Maqolada sun’iy intellekt tizimiga yozilgan ko‘rsatma gaplarning tema–rema tuzilishi va so‘z tartibi ingliz hamda o‘zbek tillarida chog‘ishtiriladi. Ingliz tilidagi promptlarda vazifani bildiruvchi fe’l gap boshida kelib, ko‘rsatma “vazifa – obyekt – shart” tartibida qurilishi, o‘zbek tilida esa kesimning gap oxirida joylashuvi tufayli vazifa eng so‘nggi o‘ringa surilishi ko‘rsatiladi. O‘zbek tilida remaning kesim oldidagi pozitsiyada ta’kidlanishi, -ni qo‘shimchasining ma’lumlik belgisi sifatidagi o‘rni, “esa” va “-chi” vositalariningkontrastiv tema yaratishi tahlil qilinadi. Uzun promptlarda vazifaning matn oxiriga surilishi bilan bog‘liq kommunikativ muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari tavsiflanadi.
| Mualliflar | Marhabo Sadullayevna, Turopova |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-09-24 |
| Jild | 4 |
| Son | 9/2 |
| Betlar | 89-92 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/st.7405 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-11 |
DOI: 10.66345/st.7405 · Maqolaning asl sahifasi
aktual bo‘linish, tema, rema, so‘z tartibi, mantiqiy urg‘u, prompt-matn, chog‘ishtirma sintaksis.
| APA | Marhabo Sadullayevna, Turopova (2026). PROMPT-MATNLARDA GAPNING AKTUAL BO‘LINISHI VA SO‘Z TARTIBI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI QIYOSIDA). Science time, 4(9/2), 89-92. https://doi.org/10.66345/st.7405 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Marhabo Sadullayevna, Turopova PROMPT-MATNLARDA GAPNING AKTUAL BO‘LINISHI VA SO‘Z TARTIBI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI QIYOSIDA) // Science time. – 2026. – T. 4, № 9/2. – B. 89-92. – DOI: 10.66345/st.7405. |
| MLA | Marhabo Sadullayevna, Turopova. “PROMPT-MATNLARDA GAPNING AKTUAL BO‘LINISHI VA SO‘Z TARTIBI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI QIYOSIDA).” Science time, 4(9/2), 89-92, 2026. https://doi.org/10.66345/st.7405 |
| Chicago | Marhabo Sadullayevna, Turopova. “PROMPT-MATNLARDA GAPNING AKTUAL BO‘LINISHI VA SO‘Z TARTIBI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI QIYOSIDA).” Science time, 4(9/2), 89-92 (2026). https://doi.org/10.66345/st.7405 |
| Harvard | Marhabo Sadullayevna, Turopova (2026) ‘PROMPT-MATNLARDA GAPNING AKTUAL BO‘LINISHI VA SO‘Z TARTIBI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI QIYOSIDA)’, Science time, 4(9/2), 89-92. https://doi.org/10.66345/st.7405 |
| BibTeX | @article{marhabosadullayevnaturopova2026,
title = {PROMPT-MATNLARDA GAPNING AKTUAL BO‘LINISHI VA SO‘Z TARTIBI (INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI QIYOSIDA)},
author = {Marhabo Sadullayevna, Turopova},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {9/2},
pages = {89-92},
doi = {10.66345/st.7405},
url = {https://doi.org/10.66345/st.7405}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada Abdurauf Fitratning “Shaytonning Tangriga isyoni” she‘riy pyesasidagi mifologi obrazlar va xarakter yaratish mahorati tahlil qilinadi. Asarning sovet davri va mustaqillik yillaridagi ikki qaramaqarshi talqini…
This article examines the linguistic principles of modeling semantic relations in an electronic thesaurus of the Uzbek language. The study focuses on synonymy, antonymy, hypernymy–hyponymy, meronymy– olonymy, and…
The article compares the lexical-semantic features of medical realia in English and Uzbek. Ninety-one culture-specific items are classified into ethnomedical, institutional and idiomatic realia and examined for the…
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi frazeologik birliklarning uslubiy xususiyatlari qiyosiy-lisoniy nuqtai nazardan keng tahlil qilinadi. Frazeologizmlarning semantik, pragmatik va stilistik jihatlari, ularning…
Maqolada o‘zbek tilidagi miqdor bildiruvchi ifodalardan yuzaga keladigan pragmatik xulosalarning katta til modellarida kontekstga bog‘liq talqin qilinishi masalasi o‘rganiladi. “Ba’zi talabalar imtihondan o‘tdi” kabi…
Ushbu maqolada o‘zbek she’riy matnlarida “ona” va “onalik” konseptlarining lingvistik ifodalanishi o‘rganildi. Tadqiqot materiali sifatida Ashurali Jo‘rayev tuzgan “Onajon” she’riy to‘plamidagi ona mavzusiga oid she’riy…
Статья посвящена интерференции, которая возникает в русской речи узбекоязычных билингвов не на уровне формы как таковой, а там, где грамматика и лексика нагружены культурными смыслами. Материалом служат типовые…
Статья посвящена тому, какими лексическими средствами современная научная фантастика вербализует пандемию. Материалом служит тематический двуязычный корпус англо- и русскоязычной прозы 1990–2020-х гг. (М. Этвуд, Э…
В статье сопоставляются два варианта романа о становлении художника – «ЖанКристоф» Р. Роллана (1904–1912) и «Жизнь Арсеньева» И.А. Бунина (1927–1939). Опираясь на сравнительно-типологический метод, бахтинскую теорию…
Ushbu maqolada o‘zbek jadid adabiyotida muhojirlik va quvg‘inlik mavzusining badiiy-estetik hamda ijtimoiy-tarixiy talqini tadqiq etiladi. XX asr boshlarida Turkiston hududida yuz bergan siyosiy, ijtimoiy va madaniy…
Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…