Maqolada davlat xaridlari moliyaviy mexanizmi samaradorligini baholashning integral metodikasi ishlab chiqilgan va uning tarkibidagi farazlar yirik sanoat kompaniyasining lot darajasidagi maʼlumotlarida ekonometrik tekshirilgan. Metodika moliyaviy mexanizmning toʻrt bloki (narx, toʻlov-hisob, raqobat, nazorat) boʻyicha sakkiz koʻrsatkichni yagona integral indeksga birlashtiradi. Ekonometrik qismda 2023–2026-yillardagi 11 ta hisobot kesimini qamragan 8566 lotli birlashgan tanlamada ikki model baholangan: narx pasayishi modeli lot hajmining teskari taʼsirini (koeffitsiyent −1,00; t=−3,72) va vaqt boʻyicha pasayish trendini (−0,17 foiz bandi/oy; t=−7,76) tasdiqladi; chiziqli ehtimollik modeli nolinchi-pasayish ehtimolining oyiga 1,03 foiz bandiga barqaror oʻsishini (t=23,7) koʻrsatdi. Natijalar integral indeks vaznlarini asoslashga tatbiq etilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi davlat xaridlari moliyaviy mexanizmi samaradorligini kompleks baholash imkonini beruvchi integral metodikani ishlab chiqish va uning tarkibiy farazlarini real lot darajasidagi ma’lumotlar asosida ekonometrik jihatdan tekshirishdan iborat. Taklif etilayotgan metodikada moliyaviy mexanizmning narx, to‘lov-hisob, raqobat va nazorat bloklari o‘zaro bog‘liq holda qaralib, ularni tavsiflovchi sakkizta ko‘rsatkich yagona integral samaradorlik indeksiga keltiriladi. Ko‘rsatkichlarni birlashtirishda ularning yo‘nalishi, o‘lchov birliklari va iqtisodiy mazmuni hisobga olinib, normallashtirish hamda vaznlash protseduralaridan foydalaniladi.
| Mualliflar | Xamdamov, Sardor |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон университети хабарномаси |
| Nashriyot | Қўқон университети |
| ISSN | 2181-1695 |
| Nashr sanasi | 2026-08-19 |
| Jild | 19 |
| Betlar | 135-138 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Iqtisodiyot |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-17 |
integral indeks, samaradorlikni baholash, ekonometrik model, narx pasayishi, chiziqli ehtimollik modeli, lot darajasidagi maʼlumotlar, davlat xaridlari.
| APA | Xamdamov, Sardor (2026). DAVLAT XARIDLARI MOLIYAVIY MEXANIZMI SAMARADORLIGINI BAHOLASHNING INTEGRAL METODIKASI VA EKONOMETRIK BAHOLASH. Қўқон университети хабарномаси, 19, 135-138. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1793 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Xamdamov, Sardor DAVLAT XARIDLARI MOLIYAVIY MEXANIZMI SAMARADORLIGINI BAHOLASHNING INTEGRAL METODIKASI VA EKONOMETRIK BAHOLASH // Қўқон университети хабарномаси. – 2026. – T. 19. – B. 135-138. |
| MLA | Xamdamov, Sardor. “DAVLAT XARIDLARI MOLIYAVIY MEXANIZMI SAMARADORLIGINI BAHOLASHNING INTEGRAL METODIKASI VA EKONOMETRIK BAHOLASH.” Қўқон университети хабарномаси, 19, 135-138, 2026. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1793 |
| Chicago | Xamdamov, Sardor. “DAVLAT XARIDLARI MOLIYAVIY MEXANIZMI SAMARADORLIGINI BAHOLASHNING INTEGRAL METODIKASI VA EKONOMETRIK BAHOLASH.” Қўқон университети хабарномаси, 19, 135-138 (2026). https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1793 |
| Harvard | Xamdamov, Sardor (2026) ‘DAVLAT XARIDLARI MOLIYAVIY MEXANIZMI SAMARADORLIGINI BAHOLASHNING INTEGRAL METODIKASI VA EKONOMETRIK BAHOLASH’, Қўқон университети хабарномаси, 19, 135-138. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1793 |
| BibTeX | @article{xamdamovsardor2026,
title = {DAVLAT XARIDLARI MOLIYAVIY MEXANIZMI SAMARADORLIGINI BAHOLASHNING INTEGRAL METODIKASI VA EKONOMETRIK BAHOLASH},
author = {Xamdamov, Sardor},
journal = {Қўқон университети хабарномаси},
year = {2026},
volume = {19},
pages = {135-138},
url = {https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1793}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Artificial intelligence (AI) is increasingly embedded in organizational work, yet technological availability alone does not ensure meaningful implementation. Organizations must align AI tools with workflows, employee…
