Tanqidiy fikrlaş tuşunçasining kelib çiqişi va rivojlaniş tarixi: falsafiy ildizlardan zamonaviy ta’lim konsepsiyalarigaça

ALIMOVA, MAVLUDA

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada tanqidiy fikrlaş tuşunçasining kelib çiqişi va tarixiy rivojlaniş yöli tahlil qilinadi. Tadqiqotda “tanqid” va “critical” sözlarining etimologiyasi qiyoslanib, ularning umumiy ma’no asosi – “ajratiş, sinaş, baholaş” ekani körsatildi. Tarixiy- qiyosiy tahlil asosida tanqidiy fikrlaş ğoyasi rivojining olti bosqiçi ajratildi: antik davr, Şarq Uyğoniş davri, örta asr sxolastikasi, Yangi davr va Ma’rifatparvarlik, XX asr birinçi yarmidagi pedagogik bosqiç hamda tanqidiy fikrlaş harakati davri. J.Dewey, E.Glaser, R.Ennis, M.Lipman, P.Facione va D.Halpern ta’riflarining qiyosiy tahlili tuşunçaning mantiqiy qoidalardan fikrlaş moyilliklari va öz-özini boşqarişni qamrab olgan yaxlit konstruktga aylanganini körsatdi. Forobiy, Ibn Sino, Beruniy va Abdulla Avloniy merosining tanqidiy fikrlaş tarixidagi örni asoslanib, tuşunçaning barqaror özagi – savol va şubha, dalilni baholaş, mezonga tayaniş hamda öz fikrini nazorat qiliş ekani aniqlandi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarALIMOVA, MAVLUDA
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-09-30
Son9
Betlar136-143
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.781
Indeksga qo‘shilgan2026-10-23

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.781 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

tanqidiy fikrlaş, refleksiv fikrlaş, mantiq, etimologiya, Suqrot usuli, Şarq Uyğoniş davri, Ma’rifatparvarlik, tanqidiy fikrlaş harakati, fikr tarbiyasi, ta’lim tarixi, critical thinking, reflective thinking, logic, etymology, Socratic method, Eastern Renaissance, Enlightenment, critical thinking movement, education of thought, history of education, критическое мышление, рефлексивное мышление, логика, этимология, метод Сократа, Восточный Ренессанс, Просвещение, движение за критическое мышление, воспитание мысли, история образования

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAALIMOVA, MAVLUDA (2026). TANQIDIY FIKRLAŞ TUŞUNÇASINING KELIB ÇIQIŞI VA RIVOJLANIŞ TARIXI: FALSAFIY ILDIZLARDAN ZAMONAVIY TA’LIM KONSEPSIYALARIGAÇA. Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 136-143. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.781
GOST (OAK)ALIMOVA, MAVLUDA TANQIDIY FIKRLAŞ TUŞUNÇASINING KELIB ÇIQIŞI VA RIVOJLANIŞ TARIXI: FALSAFIY ILDIZLARDAN ZAMONAVIY TA’LIM KONSEPSIYALARIGAÇA // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 9. – B. 136-143. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.781.
MLAALIMOVA, MAVLUDA. “TANQIDIY FIKRLAŞ TUŞUNÇASINING KELIB ÇIQIŞI VA RIVOJLANIŞ TARIXI: FALSAFIY ILDIZLARDAN ZAMONAVIY TA’LIM KONSEPSIYALARIGAÇA.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 136-143, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.781
ChicagoALIMOVA, MAVLUDA. “TANQIDIY FIKRLAŞ TUŞUNÇASINING KELIB ÇIQIŞI VA RIVOJLANIŞ TARIXI: FALSAFIY ILDIZLARDAN ZAMONAVIY TA’LIM KONSEPSIYALARIGAÇA.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 136-143 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.781
HarvardALIMOVA, MAVLUDA (2026) ‘TANQIDIY FIKRLAŞ TUŞUNÇASINING KELIB ÇIQIŞI VA RIVOJLANIŞ TARIXI: FALSAFIY ILDIZLARDAN ZAMONAVIY TA’LIM KONSEPSIYALARIGAÇA’, Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 136-143. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.781
BibTeX
@article{alimovamavluda2026,
  title = {TANQIDIY FIKRLAŞ TUŞUNÇASINING KELIB ÇIQIŞI VA RIVOJLANIŞ TARIXI: FALSAFIY ILDIZLARDAN ZAMONAVIY TA’LIM KONSEPSIYALARIGAÇA},
  author = {ALIMOVA, MAVLUDA},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {136-143},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.781},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.781}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

ALIMOVA, MAVLUDA — boshqa maqolalari

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari