<p>Турли нуқтаи назардан одоблилик универсал феномен ҳисобланади, аммо кўплаб кўпмаданиятли тадқиқотлар кўрсатганидек, одоблилик тушунчаси ва унинг нормалари турли маданиятларда фарқ қилади. Одамларнинг мулоқот қилиш усули уларнинг коммуникатив услубларини шакллантирадиган маданий қадриятлар билан белгиланади. Ушбу тадқиқотнинг мақсади — инглизлар ва ўзбеклар одоблиликни қандай тушунишини ва англичанлар ҳамда ўзбекларнинг маданий қадриятлари оилавий муҳитда шахслараро муносабат услубини қандай шакллантиришини ўрганишдан иборат. Тадқиқот учун материаллар социомаданий сўровнома ва 100 нафар инглиз ва ўзбек иштирокчилари томонидан тўлдирилган дискурсни якунлаш тестидан (DCT) ҳамда этнографик кузатувлардан тўпланди. Олинган маълумотлар (но)одоблилик назарияси, нутқ ҳаракатлари назарияси, кўпмаданиятли прагматик ва дискурсив таҳлиллар, шахсиятни конструктивлаш тадқиқотлари ва одоблиликнинг коммуникатив услубларга таъсирини ўрганиш асосида таҳлил қилинди. Бизнинг натижаларимиз шуни тасдиқлайдики, англосаксон маданиятида шахсийлик, масофа ва тенглик юқори баҳоланади, ўзбек маданиятида эса одамлар яқинликка, ёшга ва мақомга катта аҳамият берадилар. Тадқиқот шуни кўрсатдики, англосаксон контекстида болалар ва ота-оналар ўртасидаги муносабат услуби анча эгалитар, ва болалар ота-оналарга тенгдош сифатида муносабатда бўладилар, бу англосаксон жамиятида ҳокимият масофасининг пастлигини кўрсатади. Ўзбек маданиятида «юқоридан пастга» ва «пастдан юқорига» контекстидаги коммуникатив услубларда жиддий фарқлар мавжуд, бу ўзбек жамиятида ҳокимият масофасининг юқори индексини кўрсатади.</p>
| Mualliflar | Artikova, Shaxnoza |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2025-06-25 |
| Jild | 31 |
| Son | 3 |
| Betlar | 136-144 |
| Til | O‘zbek |
одоблилик, ноодоблилик, қадриятлар, англосаксон лингвомаданияти, ўзбек лингвомаданияти, оилавий дискурс, коммуникатив услуб, politeness, impoliteness, values, Anglo-Saxon linguistic culture, Uzbek linguistic culture, family discourse, communicative style
Ushbu maqola kognitiv lingvistikaning shakllanishi, rivoji va zamonaviy tilshunoslikdagi ahamiyatini o‘rganadi. Muallif ingliz va o‘zbek tilshunos olimlarining kognitiv tilshunoslik, uning shakllanish bosqichlari haqida…
Maqolada kognitiv tilshunoslik va lingvokulturologiya sohalarida insonning dunyoqarashi va mentaliteti orqali olamni qanday tushunishi va bu tushunishni tilimizda qanday aks ettirishi haqida so‘z boradi. Maqolada…
Ushbu maqolada o'zbek tilshunosligida lingvopoetik tadqiqotlarning tadrijiy rivoji haqida so'z yuritiladi. O'zbek filologiyasida lingvopoetikaning umumfilologik yo'nalish sifatida o'rni va ahamiyati ochib beriladi.
Ushbu maqolada bo‘lajak pedagoglarning axloqiy-estetik kompetentligini rivojlantirish metodikasida, shaxsni yahshi tarbiyalash, oʻqitish va shakllantirish pedagogning eng asosiy funksiyasi hisoblanadi. Shaxsni…
Maqolada malaka oshirish tizimi tinglovchi pedagoglarning ijodiy salohiyati uning kasbiy va shaxsiy fazilatlarini rivojlantirsh, faoliyati davomida uchraydigan muammolarning sabab va yechimlari asosiy masala sihatida…
Mazkur maqolada yunon-rim kurashchilarning o‘quv-mashg‘ulot jarayonlarida tik turgan holatdan yelkalardan oshirib tashlash harakatining kinematik asoslarini tahlil qilish bilan harakatdagi xatoliklarni korrektsiyalash…
Maqolada sonlarning ingliz va qoraqalpoq tillarida órganilganlik darajasi tahlil qilingan va tadqiqotchilar tomonidan son va raqamlarga berilgan turli xil tariflari ko’rsatib o’tilgan. Sonlarning leksik-grammatik…
Mazkur maqolada pedagogika fanlari hamkorligi asosida talabalarning ekologik kompetentligini rivojlantirish metodikasini takomillashtirishning nazariy-metodologik asoslari, fanlararo hamkorlik asosida talabalarning…
Yosh bolalar bilan ishlaydigan pedagoglar uchun samarali pedagogik tayyorgarlik zarur. Ushbu maqolada biz erta o'quvchilar uchun muvaffaqiyatli o'qitishni qo'llab-quvvatlovchi asosiy g'oyalarni o'rganamiz, bola…
Ushbu maqоlada kimyоviy texnоlоgiya fanining о‘quv rejasi va amaldagi dastur tuzilishi va mazmuni, nazariy va amaliy qismining asоsiy vazifalari, о‘qitish jarayоnida kimyоviy ishlab chiqarishlarni о‘rganishning umumiy…