Tarjima — bu bir tildagi matnni boshqa tilga o‘zgartirish jarayoni bo‘lib, bu jarayonda faqat lingvistik (tilga oid) omillarni emas, balki madaniyatga oid, ijtimoiy, tarixiy va psixologik jihatlarni ham hisobga olish zarur. Tarjimaning lingvokultural masalalari, asosan, tildan tashqari madaniyatning tilga ta’siri, madaniyatlararo tafovutlar va semantik aloqalar bilan bog‘liq bo‘ladi. Har bir til va madaniyat o‘ziga xos, noyob xususiyatlarga ega bo‘lib, tarjimon ushbu xususiyatlarni to‘g‘ri va aniq aks ettirishga harakat qiladi. Shuning uchun tarjimaning lingvokultural masalalari tarjimonning asosiy vazifalaridan biridir. Lingvokultural masalalar, aslida, til va madaniyatning o‘zaro ta’siridan kelib chiqadi. Madaniyat til orqali ifodalanadi va har bir til o‘ziga xos madaniy izlar va qadriyatlarni o‘z ichiga oladi. Tarjimon bu o‘ziga xosliklarni va farqlarni hisoblasa, tarjima matnining mazmuni to‘liq va aniqligini ta’minlaydi. Madaniyatlararo farqlar — bu tarjimaning eng murakkab va muhim masalalaridan biridir. Har bir madaniyatda o‘ziga xos urf-odatlar, qadriyatlar, an’analar va xulq-atvorlar mavjud bo‘lib, ular til orqali ifodalanadi. Bunday farqlarni tarjimashunoslikda etnosentrizm yoki kulturologik farq deb atashadi. Tarjimada madaniyatlararo farqlarni hisobga olish, original matnning o‘ziga xosligini saqlashga yordam beradi.
| Mualliflar | Туйчиева , Парвина |
|---|---|
| Jurnal | Lingvospektr |
| Nashr sanasi | 2024-12-27 |
| Jild | 2 |
| Son | 2 |
| Betlar | 202-204 |
| Til | Rus |
lingvokulturologiya, madaniyat, til, o‘xshatish, stereotip
Mazkur maqolada tarjima uslublari va ularning xossalari va borasida o‘zbek va xorij olimlarining fikrlari va tasnifdflari yoritilgan. Tarjimada qollaniladigan semantik, kommunikativ, moslashtirish, erkin…
Ushbu tadqiqot ingliz va o‘zbek tillarida sleng qo‘llanilishini tarjima jarayonida o‘rganadi, sotsiolingvistik jihatlar va lingvistik qiyinchiliklarga e’tibor qaratadi. Ingliz tilidagi sleng ifodalari o‘zbek tiliga…
This article analyzes the effectiveness of various online resources—Canva, Google Classroom, Edmodo, and Boardmix—in assisting educators with lesson planning and the implementation of SMART objectives. Each platform…
This paper explores the phenomenon of neologisms—newly coined words or expressions that emerge in a language to address contemporary needs, technologies, or cultural shifts. The focus is on the translation of these…
Ushbu maqolada ingliz tilida son so‘z turkumini o‘qitishda kommunikativ yondashuvning nazariy xususiyatlari o‘rganiladi. Kommunikativ yondashuvning asosiy tamoyillari, jumladan, Chomsky, Hymes va Vygotskiy tomonidan…
This article examines the comparative study of translators’ strategies in media texts across different languages. Through an exploration of theoretical frameworks, empirical data, and case studies, the paper highlights…
В условиях глобализации образовательные учреждения сталкиваются с необходимостью адаптации учебных материалов для многонациональных аудиторий. Эта статья исследует основные проблемы, связанные с культурными и языковыми…
Статья посвящена проблеме повышения качества образования и значению профессиональной подготовки в высших учебных заведениях. Все больше внимания уделяется обеспечению учебного процесса методическим и информационным…
Данное исследование посвящено анализу значения английского языка как средства международного общения. В эпоху глобализации английский язык является основным инструментом коммуникации в международной дипломатии, бизнесе…
В статье рассматриваются аспекты реализации РКМЧП (Российская концепция многоязычного и культурного образования) в контексте формирования языковой и речевой компетенции студентов при изучении русского языка как…