Bolalarda ikkilamchi ensefalitdan keyin neyrofiziologik buzilishlarini baholash

Axmedova D.S., Fayzullayeva D.S.

Педиатрия · 2026-yil

Annotatsiya

Bolalarda ensefalit va meningoensefalit bolalar nevrologi amaliyotida bosh miyaning orttirilgan shikastlanishining eng muhim sabablari hisoblanadi. Ikkilamchi ensefalit - bu infeksiyaning asorati (qizamiq, gripp va boshqalar) yoki emlashdan keyingi yoki yuqumli reaksiya fonida yuzaga keladigan miya moddasining yallig‘lanishli shikastlanishi bo‘lib, uning asosida zararlanishning autoimmun mexanizmi yotadi .Ushbu kasalliklar guruhining o‘ziga xos xususiyati o‘tkir davrda og‘ir nevrologik xavfning mavjudligi, shuningdek, kognitiv, psixo-nutqiy va xulq-atvor buzilishlarini o‘z ichiga olgan kasalliklarning uzoq muddatli davrida yaqqol namoyon bo‘ladigan oqibatlaridir . Shu sababli, bu holatdagi bolalarda, ayniqsa bola va oilaning hayot sifatini belgilovchi erta ontogenezning muhim davrlari alohida klinik ahamiyatga ega.Turli tizimli sharhlar va meta-tahlillar ma’lumotlariga ko‘ra, ikkilamchi ensefalitni boshdan kechirgan bolalarning deyarli yarmida uzoq muddatli davrda qisman tiklanish sodir bo‘ladi, bunda yuqorida ko‘rsatilgan buzilishlardan tashqari, ko‘pincha ma’lum bir nevrologik yetishmovchilik, shu jumladan tutqanoq sindromi qoladi.Ushbu tendensiya bolalarning nevrologik, kognitiv va funksional holatini baholashda dinamik kuzatuv va standartlashtirilgan yondashuv zarurligini ta’kidlaydiKalit sozlar: Ensefalit, psixo nutq buzulishi, kognetiv buzulish, infeksiya, meningoensefalit.Maqsad: Bolalar ikkilamchi ensefalit bilan kasallanganda neyrofiziologik buzulishlarini o’rganish va baxolash. Tutqanog’i bor va tutqanoqsiz bemorlarni psixo-nutq buzulishlarini taqqoslash.Material va usullari: Nevrologik tekshiruv, neyrivizualizatsion tekshiruvlar : Elektroensefalografiya, MRT.Natijalar va muhokama: . Neyrofiziologik ma’lumotlar tutqanoq sindromisiz ensefalitdan keyin yengilroq tiklanishni tasdiqlaydi, EEG me’yorlashuvi sezilarli darajada ko‘proq qayd etilgan tutqanog‘i bo‘lgan bolalarda esa sekin to‘lqinli pattern ko‘proq saqlanib qolgan va epileptiform fenomenlar qayd etilgan.Xulosa: Tutqanoq sindromi virusli ensefalitlarning, shu jumladan psixo-nutq buzilishlarining uzoq muddatli salbiy oqibatining asosiy klinik va prognostik belgisi bo‘lib, bu esa yanada salbiy funksional natijani aks ettiradibu esa turg‘un po‘stloq-po‘stloq osti disfunksiyasi va yuqori ruhiy funksiyalar va nutqning tiklanishini cheklovchi omillar sifatida saqlanib qolgan epileptogen potensialni ko‘rsatadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAxmedova D.S., Fayzullayeva D.S.
JurnalПедиатрия
NashriyotТошкент педиатрия тиббиёт институти
Nashr sanasi2026-07-31
Son1
Betlar225-232
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APAAxmedova D.S., Fayzullayeva D.S. (2026). BOLALARDA IKKILAMCHI ENSEFALITDAN KEYIN NEYROFIZIOLOGIK BUZILISHLARINI BAHOLASH. Педиатрия, (1), 225-232. https://journals.tnmu.uz/index.php/pspj/article/view/6000
GOST (OAK)Axmedova D.S., Fayzullayeva D.S. BOLALARDA IKKILAMCHI ENSEFALITDAN KEYIN NEYROFIZIOLOGIK BUZILISHLARINI BAHOLASH // Педиатрия. – 2026. – № 1. – B. 225-232.
MLAAxmedova D.S., Fayzullayeva D.S. “BOLALARDA IKKILAMCHI ENSEFALITDAN KEYIN NEYROFIZIOLOGIK BUZILISHLARINI BAHOLASH.” Педиатрия, (1), 225-232, 2026. https://journals.tnmu.uz/index.php/pspj/article/view/6000
ChicagoAxmedova D.S., Fayzullayeva D.S. “BOLALARDA IKKILAMCHI ENSEFALITDAN KEYIN NEYROFIZIOLOGIK BUZILISHLARINI BAHOLASH.” Педиатрия, (1), 225-232 (2026). https://journals.tnmu.uz/index.php/pspj/article/view/6000
HarvardAxmedova D.S., Fayzullayeva D.S (2026) ‘BOLALARDA IKKILAMCHI ENSEFALITDAN KEYIN NEYROFIZIOLOGIK BUZILISHLARINI BAHOLASH’, Педиатрия, (1), 225-232. https://journals.tnmu.uz/index.php/pspj/article/view/6000
BibTeX
@article{axmedovadsfayzullayevads2026,
  title = {BOLALARDA IKKILAMCHI ENSEFALITDAN KEYIN NEYROFIZIOLOGIK BUZILISHLARINI BAHOLASH},
  author = {Axmedova D.S., Fayzullayeva D.S.},
  journal = {Педиатрия},
  year = {2026},
  number = {1},
  pages = {225-232},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/pspj/article/view/6000}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Педиатрия jurnalidan boshqa maqolalar

Педиатрия — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari