Kishi nutqi kommunikativ holat, informatsiyaning tarkibi, so‘zlovchi yoki yozuvchining maqsadga, shuningdek u foydalanayotgan til formasining xarakteri hamda nutqiy uslubga ko‘ra shunday ko‘rinishlarga ega: adabiy nutq, dialektal nutq; oddiy so‘zlashuv nutqi, adabiy so‘zlashuv nutqi, jargon nutq; ilmiy nutq, badiiy nutq, tantanovor nutq yoki motam nutqi, maktubiy nutq yoki rasmiy nutq va boshqalar. Bu nutq ko‘rinishlarida o‘zbek tili sistemasi imkoniyatlari u yoki bu tarzda ishga solinadi.
Maqolada sotsiolektlarning qatlamidan o‘rin egallagan “dialektlar” (sheva, lahjalr) haqida so‘z yuritilgan. Unda tilshunoslarning dialektlar haqida fikr-mulohazali, dialektlarning adabiy tilga xos me’yoriy so‘zlardan farqlari sanab o‘tilgan va izohlangan. Misollar yordamida Toshkent, Buxoro (Rometan), Namangan, Xorazm kabi viloyatlar shevalari bir qancha taniqli mualliflarning asar qahramonlari tilida foydalangan, ya’ni individuallashtirilgan misollar keltirilgan, Shu bilan birga, personajlar tilida ifodalangan dialektlar yordamida, muallif stislistik maqsad va vazifalarini, qahramonlari yashaydigan hudud va muhitdan ayirmagan holda, real hayotdagidek ishonarli va jonli tasvirlash ehtiyojidan kelib chiqib muhit, davr koloritini berish misollar yordamida ochib berilgan.
| Mualliflar | Madazizova, Dilafruz |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2024-12-31 |
| Jild | 30 |
| Son | 6 |
| Betlar | 104-104 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
badiiy diskurs, individual nutq, sotsiolekt, dialekt, lahja, sheva, leksik-semantik dialektizmlar, leksik dialektizmlar, fonetik dialektizmlar, artistic discourse, individual speech, sociolect, dialect, lexical-semantic dialectics, lexical dialectics, phonetic dialectics
| APA | Madazizova, Dilafruz (2024). BADIIY DISKURSDA DIALEKTLAR INDIVIDUAL NUTQ YARATUVCHI VOSITA SIFATIDA. FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 104-104. https://journal.fdu.uz/main/article/1777 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Madazizova, Dilafruz BADIIY DISKURSDA DIALEKTLAR INDIVIDUAL NUTQ YARATUVCHI VOSITA SIFATIDA // FarDU ilmiy xabarlari. – 2024. – T. 30, № 6. – B. 104-104. |
| MLA | Madazizova, Dilafruz. “BADIIY DISKURSDA DIALEKTLAR INDIVIDUAL NUTQ YARATUVCHI VOSITA SIFATIDA.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 104-104, 2024. https://journal.fdu.uz/main/article/1777 |
| Chicago | Madazizova, Dilafruz. “BADIIY DISKURSDA DIALEKTLAR INDIVIDUAL NUTQ YARATUVCHI VOSITA SIFATIDA.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 104-104 (2024). https://journal.fdu.uz/main/article/1777 |
| Harvard | Madazizova, Dilafruz (2024) ‘BADIIY DISKURSDA DIALEKTLAR INDIVIDUAL NUTQ YARATUVCHI VOSITA SIFATIDA’, FarDU ilmiy xabarlari, 30(6), 104-104. https://journal.fdu.uz/main/article/1777 |
| BibTeX | @article{madazizovadilafruz2024,
title = {BADIIY DISKURSDA DIALEKTLAR INDIVIDUAL NUTQ YARATUVCHI VOSITA SIFATIDA},
author = {Madazizova, Dilafruz},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2024},
volume = {30},
number = {6},
