Mazkur maqolada “Go‘ro‘g‘li” turkumidagi dostonlarda ma’naviy-axloqiy tarbiyaning eng keng tarqalgan badiiy-pedagogik mexanizmi – nasihat-vasiyat (didaktik monolog) – tipologik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot maqsadi – nasihat-vasiyat parchalarining doston matnlaridagi barqaror turlarini aniqlash va ularni pedagogika nazariyasi bilan nazariy bog‘lashdir. Tadqiqot ob’ekti sifatida olti doston (“Avazxonning o‘limga hukm etilishi”, “Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi”, “Yunus pari”, “Xiromon Dali”, “Qirq yigit bilan qirq qiz”, “Zulfizar”, “Besh podshoning Chambilga yov bo‘lib kelishi”, “Sarvinoz”) tanlandi. Natijada nasihat-vasiyatning yetti aniq tipologik turi aniqlandi: safar oldi nasihati, hokimiyat/vazifa topshirish nasihati, nikoh nasihati, vasiyat, ustoz-shogird nasihati, jang oldi da’vati va o‘z-o‘zini tanqid nasihati. Har bir tur ijtimoiy maqom, murojaat yo‘nalishi va hissiy-funksional ustuvorlik mezonlari bo‘yicha tasniflandi. Xulosa qilinadiki, nasihat-monolog kognitiv, emotsional-qiymat va xulq-atvor funksiyalarini birlashtiruvchi to‘laqonli tarbiyaviy vosita bo‘lib, uning barqaror badiiy-shakliy belgilari (buyruq mayli, refren, shaxsiylashtirilgan murojaat) pedagogik samaradorligini oshiradi.
| Mualliflar | Teshaboyeva, Z.V. |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон университети хабарномаси |
| Nashr sanasi | 2026-05-21 |
| Jild | 18 |
| Betlar | 198-201 |
| Til | Ingliz |
nasihat-vasiyat, didaktik monolog, “Go‘ro‘g‘li”, pedagogik mexanizm, ma’naviy-axloqiy tarbiya, ishontirish metodi, tipologiya.
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillarida muqobil energetika sohasiga oid terminlarning strukturaviy shakllanish xususiyatlari chog‘ishtirma-tipologik yondashuv asosida tadqiq etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi qayta…
Maqolada “Go‘ro‘g‘li” turkumi (to‘rt doston: “Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi”, “Yunus pari”, “Hasanxon”, “Avazxonning o‘limga hukm etilishi” hamda “Xiromon Dali”) matni kontent-tahlil va aksiologik tasniflash metodlari…
Статья посвящена исследованию возможностей искусственного интеллекта в современном литературоведении. Актуальность темы связана с развитием цифровой гуманитаристики и использованием вычислительных методов при анализе…
Maqolada oʻzbek qahramonlik eposidagi ayol obrazini pedagogik nuqtai nazardan oʻrganishning nazariy-metodologik asoslari ishlab chiqilgan. Tadqiqotning maqsadi – folklorshunoslik va pedagogika fanlari tutashgan nuqtada…
Maqolada o‘zbek pedagogika fanida “ma’naviy-axloqiy tarbiya” tushunchasining tuzilishi tahlil qilinib, tadqiqot maqsadlari uchun “pedagogik mexanizm” tushunchasining ishchi ta’rifi nazariy asoslanadi. Amaldagi…
Maqolada yangilik janrining tarixiy shakllanishi, raqamli media muhitidagi taraqqiyoti va uni tavsiflovchi lingvistik-kompozitsion mezonlar tahlil qilinadi. Yangilikning qadimgi rasmiy xabarlardan bosma matbuot, efir va…
Mazkur maqolada korxonada strategik moliyaviy hisob tizimini joriy etishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmi nazariy, institutsional va amaliy jihatdan asoslangan. Tadqiqotda tizimli, qiyosiy, dinamik va funksional tahlil…
Maqolada o‘zbek adabiyotida shaxs identitetining tarixiy-poetik shakllanishi mumtoz va jadid adabiyoti materiallari asosida tahlil qilinadi. Identitet tushunchasining zamonaviy gumanitar fanlarda keng qo‘llanilishiga…
Maqolada XX asr oxiri va XXI asr boshlaridagi ijtimoiy, madaniy hamda ma’naviy o‘zgarishlar sharoitida lirik qahramon identitetining inqirozga yuz tutishi va “yo‘qolgan men” fenomenining badiiy-estetik tabiati tahlil…
Maqolada Usmon Azimning “Iqrorlik” she’rida shaxs identitetining ifodalanishi dunyoning teatr sifatidagi markaziy metaforasi orqali tadqiq etiladi. Tahlil lirik qahramonning ijtimoiy kutilmalar, tanqid, qo‘rquv va…