Ushbu maqolada kognitiv tilshunoslikning fundamental masalalaridan biri — metaforaning dunyoni konseptualizatsiya qilishdagi o‘rni va uning kognitiv mexanizm sifatidagi tabiati ingliz va o‘zbek tillari misolida tadqiq etiladi. Tadqiqotda metaforaga anʼanaviy poetik trop yoki nutq bezagi emas, balki inson tafakkurini shakllantiruvchi va mavhum tushunchalarni (vaqt, sevgi, maqsad) aniq empirik tajriba orqali idrok etishga xizmat qiluvchi tizimli xaritalash (mapping) vositasi sifatida yondashiladi. Maqolada J. Lakoff, M. Jonson va Z. Koveches kabi olimlarning nazariy qarashlari, xususan, konseptual metafora nazariyasining shakllanishi, tasvir sxemalari, invarians prinsipi va konseptual integratsiya (blending) modellari atroflicha tahlil qilinadi. Muallif metaforik modellarning (tarkibiy, yo‘naltiruvchi, ontologik) universallik va milliy-madaniy variativlik xususiyatlarini qiyosiy o‘rganish orqali, til egalari ongida shakllangan madaniy ssenariylarni ochib berishni maqsad qilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, metafora tahlili faqat formal o‘xshashlikni qayd etish emas, balki shaxsning amaliy tafakkurini yo‘naltiruvchi konseptual proyeksiyalarni o‘rganishni talab etadi. Maqola kognitiv tilshunoslik, qiyosiy tilshunoslik va madaniyatshunoslik yo‘nalishida izlanish olib borayotgan tadqiqotchilar uchun nazariy-metodologik manba bo‘lib xizmat qiladi.
| Mualliflar | Mattiyev, Abdulaziz |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон университети хабарномаси |
| Nashr sanasi | 2026-04-17 |
| Jild | 18 |
| Betlar | 137-139 |
| Til | Ingliz |
Kognitiv tilshunoslik, konseptual metafora, manba domeni, maqsad domeni, kognitiv xaritalash, konseptualizatsiya, universallik, milliy-madaniy manzara, tasvir sxemasi, konseptual integratsiya
Mazkur maqolada frazeologik birliklarning semantik, strukturaviy va funksional xususiyatlari kompleks yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda frazeologiyaning tilshunoslikdagi o‘rni, uning nazariy asoslari hamda…
Ushbu maqola bo‘lajak pedagoglarda kreativ salohiyatni shakllantirish muammosini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda kreativlik tushunchasining psixologik va pedagogik talqinlari tahlil qilinib, bo‘lajak…
Ushbu maqolada koxlear implantli bolalarni reabilitatsiya qilish jarayoni, uning ilmiy-nazariy asoslari hamda amaliy pedagogik yondashuvlari yoritilgan. Koxlear implantatsiya og‘ir darajadagi eshitish nuqsoniga ega…
Mazkur maqolada kreativ yondashuv asosida ta’lim jarayonini takomillashtirishning nazariy va amaliy jihatlari kompleks tarzda yoritilgan. Xususan, innovatsion pedagogik metodlar, zamonaviy axborot-kommunikatsiya…
Maqolada o‘qituvchilarning pedagogik-etik faoliyati jarayonida kasbiy etikaning shakllanish darajalarini aniqlashning funksional komponentlari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda kasbiy etikaning shakllanishi…
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining o‘qish savodxonligidagi muammolarni EGRA (Early Grade Reading Assessment) dasturi asosida aniqlash va ularni bartaraf etishning pedagogik yo‘llari yoritilgan…
Ushbu ilmiy ishda innovatsion ta’lim muhitida pedagogik fanlarni o‘qitishning nazariy va metodik asoslari tahlil qilingan. Tadqiqotda zamonaviy ta’limning ijtimoiy-pedagogik zarurati, uning insonparvarlik va…
Mazkur maqolada soliq siyosatining kichik biznes rivojiga ta’siri nazariy va tahliliy jihatdan o‘rganilgan. Tadqiqot jarayonida soliq yuklamasi darajasi, tadbirkorlik faolligi, investitsion imkoniyatlar hamda biznesning…
Ushbu maqolada onomastika va lingvokulturologiyaning integratsiyasi pedagogik paradigma sifatida ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Onomastika atoqli otlar tizimini, jumladan, shaxs nomlari, joy nomlari, tarixiy…
This study аims tо investigаte the influence оf mаrketing strаtegies оn the cоmpetitive pоsitiоning оf smаll businesses in the cоntext оf аn emerging ecоnоmy. Specificаlly, it fоcuses оn the rоle оf digitаl mаrketing…