Maqolada o‘zbek pedagogika fanida “ma’naviy-axloqiy tarbiya” tushunchasining tuzilishi tahlil qilinib, tadqiqot maqsadlari uchun “pedagogik mexanizm” tushunchasining ishchi ta’rifi nazariy asoslanadi. Amaldagi pedagogika adabiyotida “pedagogik mexanizm” atamasi xalq og‘zaki ijodidagi tarbiyaviy ta’sir vositasi ma’nosida mustaqil termin sifatida qo‘llanilmaydi, milliy-ma’naviy meros ro‘yxatlarida esa, odatda, faqat yozma manbalar sanab o‘tilib, og‘zaki epik an’ana (jumladan dostonchilik) chetda qoladi. Mazkur bo‘shliqni to‘ldirish maqsadida biz besh nazariy asosga (pedagogik texnologiya nazariyasi, notiqlik san’ati an’anasi, Sharq mumtoz pedagogik fikri, tarbiya metodlari tasnifi, qahramonlik eposining tarixiy-pedagogik maqomi) tayanib, “pedagogik mexanizm – badiiy-epik matnning ichki strukturasiga singdirilgan, tinglovchining kognitiv, emotsional-qiymat va xulq-atvor komponentlariga majmuaviy ta’sir ko‘rsatuvchi, takrorlanuvchi kompozitsion-uslubiy vosita” degan ishchi ta’rifni taklif etdik. Ta’rif uch belgi (singdirilganlik, majmuaviylik, takrorlanuvchanlik) orqali asoslanadi va “Go‘ro‘g‘li” turkumi kabi qahramonlik eposi misolida keyingi tadqiqotlar uchun metodologik poydevor vazifasini o‘taydi.
| Mualliflar | Teshaboyeva, Z.V. |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон университети хабарномаси |
| Nashr sanasi | 2025-10-08 |
| Jild | 16 |
| Betlar | 226-228 |
| Til | Ingliz |
ma’naviy-axloqiy tarbiya, pedagogik mexanizm, kognitiv-emotsional-xulq-atvor modeli, milliy pedagogika, xalq og‘zaki ijodi, qahramonlik eposi, ishchi ta’rif
Maqolada yangilik janrining tarixiy shakllanishi, raqamli media muhitidagi taraqqiyoti va uni tavsiflovchi lingvistik-kompozitsion mezonlar tahlil qilinadi. Yangilikning qadimgi rasmiy xabarlardan bosma matbuot, efir va…
Maqolada oʻzbek qahramonlik eposidagi ayol obrazini pedagogik nuqtai nazardan oʻrganishning nazariy-metodologik asoslari ishlab chiqilgan. Tadqiqotning maqsadi – folklorshunoslik va pedagogika fanlari tutashgan nuqtada…
Maqolada “Go‘ro‘g‘li” turkumi (to‘rt doston: “Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi”, “Yunus pari”, “Hasanxon”, “Avazxonning o‘limga hukm etilishi” hamda “Xiromon Dali”) matni kontent-tahlil va aksiologik tasniflash metodlari…
Mazkur maqolada “Go‘ro‘g‘li” turkumidagi dostonlarda ma’naviy-axloqiy tarbiyaning eng keng tarqalgan badiiy-pedagogik mexanizmi – nasihat-vasiyat (didaktik monolog) – tipologik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot maqsadi…
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillarida muqobil energetika sohasiga oid terminlarning strukturaviy shakllanish xususiyatlari chog‘ishtirma-tipologik yondashuv asosida tadqiq etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi qayta…
Статья посвящена исследованию возможностей искусственного интеллекта в современном литературоведении. Актуальность темы связана с развитием цифровой гуманитаристики и использованием вычислительных методов при анализе…
Mazkur maqolada korxonada strategik moliyaviy hisob tizimini joriy etishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmi nazariy, institutsional va amaliy jihatdan asoslangan. Tadqiqotda tizimli, qiyosiy, dinamik va funksional tahlil…
Maqolada o‘zbek adabiyotida shaxs identitetining tarixiy-poetik shakllanishi mumtoz va jadid adabiyoti materiallari asosida tahlil qilinadi. Identitet tushunchasining zamonaviy gumanitar fanlarda keng qo‘llanilishiga…
Maqolada XX asr oxiri va XXI asr boshlaridagi ijtimoiy, madaniy hamda ma’naviy o‘zgarishlar sharoitida lirik qahramon identitetining inqirozga yuz tutishi va “yo‘qolgan men” fenomenining badiiy-estetik tabiati tahlil…
Maqolada Usmon Azimning “Iqrorlik” she’rida shaxs identitetining ifodalanishi dunyoning teatr sifatidagi markaziy metaforasi orqali tadqiq etiladi. Tahlil lirik qahramonning ijtimoiy kutilmalar, tanqid, qo‘rquv va…