Zamonaviy mutaxassis kasbiy ma’naviyatining tarkibiy komponentlari

ORTIQOV, UMIDJON

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Bugungi globallashuv va raqamli transformatsiya sharoitida mutaxassisga qo‘yiladigan talablar faqat uning kasbiy bilim va amaliy ko‘nikmalari bilan cheklanib qolmaydi. Zamonaviy mutaxassis o‘z faoliyatida professional standartlarga rioya qilishi, kasbiy qarorlarining ijtimoiy va axloqiy oqibatlarini anglay olishi, hamkasblar va mijozlar bilan samarali muloqot qilishi, yangi bilimlarni egallashi hamda o‘z faoliyatini muntazam tahlil qilib borishi zarur. Xususan, OECDning zamonaviy professionallik konsepsiyalarida professional bilim va kompetensiyalar bilan bir qatorda kasbiy identiklik, professional o‘sish, axloqiy hamda ijtimoiy- huquqiy jihatlar ham muhim o‘rin egallashi ko‘rsatiladi. Shu nuqtayi nazardan kasbiy ma’naviyatni mutaxassisning faoliyatini tartibga soluvchi ichki qadriyatlar tizimi sifatida o‘rganish dolzarb hisoblanadi. Kasbiy ma’naviyat mutaxassisning “nima bilishi” bilan bir qatorda “qanday faoliyat yuritishi”, “qanday qaror qabul qilishi” va “o‘z faoliyatiga qanday munosabatda bo‘lishi”ni ham belgilaydi. Maqolaning maqsadi zamonaviy mutaxassis kasbiy ma’naviyatining asosiy tarkibiy komponentlarini nazariy jihatdan aniqlash va ularni rivojlantirishning amaliy yo‘nalishlarini belgilashdan iborat. Mavzuga oid adabiyotlarning tahlili. Kasbiy kompetentlik va professionallik masalalari zamonaviy pedagogika, psixologiya va boshqaruv tadqiqotlarida keng o‘rganilmoqda. OECD tadqiqotlarida professionallik bilim va ko‘nikmalar bazasi, kasbiy avtonomiya hamda professional hamkorlik tarmoqlari bilan bog‘lanadi. OECDning keyingi konseptual ishlanmalarida professionalizmning kognitiv, axloqiy, huquqiy va ijtimoiy jihatlari ham ajratib ko‘rsatilgan. Bunda professional identiklik va kasbiy rivojlanish markaziy elementlar sifatida talqin qilinadi. UNESCO materiallarida ham mutaxassis, xususan …

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.787 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

professional morality, professional competence, professional values, professional ethics, professional identity, communicative culture, reflection, digital ethics, specialist, continuous professional development, профессиональная нравственность, профессиональная компетентность, профессиональные ценности, профессиональная этика, профессиональная идентичность, коммуникативная культура, рефлексия, цифровая этика, специалист, непрерывное профессиональное развитие

Iqtibos keltirish

@article{ortiqovumidjon2026,
  title = {ZAMONAVIY MUTAXASSIS KASBIY MA’NAVIYATINING TARKIBIY KOMPONENTLARI},
  author = {ORTIQOV, UMIDJON},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {177-181},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.787},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.787}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

• Oliy ta’lim muassasalarida uchinchi renessans jarayonini shakllantirish va rivojlantirishning ma’naviy-ma’rifiy asoslari

  MUSURMANKULOV, FARXOD · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  kirishgan Islom sivilizatsiyasi markazi misolida asoslab berishdan iborat. Tadqiqot me’yoriy-huquqiy tahlil, tizimli-struktur tahlil va qiyosiy tahlil metodlariga tayangan holda amalga oshirilib, tadqiqot materiali…

• Radikal g‘oyalarga moyil mahkumlarning shaxsiy identifikatsiya muammolarini yengishning psixologik asoslari

  MANZITOV, BAXTIYOR · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  kirishini ko‘rsatdi. Xalqaro penitensiar tajriba radikal g‘oyalarga moyil mahkumlar bilan ishlashda faqat nazorat va cheklov choralariga tayanish yetarli samara bermasligini, aksincha, individual psixodiagnostika…