Mazkur maqolada immersiv texnologiyalarni zamonaviy ta’lim jarayoniga integratsiyalashning pedagogik asoslari, didaktik imkoniyatlari va ulardan samarali foydalanish shart-sharoitlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil…
Maqolada o‘zbek tilidagi bitishuv, boshqaruv va moslashuv tasnifining sintaktik razmetkadagi o‘rni tahlil qilinadi. An’anaviy tasnifda sintaktik aloqaning formal vositalari hamda ularning Universal Dependencies (UD)…
Maqolada bolalar xalq o‘yinlarida namoyon bo‘ladigan ramziylik va kognitiv modellar lingvomadaniy hamda kognitiv yondashuvlar asosida tadqiq etiladi. Bolalar xalq o‘yinlari nafaqat ko‘ngilochar faoliyat, balki xalqning…
Bolalar xalq o‘yinlari xalqning tarixiy-madaniy xotirasi, milliy dunyoqarashi, ijtimoiy munosabatlari, qadriyatlari va an’analarini saqlovchi folklor namunalari deb hisoblanadi. Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz…
Mazkur maqolada kichik biznesda mijozlar sodiqligini shakllantirishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Tadqiqotning dolzarbligi kichik tadbirkorlik subyektlari o‘rtasida raqobatning kuchayishi…
Maqolada ta’lim rus tilida olib boriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablarining yuqori sinflarida o‘zbek tilini davlat tili sifatida o‘qitish jarayonida og‘zaki nutq – gapirish ko‘nikmasini shakllantirish muammosi tadqiq…
Maqolada ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish madaniyatini shakllantirishda bilim nazariyasi va zamonaviy epistemologik yondashuvlarning pedagogik o‘rni asoslangan. O‘zbekistonning normativ-huquqiy hujjatlari, o‘zbek…
Maqolada jadid davri yozma manbalarida uchraydigan arxaiklashgan frazeologik birliklarning leksik-semantik xususiyatlari tahlil qilingan. Unda frazeologizmlar tarkibidagi eskirgan so‘zlarning zamonaviy muqobillari bilan…
Mazkur maqolada iqtisodiy diskurs tarkibida faol qo‘llanadigan nutqiy birliklarning etimologik genezisi, tarixiy shakllanish bosqichlari va taraqqiyot qonuniyatlari diaxron yondashuv asosida tadqiq etiladi. Iqtisodiy…
Қўқон университети хабарномаси — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
The article critically analyzes the interpretations of the concept of the financial mechanism in finance theory and substantiates its application to the field of public procurement. An original definition of the…
This statement provides an analysis of results of reconstructive- restorative surgeries in 106 patients. All patients previously operated on large intestines diseases from 2015 to 2020 at the department of the general…
Biz tomonidan ishlab chiqilgan shaxsiylashtirilgan terapiyasi surunkali nospesifik infeksiyalarining bilan og'rigan bemorlar uchun kasallikning klinik va immunologik fenotipi va uning og'irligini hisobga olgan holda…
This study examines the association between Internet use and self-rated health and investigates the role of online health information behaviors in this relationship. Using data from the 2021 Chinese General Social…
На материалах, опубликованных по август 2024 года, исследуется достаточность бюджетного покрытия обязательств государственно-частного партнёрства. Предложена совместная проверка объёма, сроков и допустимых источников…
Maqolada O‘zbekiston sport tashkilotlarida sun’iy intellekt (SI) va ma’lumotlarga asoslangan boshqaruvning iqtisodiy samaradorlik bilan bog‘liqligini o‘rganish uchun rasmiy statistik ma’lumotlar tahlil qilinadi…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
В статье исследуется, почему налоговые и тарифные льготы могут не приводить к привлечению инвестиций в дата-центры для искусственного интеллекта (ИИ). На основе теории комплементарности М. Кремера построена…