pages = {104-104},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/1777}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Hurmat kommunikativ muloqotda odob, e’tibor va deferensiyani ifoda etuvchi turli nutq aktlari orqali namoyon bo‘ladi. Rus va ingliz tillarida hurmatni ifodalashda odob strategiyalari qo‘llaniladi, ammo bu…
Hurmat insonlar o‘rtasidagi munosabatlarni shakllantiruvchi muhim tushuncha bo‘lib, uning til orqali ifodalanishi turli madaniyatlarda sezilarli darajada farqlanadi. Ushbu tadqiqotda hurmatning ingliz va yapon tillarida…
Ushbu maqolada ingliz va oʻzbek tillaridagi landshaft terminologiyasining taqqoslama tahlili taqdim etiladi, bu yerda geografik xususiyatlarni tasvirlashda ishlatiladigan soʻz boyligi va ularning madaniy…
Maqolada Pirimqul Qodirov romanlaridagi tarixiylik elementlari ko‘rib chiqiladi. Kirish yozuvchining dastlabki asarlari va shakllanishiga bag'ishlangan. Keyinchalik romanlar tarixiy o‘zgarishlarning aksi sifatida tahlil…
Ingliz frazeologik birliklarini (FB) o‘rganish til va inson tajribasini ifodalash o‘rtasidagi munosabatlar, ayniqsa xarakterni ifodalashda qimmatli fikrlarni o‘zida aks ettiradi. Frazeologik birliklar ko‘pincha madaniy…
Turli xalqlar orasida keng tarqalgan og‘zaki san’at namunalari, shuningdek, adabiy ta’sir natijasida paydo bo‘lgan asarlar nafaqat o‘z davrining noyob tarixiy manbayi, balki ma’lum bir xalq vakillarining adabiy-estetik…
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillarida son komponentli frazeologik birliklar orqali kvantitativlikning ifodalanishi keng o‘rganilgan. Tadqiqot davomida frazeologizmlar tahlil qilinib, ular ifodalovchi vositalarning…
Ushbu maqola frazeologik tasvirning tarkibiy qismlarini ko‘rib chiqadi va ikki komponentli motivatsion modelni tavsiflaydi. To‘g'ridan-to‘g'ri va metaforik idrok etish bo‘yicha faktlar tahlili o‘tkazildi, frazeologik…
Maqola Fridrix Nitsshe falsafasining XX asr boshidagi rus adabiyotidagi o‘rganishiga bag‘ishlangan. Ijtimoiy va siyosiy o‘zgarishlar natijasida sodir bo‘lgan inqilobiy va siyosiy o‘zgarishlar sharoitida Nitsshening…
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillarida kvantitativlikning ifodalanishi, lingvistik vositalar va ularning qo‘llanish xususiyatlari keng yoritilgan. Tadqiqotda fonetik, morfologik, leksik va frazeologik sathlarda…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi
Mazkur maqolada diskurs nazariyasining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari hamda uning ilmiy-nazariy asoslari tahlil qilinadi. Diskurs tushunchasining til tizimi, nutq faoliyati, kommunikativ vaziyat va…
Ushbu maqolada ingliz tilini ikkinchi yoki chet tili sifatida oʼrganayotgan talabalarning kommunikativ kompetentsiyasini rivojlantirishda matn va diskursning ahamiyati koʼrib chiqiladi. Matn va diskurs lingvistik…
Maqolada nutq hodisalaridan biri “argo”ning definitsiya masalasi mahalliy va xorij tilshunoslarining talqin va tahlillari asosida yoritib berilgan. Unda tilshunos-olimlarning bu so‘zning etimologiyasi, ya’ni qachon…
Ushbu maqolada badiiy va turistik-reklama diskurslarida ifoda va expressivlik darajasini oshirishda kontaminatsiya imkoniyatlari haqida so‘z yuritilgan. Bu masala, bugungi kunning dolzarb mavzulariga aylanib…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…