lovchi metaforik kengayishlarga ega.</em></p> <p><em>Tadqiqotda shuningdek, mazkur fe’llarning polisemiya va idiomatik ifodalar orqali qanday semantik tarmoqlarni shakllantirishi ko‘rsatilgan bo‘lib, madaniy va kognitiv omillar til tuzilishiga qanday ta’sir qilishini ochib beradi. Semantik tahlil va kognitiv lingvistikani birlashtirgan holda, ushbu tadqiqot idrok va kognitsiya til orqali qanday kodlanganini chuqurroq tushunishga yordam beradi.</em></p> <p><em>Tadqiqot natijalari tarjimashunoslik, til o‘rgatish va madaniyatlararo muloqot sohalarida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, idrok va kognitsiya lingvistik tasviri o‘rtasidagi bog‘liqlikni ochib beradi. Mazkur ish semantik xilma-xillikni o‘rganish orqali madaniyatlararo tushunishni rivojlantirish va lingvistik nazariyalarni boyitishga hissa qo‘shadi.</em></p>
| Mualliflar | Karimjonova, Shahlo |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2025-02-03 |
| Jild | 30 |
| Son | 6 |
| Til | O‘zbek |
vizual kognitiv fe’llar, o‘zbek tili, ingliz tili, semantik tahlil, morfologik xususiyatlar, sintaktik tuzilma, kognitiv tilshunoslik, idrok, ko‘rish jarayoni, qiyosiy tahlil, polisemiya, metafora., visual cognitive verbs, Uzbek language, English language, semantic analysis, morphological features, syntactic structure, cognitive linguistics, perception, visual process, comparative analysis, polysemy, metaphor.
Evfemizmlar noqulay mavzularni to‘g‘ridan-to‘g‘ri aytishdan qochish uchun ishlatiladigan til birliklari bo‘lib, vaziyatni yumshatish, muloqotni osonlashtirish uchun xizmat qiladi. Ushbu tadqiqotimiz ingliz, rus va…
Maqolada qadimiy diniy afsona va mifologik obrazlardan foydalanilgan, o‘z davri muammolari aks etgan, jamiyat va shaxs o‘rtasidagi munosabatlarga e’tibor qaratilgan, qolaversa, badiiylik talablariga to‘la javob…
Tushunish ko‘nikmalari odamlarning matn, og‘zaki nutq va vizual tasvirlar kabi turli shakllardagi ma’lumotlarni tushunish, talqin qilish va ma’no chiqarish uchun qo‘llaydigan kognitiv jarayonlari va strategiyalarini o‘z…
Maqolada Frans Kafka asarlaridagi adabiy uslub va falsafiy gʻoyalar oʻrganiladi. Asarlarda davom etuvchi absurdlik, ekzistensial inqiroz, begonalashuv va oʻzlikni yoʻqotish kabi markaziy mavzularga alohida e’tibor…
Ushbu maqola nemis va o‘zbek tillarida irim-sirimlarni ifodalovchi leksik birliklarning madaniy va lingvistik o‘ziga xosliklarini o‘rganishga qaratilgan. Irim-sirimlar asrlar davomida xalq madaniyati va hayotining…
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillarida kvantitativlikni ifoda etuvchi lingvistik vositalarning tahlili va ularning sathlararo namoyon bo‘lish xususiyatlari keng yoritilgan. Tadqiqotda fonetik, morfologik, leksik va…
Mazkur maqolada nemis va o‘zbek tillaridagi irim-sirimlarning lingvistik va madaniy xususiyatlari o‘rganilgan. Irim-sirimlar xalq madaniyatida o‘ziga xos o‘rin egallagan bo‘lib, ular pand-nasihat, diniy e’tiqod va xalq…
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillarida kvantitativlikning ifodalanishi, lingvistik vositalar va ularning qo‘llanish xususiyatlari keng yoritilgan. Tadqiqotda fonetik, morfologik, leksik va frazeologik sathlarda…
Maqolada turli tizimli tillarda jins va yoshga oid frazeologik birliklarning madaniyat va til orqali qanday aks ettirilishi tahlil qilinadi. Frazeologizmlar madaniy stereotiplar, ijtimoiy qarashlar va milliy an’analarni…
Maqola Fridrix Nitsshe falsafasining XX asr boshidagi rus adabiyotidagi o‘rganishiga bag‘ishlangan. Ijtimoiy va siyosiy o‘zgarishlar natijasida sodir bo‘lgan inqilobiy va siyosiy o‘zgarishlar sharoitida Nitsshening…