This article examines the linguistic principles of modeling semantic relations in an electronic thesaurus of the Uzbek language. The study focuses on synonymy, antonymy, hypernymy–hyponymy, meronymy– olonymy, and associative relations as the principal links of a semantic network. A descriptive and modelingoriented methodology is proposed, combining semantic analysis, corpus evidence, lexical-semantic classification, and expert validation. Particular attention is given to Uzbek lexical resources and to the development ofUZWORDNET as a lexical-semantic database compatible with Princeton WordNet. The study also considers recent work by Saparova on meaningful categorization of nouns in the Uzbek thesaurus and on thesaurus research in computational linguistics. A conceptual model is proposed in which the basic unit is represented as lexeme–sense– synset–semantic relation. The model is intended to support electronic lexicography, semantic search, natural language processing, and future AI-based applications for Uzbek.
| Mualliflar | Mohira Bahodir qizi, Qadirova |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-09-24 |
| Jild | 4 |
| Son | 9/2 |
| Betlar | 75-77 |
| Til | Ingliz |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/st.7400 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-11 |
DOI: 10.66345/st.7400 · Maqolaning asl sahifasi
electronic thesaurus, Uzbek language, semantic relations, semantic network, synset, corpus linguistics, WordNet, computational linguistics; NLP.
| APA | Mohira Bahodir qizi, Qadirova (2026). MODELING SEMANTIC RELATIONS IN AN ELECTRONIC THESAURUS OF THE UZBEK LANGUAGE. Science time, 4(9/2), 75-77. https://doi.org/10.66345/st.7400 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Mohira Bahodir qizi, Qadirova MODELING SEMANTIC RELATIONS IN AN ELECTRONIC THESAURUS OF THE UZBEK LANGUAGE // Science time. – 2026. – T. 4, № 9/2. – P. 75-77. – DOI: 10.66345/st.7400. |
| MLA | Mohira Bahodir qizi, Qadirova. “MODELING SEMANTIC RELATIONS IN AN ELECTRONIC THESAURUS OF THE UZBEK LANGUAGE.” Science time, 4(9/2), 75-77, 2026. https://doi.org/10.66345/st.7400 |
| Chicago | Mohira Bahodir qizi, Qadirova. “MODELING SEMANTIC RELATIONS IN AN ELECTRONIC THESAURUS OF THE UZBEK LANGUAGE.” Science time, 4(9/2), 75-77 (2026). https://doi.org/10.66345/st.7400 |
| Harvard | Mohira Bahodir qizi, Qadirova (2026) ‘MODELING SEMANTIC RELATIONS IN AN ELECTRONIC THESAURUS OF THE UZBEK LANGUAGE’, Science time, 4(9/2), 75-77. https://doi.org/10.66345/st.7400 |
| BibTeX | @article{mohirabahodirqiziqadirova2026,
title = {MODELING SEMANTIC RELATIONS IN AN ELECTRONIC THESAURUS OF THE UZBEK LANGUAGE},
author = {Mohira Bahodir qizi, Qadirova},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {9/2},
pages = {75-77},
doi = {10.66345/st.7400},
url = {https://doi.org/10.66345/st.7400}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada badiiy psixologizmning nazariy mohiyati, uning asosiy shakllari va tarixiy qahramon ruhiyatini tasvirlashda qo‘llanadigan narrativ-poetik usullar tizimlashtiriladi. Psixologizm qahramonning ichki dunyosini…
Mazkur maqolada gapni bo‘laklarga ajratish nazariyasining shakllanishi, taraqqiyot bosqichlari hamda zamonaviy tilshunoslikdagi yangi yondashuvlari tadqiq etiladi. Gapning sintaktik strukturasini aniqlashda an’anaviy…
This article examines the relationship between language contact, code-switching, and social identity in multilingual communication from a comparative sociolinguistic perspective. The study focuses on the ways…
Mazkur maqolada lingvistik tahlilning nazariy asoslari va asosiy tamoyillari – sistemalilik, struktur-funksionallik, obyektivlik, sinxroniya va diaxroniya, sath hamda qiyosiy-tipologiklik tamoyillari yoritilgan…
Maqolada Abdurauf Fitratning “Shaytonning Tangriga isyoni” she‘riy pyesasidagi mifologi obrazlar va xarakter yaratish mahorati tahlil qilinadi. Asarning sovet davri va mustaqillik yillaridagi ikki qaramaqarshi talqini…
The article compares the lexical-semantic features of medical realia in English and Uzbek. Ninety-one culture-specific items are classified into ethnomedical, institutional and idiomatic realia and examined for the…
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi frazeologik birliklarning uslubiy xususiyatlari qiyosiy-lisoniy nuqtai nazardan keng tahlil qilinadi. Frazeologizmlarning semantik, pragmatik va stilistik jihatlari, ularning…
Maqolada o‘zbek tilidagi miqdor bildiruvchi ifodalardan yuzaga keladigan pragmatik xulosalarning katta til modellarida kontekstga bog‘liq talqin qilinishi masalasi o‘rganiladi. “Ba’zi talabalar imtihondan o‘tdi” kabi…
Maqolada sun’iy intellekt tizimiga yozilgan ko‘rsatma gaplarning tema–rema tuzilishi va so‘z tartibi ingliz hamda o‘zbek tillarida chog‘ishtiriladi. Ingliz tilidagi promptlarda vazifani bildiruvchi fe’l gap boshida…
Ushbu maqolada o‘zbek she’riy matnlarida “ona” va “onalik” konseptlarining lingvistik ifodalanishi o‘rganildi. Tadqiqot materiali sifatida Ashurali Jo‘rayev tuzgan “Onajon” she’riy to‘plamidagi ona mavzusiga oid she’riy…
Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…