Tarjima — bu bir tildagi matnni boshqa tilga o‘zgartirish jarayoni bo‘lib, bu jarayonda faqat lingvistik (tilga oid) omillarni emas, balki madaniyatga oid, ijtimoiy, tarixiy va psixologik jihatlarni ham hisobga olish zarur. Tarjimaning lingvokultural masalalari, asosan, tildan tashqari madaniyatning tilga ta’siri, madaniyatlararo tafovutlar va semantik aloqalar bilan bog‘liq bo‘ladi. Har bir til va madaniyat o‘ziga xos, noyob xususiyatlarga ega bo‘lib, tarjimon ushbu xususiyatlarni to‘g‘ri va aniq aks ettirishga harakat qiladi. Shuning uchun tarjimaning lingvokultural masalalari tarjimonning asosiy vazifalaridan biridir. Lingvokultural masalalar, aslida, til va madaniyatning o‘zaro ta’siridan kelib chiqadi. Madaniyat til orqali ifodalanadi va har bir til o‘ziga xos madaniy izlar va qadriyatlarni o‘z ichiga oladi. Tarjimon bu o‘ziga xosliklarni va farqlarni hisoblasa, tarjima matnining mazmuni to‘liq va aniqligini ta’minlaydi. Madaniyatlararo farqlar — bu tarjimaning eng murakkab va muhim masalalaridan biridir. Har bir madaniyatda o‘ziga xos urf-odatlar, qadriyatlar, an’analar va xulq-atvorlar mavjud bo‘lib, ular til orqali ifodalanadi. Bunday farqlarni tarjimashunoslikda etnosentrizm yoki kulturologik farq deb atashadi. Tarjimada madaniyatlararo farqlarni hisobga olish, original matnning o‘ziga xosligini saqlashga yordam beradi.
| Mualliflar | Туйчиева , Парвина |
|---|---|
| Jurnal | Lingvospektr |
| Nashriyot | Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети, “Modern Scientific Research” MChJ |
| ISSN | 3060-4958 |
| Nashr sanasi | 2024-12-27 |
| Jild | 2 |
| Son | 2 |
| Betlar | 202-204 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
lingvokulturologiya, madaniyat, til, o‘xshatish, stereotip
| APA | Туйчиева , Парвина (2024). Tarjimaning lingvokulturalogik masalallari. Lingvospektr, 2(2), 202-204. https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/251 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Туйчиева , Парвина Tarjimaning lingvokulturalogik masalallari // Lingvospektr. – 2024. – T. 2, № 2. – B. 202-204. |
| MLA | Туйчиева , Парвина. “Tarjimaning lingvokulturalogik masalallari.” Lingvospektr, 2(2), 202-204, 2024. https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/251 |
| Chicago | Туйчиева , Парвина. “Tarjimaning lingvokulturalogik masalallari.” Lingvospektr, 2(2), 202-204 (2024). https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/251 |
| Harvard | Туйчиева , Парвина (2024) ‘Tarjimaning lingvokulturalogik masalallari’, Lingvospektr, 2(2), 202-204. https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/251 |
| BibTeX | @article{article2024,
title = {Tarjimaning lingvokulturalogik masalallari},
author = {Туйчиева , Парвина},
journal = {Lingvospektr},
year = {2024},
volume = {2},
number = {2},
pages = {202-204},
url = {https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/251}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
В статье рассматриваются аспекты реализации РКМЧП (Российская концепция многоязычного и культурного образования) в контексте формирования языковой и речевой компетенции студентов при изучении русского языка как…
Статья посвящена проблеме повышения качества образования и значению профессиональной подготовки в высших учебных заведениях. Все больше внимания уделяется обеспечению учебного процесса методическим и информационным…
This article examines the comparative study of translators’ strategies in media texts across different languages. Through an exploration of theoretical frameworks, empirical data, and case studies, the paper highlights…
This paper explores the phenomenon of neologisms—newly coined words or expressions that emerge in a language to address contemporary needs, technologies, or cultural shifts. The focus is on the translation of these…
Ushbu tadqiqot ingliz va o‘zbek tillarida sleng qo‘llanilishini tarjima jarayonida o‘rganadi, sotsiolingvistik jihatlar va lingvistik qiyinchiliklarga e’tibor qaratadi. Ingliz tilidagi sleng ifodalari o‘zbek tiliga…
Mazkur maqolada tarjima uslublari va ularning xossalari va borasida o‘zbek va xorij olimlarining fikrlari va tasnifdflari yoritilgan. Tarjimada qollaniladigan semantik, kommunikativ, moslashtirish, erkin, ideomatik…
This article analyzes the effectiveness of various online resources—Canva, Google Classroom, Edmodo, and Boardmix—in assisting educators with lesson planning and the implementation of SMART objectives. Each platform…
Ushbu maqolada ingliz tilida son so‘z turkumini o‘qitishda kommunikativ yondashuvning nazariy xususiyatlari o‘rganiladi. Kommunikativ yondashuvning asosiy tamoyillari, jumladan, Chomsky, Hymes va Vygotskiy tomonidan…
В условиях глобализации образовательные учреждения сталкиваются с необходимостью адаптации учебных материалов для многонациональных аудиторий. Эта статья исследует основные проблемы, связанные с культурными и языковыми…
Данное исследование посвящено анализу значения английского языка как средства международного общения. В эпоху глобализации английский язык является основным инструментом коммуникации в международной дипломатии, бизнесе…
Lingvospektr — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi
This article examines the inherent challenges faced by simultaneous interpreters, emphasizing the cognitive load, time constraints, managing ambiguity, cultural nuances, and the need for emotional intelligence in this…
This article discusses the development of a comprehensive pedagogical teaching methodology in the educational process, as well as the development of procedures and forms for the use of modern pedagogical and information…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…