Mazkur maqolada muloqot hodisasining psixologik va psixolingvistik tamoyillari kompleks yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda muloqotning til voqelanishidagi o‘rni, nutqiy birliklar va muloqot birliklarining farqlanishi, diskurs doirasida nutqning yuzaga chiqish xususiyatlari yoritilgan. Muallif muloqotni tilshunoslik va psixologiya kesishgan nuqtada talqin qilib, kommunikativ jarayonning ekstralingvistik, kommunikativ, kognitiv va lingvistik jihatlarini izchil asoslaydi.
Maqolada muloqotning kommunikativ, interaktiv va perseptiv tomonlari, adresant va adresat munosabatlari, ichki va tashqi ta’sir birliklarining nutqiy jarayonga ta’siri ilmiy manbalar asosida tahlil etiladi. Shuningdek, muloqot psixologiyasiga oid yetakchi nazariy qarashlar umumlashtirilib, muloqotning quyi, o‘rta va yuqori darajalari (primitiv, manipulyativ, standartlashgan, konvensional, ishchan, o‘yinli va ma’naviy darajalar) badiiy matnlar misolida ochib beriladi.
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, muloqot insonning ruhiy holati, tafakkuri va nutqiy faoliyati bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, muloqot jarayonida suhbatdosh shaxsini, vaziyatni va madaniy omillarni hisobga olish uning samaradorligini belgilaydi. Maqola psixolingvistika, nutq madaniyati va kommunikativ lingvistika yo‘nalishlari uchun nazariy va amaliy ahamiyatga ega.
| Mualliflar | Mamajonov, Muxammadjon |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2025-12-31 |
| Jild | 31 |
| Son | 6 |
| Betlar | 164-164 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
muloqot, psixologik tamoyillar, psixolingvistika, adresant, adresat, diskurs, muloqot darajalari, nutqiy faoliyat., communication, psychological principles, psycholinguistics, addresser, addressee, discourse, levels of communication, speech activity.
| APA | Mamajonov, Muxammadjon (2025). MULOQOTNING PSIXOLOGIK TAMOYILLARI XUSUSIDA. FarDU ilmiy xabarlari, 31(6), 164-164. https://journal.fdu.uz/main/article/610 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Mamajonov, Muxammadjon MULOQOTNING PSIXOLOGIK TAMOYILLARI XUSUSIDA // FarDU ilmiy xabarlari. – 2025. – T. 31, № 6. – B. 164-164. |
| MLA | Mamajonov, Muxammadjon. “MULOQOTNING PSIXOLOGIK TAMOYILLARI XUSUSIDA.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(6), 164-164, 2025. https://journal.fdu.uz/main/article/610 |
| Chicago | Mamajonov, Muxammadjon. “MULOQOTNING PSIXOLOGIK TAMOYILLARI XUSUSIDA.” FarDU ilmiy xabarlari, 31(6), 164-164 (2025). https://journal.fdu.uz/main/article/610 |
| Harvard | Mamajonov, Muxammadjon (2025) ‘MULOQOTNING PSIXOLOGIK TAMOYILLARI XUSUSIDA’, FarDU ilmiy xabarlari, 31(6), 164-164. https://journal.fdu.uz/main/article/610 |
| BibTeX | @article{mamajonovmuxammadjon2025,
title = {MULOQOTNING PSIXOLOGIK TAMOYILLARI XUSUSIDA},
author = {Mamajonov, Muxammadjon},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2025},
volume = {31},
number = {6},
pages = {164-164},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/610}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada yozuvchi Isajon Sultonning hikoyanavislik mahorati ochib berilgan. Hikoya janriga xos xususiyatlar, syujet qurilishi adib hikoyalari tahlili asosida asoslangan. “Oydinbuloq” hikoyasi syujeti unsurlarini tahlil…
Maqolada Halima Xudoyberdiyeva lirikasida oq rang qo‘llanishining badiiy-estetik ahamiyati haqida so‘z yuritiladi. Shoira she’riyatining ta’sirchanligi rangning badiiy-g‘oyaviy jihatdan qo‘llash mahoratining zamirida…
Ushbu maqolada tarjimashunoslik sohasida dolzarb bo‘lib kelayotgan masalalardan biri badiiy tarjimada tarjimon mahoratining namoyon bo‘lishi va uning ahamiyati atroflicha yoritilgan. Tadqiqotda, avvalo asliyat…
Ushbu maqolada tarjimada milliy o‘ziga xos so‘zlarni yetkazish hamda muallifning individual uslubini to‘liq aks ettirishga xizmat qiluvchi asosiy tarjima prinsiplari ilmiy-nazariy nuqtai nazardan tahlil qilingan…
Ijtimoiy-emotsional ta'lim (SEL) — o‘zini anglash, o‘zini boshqarish, ijtimoiy ong, munosabatlar ko‘nikmalari va mas'uliyatli qaror qabul qilishni rivojlantirish — samarali ta'limning markaziy omili sifatida tobora…
Mazkur maqolada til va nutq tushunchalari o‘rtasidagi nazariy farqlar hamda ularning lingvistik tadqiqotlarda tutgan o‘rni tahlil qilinadi. Mualliflar til – ijtimoiy-madaniy hodisa sifatida jamiyat a’zolari uchun umumiy…
Ushbu maqolada konsept tushunchasining lingvistik mazmun-mohiyati va unga aloqador atamalar tizimi (konseptosfera, nominativ maydon, nominativ zichlik va boshqalar) tahlil qilingan. Olib borilgan tadqiqot doirasida…
Ushbu maqolada siyosiy matnlardagi intertekstual unsurlar va ularning kommunikativ ahamiyati lingvopragmatik, kognitiv hamda diskursiv yondashuvlar asosida tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari intertekstual…
Mazkur maqolada o‘zbek tilida orfoepik me’yorlarni avtomatlashtirish jarayonida yuzaga keladigan muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari ilmiy-amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda orfoepik me’yorlarni…
So'zlarning ko'p ma'noliligi bir so'z bilan bir nechta tushunchalarni ifodalash imkonini beradi. Metaforalar so‘zning asl ma’nosidan qisman chiqib ketishi va qo‘shimcha ma’no olishi natijasida vujudga keladi…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek maqollarining lingvokognitiv xususiyatlari tahlil qilinadi. Turli konseptlar, metaforalar va madaniy tafakkur farqlari asosida maqollar orqali til va tafakkur o‘rtasidagi aloqalar ochib…
Ushbu maqola morfologik shakllar va sintaktik tuzilmalar aloqada pragmatik ma'noga qanday ta'sir qilishini o'rganadigan tilshunoslikning ikkita kichik sohasi bo'lgan morfo-pragmatika va pragmasintaktik talqinning…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…