<p><em>Ushbu maqola kognitiv lingvistikaning shakllanishi, rivoji va zamonaviy tilshunoslikdagi ahamiyatini o‘rganadi. Muallif ingliz va o‘zbek tilshunos olimlarining kognitiv tilshunoslik, uning shakllanish bosqichlari haqida bildirilgan fikrlarni umumlashtirga. Kognitiv lingvistika 1970-yillarda rasmiy tilshunoslik yondashuvlariga qarshi norozilik sifatida yuzaga kelgan. </em><em>Uning asosi insonni toifalash va gestalt psixologiyasi kabi 1960-1970-yillardagi kognitiv fan rivojiga borib taqaladi. Ushbu sohada dastlabki tadqiqotlar kam sonli olimlar tomonidan amalga oshirilgan bo‘lsa-da, 1990-yillarda kognitiv tilshunoslar soni ortib, Kognitiv lingvistika jurnali va Xalqaro kognitiv lingvistika jamiyati tashkil etildi.</em></p> <p><em>Kognitiv lingvistika aniq bir nazariya emas, balki umumiy tamoyillar, qarashlar va farazlarga asoslangan yondashuvdir. Bu yondashuv tilni inson tafakkurining oynasi sifatida ko‘rib, konseptualizatsiya naqshlarini o‘rganishni maqsad qiladi. Tilning inson ongining tuzilishi va xususiyatlarini aks ettirishi haqidagi faraz bu sohaning metodologik asosini tashkil etadi.</em></p> <p><em>Maqolada kognitiv lingvistikaning ijtimoiy, madaniy va lingvistik jarayonlar bilan uzviy bog‘liqligi ta’kidlanadi. Ushbu yo‘nalish turli fanlar, jumladan psixologiya, antropologiya, falsafa va kompyuter texnikasi bilan hamkorlikda rivojlanib, ilmiy tadqiqotlar uchun yangi imkoniyatlar ochadi. Kognitiv tilshunoslik til orqali bilimlarni saqlash, ifodalash va uzatish mexanizmlarini tadqiq qilishga qaratilgan bo‘lib, bu o‘zbek tili sohiblarining tafakkur grammatikasini o‘rganishda muhim ahamiyatga ega. Maqola kognitiv lingvistikani turli fanlararo muloqot mahsuli sifatida ko‘rsatib, uning ilmiy izlanishlardagi o‘rnini belgilaydi. Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tilshunosligidagi kognitiv tilshunoslikning shakllanish bosqichlari batafsil yoritib berilgan.</em></p>
| Mualliflar | Karimjonova, Shahlo |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2025-06-25 |
| Jild | 31 |
| Son | 3 |
| Betlar | 188-194 |
| Til | O‘zbek |
vizual kognitiv fe’llar, o‘zbek tili, ingliz tili, semantik tahlil, morfologik xususiyatlar, sintaktik tuzilma, kognitiv tilshunoslik, idrok, ko‘rish jarayoni, qiyosiy tahlil, polisemiya, metafora.
Ushbu maqolada o'zbek tilshunosligida lingvopoetik tadqiqotlarning tadrijiy rivoji haqida so'z yuritiladi. O'zbek filologiyasida lingvopoetikaning umumfilologik yo'nalish sifatida o'rni va ahamiyati ochib beriladi.
Турли нуқтаи назардан одоблилик универсал феномен ҳисобланади, аммо кўплаб кўпмаданиятли тадқиқотлар кўрсатганидек, одоблилик тушунчаси ва унинг нормалари турли маданиятларда фарқ қилади. Одамларнинг мулоқот қилиш усули…
Maqolada malaka oshirish tizimi tinglovchi pedagoglarning ijodiy salohiyati uning kasbiy va shaxsiy fazilatlarini rivojlantirsh, faoliyati davomida uchraydigan muammolarning sabab va yechimlari asosiy masala sihatida…
Maqolada kognitiv tilshunoslik va lingvokulturologiya sohalarida insonning dunyoqarashi va mentaliteti orqali olamni qanday tushunishi va bu tushunishni tilimizda qanday aks ettirishi haqida so‘z boradi. Maqolada…
Maqolada sonlarning ingliz va qoraqalpoq tillarida órganilganlik darajasi tahlil qilingan va tadqiqotchilar tomonidan son va raqamlarga berilgan turli xil tariflari ko’rsatib o’tilgan. Sonlarning leksik-grammatik…
Ushbu maqolada bo‘lajak pedagoglarning axloqiy-estetik kompetentligini rivojlantirish metodikasida, shaxsni yahshi tarbiyalash, oʻqitish va shakllantirish pedagogning eng asosiy funksiyasi hisoblanadi. Shaxsni…
Yosh bolalar bilan ishlaydigan pedagoglar uchun samarali pedagogik tayyorgarlik zarur. Ushbu maqolada biz erta o'quvchilar uchun muvaffaqiyatli o'qitishni qo'llab-quvvatlovchi asosiy g'oyalarni o'rganamiz, bola…
Mazkur maqolada yunon-rim kurashchilarning o‘quv-mashg‘ulot jarayonlarida tik turgan holatdan yelkalardan oshirib tashlash harakatining kinematik asoslarini tahlil qilish bilan harakatdagi xatoliklarni korrektsiyalash…
Ushbu maqolada o‘zbek va ingliz tillari adabiy kontekstlarida agressiyaning nutqqa ta’sir qilish vositasi sifatidagi o‘rni o‘rganiladi. Ushbu tadqiqot tajovuzkorlikning ritorik vosita sifatida qanday ishlatilishini…
Mazkur maqolada pedagogika fanlari hamkorligi asosida talabalarning ekologik kompetentligini rivojlantirish metodikasini takomillashtirishning nazariy-metodologik asoslari, fanlararo hamkorlik asosida talabalarning…