O‘zbekistonning ma’naviy va madaniy hayotida jadidlarning tutgan o‘rni

N. M. Qodirova

Мактабгача ва мактаб таълими · 2026-yil

Annotatsiya

XIX asr oxiri - XX asr boshlarida Turkiston ijtimoiy-siyosiy hayotida yuz bergan tub o‘zgarishlar milliyuyg‘onish jarayonini boshlab berdi. Ayniqsa, chor Rossiyasi mustamlakachilik siyosati mahalliy aholi turmush tarziga,ta’lim tizimiga va madaniy hayotiga jiddiy ta’sir ko‘rsatdi. Shu murakkab tarixiy sharoitda shakllangan jadidchilik harakatiO‘zbekiston hududida ma’naviy va madaniy taraqqiyotning muhim omiliga aylandi. Jadidlar jamiyatni isloh qilish, xalqnima’rifatli qilish, milliy o‘zlikni anglashni kuchaytirish hamda zamonaviy taraqqiyot yo‘liga olib chiqishni o‘z oldilarigamaqsad qilib qo‘ydilar. Jadidlarning ta’lim islohotlari, yangi usul maktablarining tashkil etilishi, yoshlar ongida ma’rifiyuyg‘onishning kuchayishi, milliy o‘zlikni anglash, vatanparvarlik va zamonaviy dunyoqarashni shakllantirish borasidagifaoliyati yoritilgan. Maqolada Mahmudxo‘ja Behbudiy, Abdulla Avloniy, Munavvarqori Abdurashidxonov, Abdurauf Fitrat vaboshqa jadid namoyondalarining pedagogik hamda ma’naviy qarashlari, shuningdek, ularning bugungi ta’lim islohotlaribilan uyg‘unligi tahlil etilgan. Jadidlar merosi zamonaviy O‘zbekiston yoshlarining ma’naviy-axloqiy tarbiyasida muhimo‘rin tutishi, ular targ‘ib qilgan ma’rifatparvarlik, yangilikka ochiqlik va madaniy uyg‘onish g‘oyalari bugungi yoshlar hayotidaham davom etayotgani namoyon etilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarN. M. Qodirova
JurnalМактабгача ва мактаб таълими
Nashr sanasi2026-02-02
Jild4
Son2
TilO‘zbek
DOI10.5281/zenodo.18721709

Kalit so‘zlar

jadidchilik, meros, teatr, sahna, Yangi O‘zbekiston, ma’naviyat, madaniyat, yoshlar, tarbiya, ayol-qizlar, ta’lim, islohot, g‘oyalar, ziyoli

Ilmiy soha

Мактабгача ва мактаб таълими jurnalidan boshqa maqolalar

Мактабгача ва мактаб таълими — barcha maqolalar