Maqolada o‘zbek tilidagi miqdor bildiruvchi ifodalardan yuzaga keladigan pragmatik xulosalarning katta til modellarida kontekstga bog‘liq talqin qilinishi masalasi o‘rganiladi. “Ba’zi talabalar imtihondan o‘tdi” kabi jumlalarda “hamma emas” xulosasi bevosita semantik mazmundan kelib chiqmaydi; u so‘zlovchining ifoda tanlovi, kuchliroq muqoilning dolzarbligi va muloqot maqsadi bilan bog‘liq holda shakllanishi mumkin. Tadqiqot Graysning implikatura nazariyasi, Levinsonning pragmatik yondashuvi hamdazamonaviy hisoblash pragmatikasi ishlariga tayanadi. O‘zbek tilidagi materiallar uchun kontekst, muhokama qilinayotgan savol va muqobil ifodalar ta’sirini alohida tekshirishga mo‘ljallangan nazoratli tajriba dizayni taklif etiladi. Shuningdek, katta til modellari javoblarini o‘zbek tilida so‘zlashuvchilarning baholari bilan qiyoslash yo‘li bayon qilinadi. Empirik ma’lumotlar hali yig‘ilmagani sababli, maqolada tajriba natijalari yoki statistik xulosalar keltirilmaydi. Ishning asosiy hissasi o‘zbek tilidagi pragmatik inferensiyani keyingi empirik tadqiqotlarda izchil va takrorlash mumkin bo‘lgan usulda tekshirish uchun nazariy-metodologik asos ishlab chiqishdan iborat.
| Mualliflar | Muqaddas Abdulqosim qizi, Mamarasulova |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-09-24 |
| Jild | 4 |
| Son | 9/2 |
| Betlar | 85-88 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.66345/st.7404 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-11 |
DOI: 10.66345/st.7404 · Maqolaning asl sahifasi
pragmatic inference, scalar implicature, large language models, Uzbek, context sensitivity, alternative expressions, computational pragmatics
| APA | Muqaddas Abdulqosim qizi, Mamarasulova (2026). O‘ZBEK TILIDAGI MIQDOR BILDIRUVCHI IFODALARDA PRAGMATIK INFERENSIYA. Science time, 4(9/2), 85-88. https://doi.org/10.66345/st.7404 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Muqaddas Abdulqosim qizi, Mamarasulova O‘ZBEK TILIDAGI MIQDOR BILDIRUVCHI IFODALARDA PRAGMATIK INFERENSIYA // Science time. – 2026. – T. 4, № 9/2. – B. 85-88. – DOI: 10.66345/st.7404. |
| MLA | Muqaddas Abdulqosim qizi, Mamarasulova. “O‘ZBEK TILIDAGI MIQDOR BILDIRUVCHI IFODALARDA PRAGMATIK INFERENSIYA.” Science time, 4(9/2), 85-88, 2026. https://doi.org/10.66345/st.7404 |
| Chicago | Muqaddas Abdulqosim qizi, Mamarasulova. “O‘ZBEK TILIDAGI MIQDOR BILDIRUVCHI IFODALARDA PRAGMATIK INFERENSIYA.” Science time, 4(9/2), 85-88 (2026). https://doi.org/10.66345/st.7404 |
| Harvard | Muqaddas Abdulqosim qizi, Mamarasulova (2026) ‘O‘ZBEK TILIDAGI MIQDOR BILDIRUVCHI IFODALARDA PRAGMATIK INFERENSIYA’, Science time, 4(9/2), 85-88. https://doi.org/10.66345/st.7404 |
| BibTeX | @article{muqaddasabdulqosimqizimamarasulova2026,
title = {O‘ZBEK TILIDAGI MIQDOR BILDIRUVCHI IFODALARDA PRAGMATIK INFERENSIYA},
author = {Muqaddas Abdulqosim qizi, Mamarasulova},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {9/2},
pages = {85-88},
doi = {10.66345/st.7404},
url = {https://doi.org/10.66345/st.7404}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada lingvistik tahlilning nazariy asoslari va asosiy tamoyillari – sistemalilik, struktur-funksionallik, obyektivlik, sinxroniya va diaxroniya, sath hamda qiyosiy-tipologiklik tamoyillari yoritilgan…
Maqolada Abdurauf Fitratning “Shaytonning Tangriga isyoni” she‘riy pyesasidagi mifologi obrazlar va xarakter yaratish mahorati tahlil qilinadi. Asarning sovet davri va mustaqillik yillaridagi ikki qaramaqarshi talqini…
This article examines the linguistic principles of modeling semantic relations in an electronic thesaurus of the Uzbek language. The study focuses on synonymy, antonymy, hypernymy–hyponymy, meronymy– olonymy, and…
The article compares the lexical-semantic features of medical realia in English and Uzbek. Ninety-one culture-specific items are classified into ethnomedical, institutional and idiomatic realia and examined for the…
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi frazeologik birliklarning uslubiy xususiyatlari qiyosiy-lisoniy nuqtai nazardan keng tahlil qilinadi. Frazeologizmlarning semantik, pragmatik va stilistik jihatlari, ularning…
Maqolada sun’iy intellekt tizimiga yozilgan ko‘rsatma gaplarning tema–rema tuzilishi va so‘z tartibi ingliz hamda o‘zbek tillarida chog‘ishtiriladi. Ingliz tilidagi promptlarda vazifani bildiruvchi fe’l gap boshida…
Ushbu maqolada o‘zbek she’riy matnlarida “ona” va “onalik” konseptlarining lingvistik ifodalanishi o‘rganildi. Tadqiqot materiali sifatida Ashurali Jo‘rayev tuzgan “Onajon” she’riy to‘plamidagi ona mavzusiga oid she’riy…
Статья посвящена интерференции, которая возникает в русской речи узбекоязычных билингвов не на уровне формы как таковой, а там, где грамматика и лексика нагружены культурными смыслами. Материалом служат типовые…
Статья посвящена тому, какими лексическими средствами современная научная фантастика вербализует пандемию. Материалом служит тематический двуязычный корпус англо- и русскоязычной прозы 1990–2020-х гг. (М. Этвуд, Э…
В статье сопоставляются два варианта романа о становлении художника – «ЖанКристоф» Р. Роллана (1904–1912) и «Жизнь Арсеньева» И.А. Бунина (1927–1939). Опираясь на сравнительно-типологический метод, бахтинскую теорию…