• Shaxsning individual-psixologik xususiyatlari va ijtimoiy moslashuvining o‘zaro bog‘liqligi

  URAZBAYEVA, YULDUZ · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  Kirish. Shaxsning ijtimoiy muhitda o‘z o‘rnini topishi, turli vaziyatlarga moslashishi va atrofidagi insonlar bilan samarali munosabat o‘rnatishi uning psixologik rivojlanishining muhim ko‘rsatkichlaridan biridir. Inson…

• Tarix ta’limida raqamli storytelling texnologiyasini qo‘llashning pedagogik modeli

  QORABOYEVA, NARGIZA · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  Kirish. Bugungi kunda ta’lim tizimida raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi o‘qitishning mazmuni, shakllari va metodlarini qayta ko‘rib chiqishni talab etmoqda. Ayniqsa, tarix ta’limida raqamli texnologiyalardan…

• Bo‘lajak elektr muhandislarini integrativ o‘qitish samaradorligi: ikki yillik, uch universitetda o‘tkazilgan pedagogik tajriba

  SAFAROV, XOLIYOR · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  kirishda tengdosh edi (χ² = 0,065; p > 0,05). Yakuniy sinovda taqsimotlar ishonchli farq qildi (χ² = 51,282; p < 0,001; V = 0,245; Mann– Uitni p < 0,001, Kliff δ = 0,235). O‘rtacha ball 3,713 ga nisbatan 3,321 (K =…

• Ta’limni raqamlashtirish sharoitida bo‘lajak o‘qituvchilarga biologiya o‘qitish metodikasini takomillashtirish

  EGAMBERDIYEVA, DILSHODA · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  Kirish. Raqamli transformatsiya bugungi kunda ta’lim tizimining barcha bo‘g‘inlarini qamrab olmoqda. O‘zbekistonda 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasida ta’lim sifatini…

• Talabalarda o‘zini-o‘zi boshqarish kompetentligining psixologik mazmuni va tarkibiy komponentlari

  ISKANDAROV, ERKIN · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  Kirish. Bugungi oliy ta’lim tizimida talabaning faqat nazariy bilimlarni egallashi yetarli natija sifatida qaralmayapti. Zamonaviy mutaxassisdan o‘z faoliyatini mustaqil tashkil etish, belgilangan maqsadga muvofiq…

• Pedagoglik kasbining sathlarini tashkil etuvchi kompetensiyalarning nazariy va amaliy asoslari

  IMOMALIYEV, MIRSHOXID · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  Kirish. Zamonaviy ta’lim tizimida pedagoglik kasbining mazmuni muntazam ravishda yangilanib, o‘qituvchidan nafaqat fan bo‘yicha chuqur bilimga ega bo‘lish, balki ta’lim jarayonini samarali tashkil etish, o‘quvchilarning…

• Boshlang‘ich sinf o‘qish darslarida xalq topishmoqlarini “Tabiiy fanlar (science)” fani bilan integratsiyalab o‘quvchilarning kuzatuvchanlik va mantiqiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish metodikasi

  JABBAROVA, AZIZA · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  Kirish. Kichik maktab yoshidagi bola atrofidagi olamni avvalo narsa va hodisalarning tashqi belgilari – rangi, shakli, kattaligi, harakati va tovushi orqali bilib oladi. Narsalarni kuzatish, ularni o‘zaro solishtirish…

• Raqamli ta’lim resurslari vositasida yuqori sinf o‘quvchilarida mustaqil fikrlash kompetensiyasini shakllantirish metodikasi

  ERGASHEVA, MUXLISA · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  Kirish. Bugungi kunda jahon ta’lim tizimida raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi va ta’lim jarayonining globallashuvi yosh avlodda mustaqil fikrlash, tanqidiy tahlil qilish hamda olingan bilimlarni amalda…

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi