<p><em>Kishi nutqi kommunikativ holat, informatsiyaning tarkibi, so‘zlovchi yoki yozuvchining maqsadga, shuningdek u foydalanayotgan til formasining xarakteri hamda nutqiy uslubga ko‘ra shunday ko‘rinishlarga ega: adabiy nutq, dialektal nutq; oddiy so‘zlashuv nutqi, adabiy so‘zlashuv nutqi, jargon nutq; ilmiy nutq, badiiy nutq, tantanovor nutq yoki motam nutqi, maktubiy nutq yoki rasmiy nutq va boshqalar. Bu nutq ko‘rinishlarida o‘zbek tili sistemasi imkoniyatlari u yoki bu tarzda ishga solinadi.</em></p> <p><em>Maqolada sotsiolektlarning qatlamidan o‘rin egallagan “dialektlar” (sheva, lahjalr) haqida so‘z yuritilgan. Unda tilshunoslarning dialektlar haqida fikr-mulohazali, d</em><em>ialekt</em><em>lar</em><em>ning adabiy tilga xos me’yoriy so‘zlardan </em><em> </em><em>farqlari</em><em> sanab o‘tilgan va izohlangan. Misollar yordamida Toshkent, Buxoro (Rometan), Namangan, Xorazm kabi viloyatlar shevalari bir qancha taniqli mualliflarning asar qahramonlari tilida foydalangan, ya’ni individuallashtirilgan misollar keltirilgan, Shu bilan birga, personajlar tilida ifodalangan dialektlar yordamida, muallif stislistik maqsad va vazifalarini, qahramonlari yashaydigan hudud va muhitdan ayirmagan holda, real hayotdagidek ishonarli va jonli tasvirlash ehtiyojidan kelib chiqib muhit, davr koloritini berish misollar yordamida ochib berilgan.</em></p>
| Mualliflar | Madazizova, Dilafruz |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2025-02-03 |
| Jild | 30 |
| Son | 6 |
| Til | O‘zbek |
badiiy diskurs, individual nutq, sotsiolekt, dialekt, lahja, sheva, leksik-semantik dialektizmlar, leksik dialektizmlar, fonetik dialektizmlar, artistic discourse, individual speech, sociolect, dialect, lexical-semantic dialectics, lexical dialectics, phonetic dialectics
Turli xalqlar orasida keng tarqalgan og‘zaki san’at namunalari, shuningdek, adabiy ta’sir natijasida paydo bo‘lgan asarlar nafaqat o‘z davrining noyob tarixiy manbayi, balki ma’lum bir xalq vakillarining adabiy-estetik…
Ingliz frazeologik birliklarini (FB) o‘rganish til va inson tajribasini ifodalash o‘rtasidagi munosabatlar, ayniqsa xarakterni ifodalashda qimmatli fikrlarni o‘zida aks ettiradi. Frazeologik birliklar ko‘pincha madaniy…
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillarida son komponentli frazeologik birliklar orqali kvantitativlikning ifodalanishi keng o‘rganilgan. Tadqiqot davomida frazeologizmlar tahlil qilinib, ular ifodalovchi vositalarning…
Maqolada Pirimqul Qodirov romanlaridagi tarixiylik elementlari ko‘rib chiqiladi. Kirish yozuvchining dastlabki asarlari va shakllanishiga bag'ishlangan. Keyinchalik romanlar tarixiy o‘zgarishlarning aksi sifatida tahlil…
Ushbu maqola frazeologik tasvirning tarkibiy qismlarini ko‘rib chiqadi va ikki komponentli motivatsion modelni tavsiflaydi. To‘g'ridan-to‘g'ri va metaforik idrok etish bo‘yicha faktlar tahlili o‘tkazildi, frazeologik…
Ushbu maqolada ingliz va oʻzbek tillaridagi landshaft terminologiyasining taqqoslama tahlili taqdim etiladi, bu yerda geografik xususiyatlarni tasvirlashda ishlatiladigan soʻz boyligi va ularning madaniy…
Maqola Fridrix Nitsshe falsafasining XX asr boshidagi rus adabiyotidagi o‘rganishiga bag‘ishlangan. Ijtimoiy va siyosiy o‘zgarishlar natijasida sodir bo‘lgan inqilobiy va siyosiy o‘zgarishlar sharoitida Nitsshening…
Hurmat insonlar o‘rtasidagi munosabatlarni shakllantiruvchi muhim tushuncha bo‘lib, uning til orqali ifodalanishi turli madaniyatlarda sezilarli darajada farqlanadi. Ushbu tadqiqotda hurmatning ingliz va yapon tillarida…
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillarida kvantitativlikning ifodalanishi, lingvistik vositalar va ularning qo‘llanish xususiyatlari keng yoritilgan. Tadqiqotda fonetik, morfologik, leksik va frazeologik sathlarda…
Hurmat kommunikativ muloqotda odob, e’tibor va deferensiyani ifoda etuvchi turli nutq aktlari orqali namoyon bo‘ladi. Rus va ingliz tillarida hurmatni ifodalashda odob strategiyalari qo‘llaniladi, ammo bu…