Англосаксон ва ўзбек оилавий дискурсларида одоблилик стратегиялари ва маданий қоидаларни таққослаш

Artikova, Shaxnoza

FarDU ilmiy xabarlari · 2025-yil

Annotatsiya

Турли нуқтаи назардан одоблилик универсал феномен ҳисобланади, аммо кўплаб кўпмаданиятли тадқиқотлар кўрсатганидек, одоблилик тушунчаси ва унинг нормалари турли маданиятларда фарқ қилади. Одамларнинг мулоқот қилиш усули уларнинг коммуникатив услубларини шакллантирадиган маданий қадриятлар билан белгиланади. Ушбу тадқиқотнинг мақсади — инглизлар ва ўзбеклар одоблиликни қандай тушунишини ва англичанлар ҳамда ўзбекларнинг маданий қадриятлари оилавий муҳитда шахслараро муносабат услубини қандай шакллантиришини ўрганишдан иборат. Тадқиқот учун материаллар социомаданий сўровнома ва 100 нафар инглиз ва ўзбек иштирокчилари томонидан тўлдирилган дискурсни якунлаш тестидан (DCT) ҳамда этнографик кузатувлардан тўпланди. Олинган маълумотлар (но)одоблилик назарияси, нутқ ҳаракатлари назарияси, кўпмаданиятли прагматик ва дискурсив таҳлиллар, шахсиятни конструктивлаш тадқиқотлари ва одоблиликнинг коммуникатив услубларга таъсирини ўрганиш асосида таҳлил қилинди. Бизнинг натижаларимиз шуни тасдиқлайдики, англосаксон маданиятида шахсийлик, масофа ва тенглик юқори баҳоланади, ўзбек маданиятида эса одамлар яқинликка, ёшга ва мақомга катта аҳамият берадилар. Тадқиқот шуни кўрсатдики, англосаксон контекстида болалар ва ота-оналар ўртасидаги муносабат услуби анча эгалитар, ва болалар ота-оналарга тенгдош сифатида муносабатда бўладилар, бу англосаксон жамиятида ҳокимият масофасининг пастлигини кўрсатади. Ўзбек маданиятида «юқоридан пастга» ва «пастдан юқорига» контекстидаги коммуникатив услубларда жиддий фарқлар мавжуд, бу ўзбек жамиятида ҳокимият масофасининг юқори индексини кўрсатади.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarArtikova, Shaxnoza
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2025-06-25
Jild31
Son3
Betlar126-126
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

одоблилик, ноодоблилик, қадриятлар, англосаксон лингвомаданияти, ўзбек лингвомаданияти, оилавий дискурс, коммуникатив услуб, politeness, impoliteness, values, Anglo-Saxon linguistic culture, Uzbek linguistic culture, family discourse, communicative style

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAArtikova, Shaxnoza (2025). АНГЛОСАКСОН ВА ЎЗБЕК ОИЛАВИЙ ДИСКУРСЛАРИДА ОДОБЛИЛИК СТРАТЕГИЯЛАРИ ВА МАДАНИЙ ҚОИДАЛАРНИ ТАҚҚОСЛАШ. FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 126-126. https://journal.fdu.uz/main/article/1537
GOST (OAK)Artikova, Shaxnoza АНГЛОСАКСОН ВА ЎЗБЕК ОИЛАВИЙ ДИСКУРСЛАРИДА ОДОБЛИЛИК СТРАТЕГИЯЛАРИ ВА МАДАНИЙ ҚОИДАЛАРНИ ТАҚҚОСЛАШ // FarDU ilmiy xabarlari. – 2025. – T. 31, № 3. – B. 126-126.
MLAArtikova, Shaxnoza. “АНГЛОСАКСОН ВА ЎЗБЕК ОИЛАВИЙ ДИСКУРСЛАРИДА ОДОБЛИЛИК СТРАТЕГИЯЛАРИ ВА МАДАНИЙ ҚОИДАЛАРНИ ТАҚҚОСЛАШ.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 126-126, 2025. https://journal.fdu.uz/main/article/1537
ChicagoArtikova, Shaxnoza. “АНГЛОСАКСОН ВА ЎЗБЕК ОИЛАВИЙ ДИСКУРСЛАРИДА ОДОБЛИЛИК СТРАТЕГИЯЛАРИ ВА МАДАНИЙ ҚОИДАЛАРНИ ТАҚҚОСЛАШ.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 126-126 (2025). https://journal.fdu.uz/main/article/1537
HarvardArtikova, Shaxnoza (2025) ‘АНГЛОСАКСОН ВА ЎЗБЕК ОИЛАВИЙ ДИСКУРСЛАРИДА ОДОБЛИЛИК СТРАТЕГИЯЛАРИ ВА МАДАНИЙ ҚОИДАЛАРНИ ТАҚҚОСЛАШ’, FarDU ilmiy xabarlari, 31(3), 126-126. https://journal.fdu.uz/main/article/1537
BibTeX
@article{artikovashaxnoza2025,
  title = {АНГЛОСАКСОН ВА ЎЗБЕК ОИЛАВИЙ ДИСКУРСЛАРИДА ОДОБЛИЛИК СТРАТЕГИЯЛАРИ ВА МАДАНИЙ ҚОИДАЛАРНИ ТАҚҚОСЛАШ},
  author = {Artikova, Shaxnoza},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2025},
  volume = {31},
  number = {3},
  pages = {126-126},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/1537}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Artikova, Shaxnoza — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari