Toʻqimachilik sanoati korxonasi iqtisodiy samaradorligini kompleks baholash («Lux yan tex» MChJ misolida)

Maxsudov , Sherzod

Innovations in Science and Technologies · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada Oʻzbekiston toʻqimachilik sanoatining 2020-2024 yillardagi rivojlanish dinamikasi «LUX YAN TEX» MChJning asosiy iqtisodiy koʻrsatkichlari bilan bir tizimda baholandi. Tadqiqotda ishlab chiqarish hajmi va quvvati, tannarx, foyda, eksport, mehnat unumdorligi hamda qayta hisoblangan rentabellik korxona samaradorligini tavsiflovchi tayanch mezonlar sifatida olindi. Rasmiy statistika va korxonaning ichki hisobotlari asosida dinamik qatorlar, qiyosiy tahlil, nisbiy koeffitsiyentlar va indeks usullaridan foydalanildi. Natijalar 2020–2023 yillarda korxonada ishlab chiqarishning izchil oʻsganini, 2024 yilda esa tarmoq miqyosida ishlab chiqarish 25,1 foizga oshgan sharoitda korxona ishlab chiqarishi 11,9 foizga qisqarganini koʻrsatdi. Shu davrda korxona quvvati 9,3 foizga kengaygan, eksport hajmi qariyb 19,9 barobar oshgan, biroq foyda 93,4 foizga kamayib, hisoblangan rentabellik 0,15 foizgacha tushgan. Mehnat unumdorligi va bir ishchiga toʻgʻri keladigan foydaning pasayishi ham ishlab chiqarish hajmi bilan moliyaviy natija oʻrtasida tafovut mavjudligini tasdiqladi. Ushbu holatlarni izohlash uchun ishlab chiqarish miqyosi, quvvatdan foydalanish va moliyaviy qaytimni birgalikda kuzatishga asoslangan «hajm–marja– quvvat» yondashuvi taklif etildi. Yondashuv eksport shartnomalarini faqat tushum miqdori bilan emas, marjinallik, logistika xarajatlari, toʻlov muddati va aylanma mablagʻlar bandligi bilan birga baholashni, shuningdek KPI tizimiga sifat, brak, resurs tejamkorligi va buyurtmani oʻz vaqtida bajarish koʻrsatkichlarini kiritishni nazarda tutadi. Tadqiqot natijalari korxona boshqaruvida hajm koʻrsatkichlaridan moliyaviy va operatsion samaradorlikni uygʻun baholashga oʻtish zarurligini asoslaydi. Tahlil jarayonida dastlabki rentabellik qiymatlari foyda va tannarx nisbatiga mos kelmagani aniqlanib, ular yagona formula asosida qayta hisoblandi. Bu qiyoslanuvchanlikni kuchaytirdi. Taklif etilgan yondashuv quvvatni kengaytirishdan oldin buyurtmalar portfeli, mahsulot tarkibi va eksportning haqiqiy moliyaviy samarasi oʻrtasidagi bogʻliqlikni tekshirishga yordam beradi hamda tarmoq statistikasi bilan korxona ichki koʻrsatkichlarini bitta boshqaruv konturida birlashtiradi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMaxsudov , Sherzod
JurnalInnovations in Science and Technologies
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
ISSN3030-3451
Nashr sanasi2026-09-19
Jild3
Son9
Betlar200-208
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-09-20

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

toʻqimachilik sanoati, iqtisodiy samaradorlik, ishlab chiqarish, quvvat, tannarx, foyda, eksport, mehnat unumdorligi, rentabellik, boshqaruv tahlili.

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAMaxsudov , Sherzod (2026). TOʻQIMACHILIK SANOATI KORXONASI IQTISODIY SAMARADORLIGINI KOMPLEKS BAHOLASH («LUX YAN TEX» MChJ MISOLIDA). Innovations in Science and Technologies, 3(9), 200-208. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1729
GOST (OAK)Maxsudov , Sherzod TOʻQIMACHILIK SANOATI KORXONASI IQTISODIY SAMARADORLIGINI KOMPLEKS BAHOLASH («LUX YAN TEX» MChJ MISOLIDA) // Innovations in Science and Technologies. – 2026. – T. 3, № 9. – B. 200-208.
MLAMaxsudov , Sherzod. “TOʻQIMACHILIK SANOATI KORXONASI IQTISODIY SAMARADORLIGINI KOMPLEKS BAHOLASH («LUX YAN TEX» MChJ MISOLIDA).” Innovations in Science and Technologies, 3(9), 200-208, 2026. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1729
ChicagoMaxsudov , Sherzod. “TOʻQIMACHILIK SANOATI KORXONASI IQTISODIY SAMARADORLIGINI KOMPLEKS BAHOLASH («LUX YAN TEX» MChJ MISOLIDA).” Innovations in Science and Technologies, 3(9), 200-208 (2026). https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1729
HarvardMaxsudov , Sherzod (2026) ‘TOʻQIMACHILIK SANOATI KORXONASI IQTISODIY SAMARADORLIGINI KOMPLEKS BAHOLASH («LUX YAN TEX» MChJ MISOLIDA)’, Innovations in Science and Technologies, 3(9), 200-208. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1729
BibTeX
@article{maxsudovsherzod2026,
  title = {TOʻQIMACHILIK SANOATI KORXONASI IQTISODIY SAMARADORLIGINI KOMPLEKS BAHOLASH («LUX YAN TEX» MChJ MISOLIDA)},
  author = {Maxsudov , Sherzod},
  journal = {Innovations in Science and Technologies},
  year = {2026},
  volume = {3},
  number = {9},
  pages = {200-208},
  url = {https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1729}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Innovations in Science and Technologies jurnalidan boshqa maqolalar

Innovations in Science and Technologies — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Maxsudov , Sherzod — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari