Maqolada shaxs psixologiyasi doirasida “ma’naviy intellekt” (spiritual intelligence) tushunchasiningnazariy-metodologik asoslari hamda uning shaxs tuzilmasidagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi ma’naviy intellektnishaxsning kognitiv, motivatsion-qadriyat, affektiv va irodaviy-o‘zini boshqarish subsistemalari bilan bog‘liq integrativresurs sifatida konseptuallashtirish, shuningdek uni o‘lchash va psixologik interpretatsiya qilishdagi metodologik muammolarnianiqlashtirishdan iborat. Metodologik yondashuv sifatida nazariy tahlil, konseptual sintez, komparativ taqqoslashva konstrukt validligini baholash mantiqi qo‘llanildi. Natijada ma’naviy intellekt shaxs tuzilmasida “ma’no va qadriyatmuammolarinihal qilish”ga yo‘naltirilgan meta-kompetensiya sifatida talqin qilinib, uning to‘rtta funksional komponenti:(1) ekzistensial-refleksiv tafakkur, (2) shaxsiy ma’no hosil qilish, (3) transsendent (kengaytirilgan) anglash, (4) ong holatlariniixtiyoriy boshqarish va axloqiy o‘zini tartibga solish taklif etildi. Xulosa sifatida ma’naviy intellektni shaxs kamoloti,psixologik barqarorlik, pro-sotsial xulq va maqsadga yo‘naltirilgan o‘zini boshqarishning muhim psixologik mexanizmisifatida amaliy (psixodiagnostika, konsalting, tarbiyaviy-psixoprofilaktik dasturlar) jihatdan qo‘llash istiqbollari asoslandi.
| Mualliflar | Mirxoliqova , Charos |
|---|---|
| Jurnal | Мактабгача ва мактаб таълими |
| Nashriyot | Тошкент давлат педагогика университети |
| ISSN | 3060-4613, 3060-4613 |
| Nashr sanasi | 2026-02-02 |
| Jild | 4 |
| Son | 2 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Psixologiya |
| DOI | 10.5281/zenodo.18518789 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.5281/zenodo.18518789 · Maqolaning asl sahifasi
ma’naviy intellekt; shaxs tuzilmasi; ma’no hosil qilish; qadriyatlar; o‘z-o‘zini anglash; ekzistensial refleksiya; o‘zini boshqarish; psixodiagnostika.
| APA | Mirxoliqova , Charos (2026). Shaxs tuzilmasida ma’naviy intellekt: nazariy-metodologik tahlil va psixologik interpretatsiya. Мактабгача ва мактаб таълими, 4(2). https://doi.org/10.5281/zenodo.18518789 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Mirxoliqova , Charos Shaxs tuzilmasida ma’naviy intellekt: nazariy-metodologik tahlil va psixologik interpretatsiya // Мактабгача ва мактаб таълими. – 2026. – T. 4, № 2. – DOI: 10.5281/zenodo.18518789. |
| MLA | Mirxoliqova , Charos. “Shaxs tuzilmasida ma’naviy intellekt: nazariy-metodologik tahlil va psixologik interpretatsiya.” Мактабгача ва мактаб таълими, 4(2), 2026. https://doi.org/10.5281/zenodo.18518789 |
| Chicago | Mirxoliqova , Charos. “Shaxs tuzilmasida ma’naviy intellekt: nazariy-metodologik tahlil va psixologik interpretatsiya.” Мактабгача ва мактаб таълими, 4(2) (2026). https://doi.org/10.5281/zenodo.18518789 |
| Harvard | Mirxoliqova , Charos (2026) ‘Shaxs tuzilmasida ma’naviy intellekt: nazariy-metodologik tahlil va psixologik interpretatsiya’, Мактабгача ва мактаб таълими, 4(2). https://doi.org/10.5281/zenodo.18518789 |
| BibTeX | @article{mirxoliqovacharos2026,
title = {Shaxs tuzilmasida ma’naviy intellekt: nazariy-metodologik tahlil va psixologik interpretatsiya},
author = {Mirxoliqova , Charos},
journal = {Мактабгача ва мактаб таълими},
year = {2026},
volume = {4},
number = {2},
doi = {10.5281/zenodo.18518789},
url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.18518789}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalarida talabalar algoritmik kompetentligini rivojlantirish jarayoninisamarali boshqarish maqsadida sun’iy intellekt (AI) va Big Data Analytics texnologiyalariga asoslangan, o‘quv…
Mazkur maqolada raqamli ta’lim muhitida chet tili o‘qituvchilari va talabalar o‘rtasidagi interaktsiyaningpedagogiksamaradorligi hamda uni ta’minlovchi innovatsion mexanizmlar ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil…
Ushbu maqolada nutqni rivojlantirish, MTT larda nutqni rivojlantirishga doir mashg‘ulotlarda interfaol usullardanfoydalanish texnologiyasi haqida fikr yuritilgan
Ushbu maqola Bugungi kunda o‘qituvchilar uchun ota-onalar bilan nizolarni hal qila olishi nima uchunmuhimligini va bu mahorat maktab muhitini yaxshilashga, bolalar muammolarini hal qilishga va ishonchli…
Mazkur maqolada talabalarning bolalarda ijtimoiy moslashuv jarayonini samarali tashkil etish uchun kasbiytayyorgarligini takomillashtirish masalalari yoritiladi. Ijtimoiy moslashuv kichik yoshdagi bolalarning jamoadagi…
Ushbu maqolada 18–20 yoshli belbog‘li kurashchilarning musobaqa oldi davridagi jismoniy tayyorgarlikjarayonining mazmuni va o‘ziga xos xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda musobaqa oldi tayyorgarlik bosqichida…
Mazkur maqolada boshlang‘ich ta’lim tizimida “Tarbiya” fani misolida talabalarda kasbiy madaniyatni rivojlantirishdamustaqil ta’lim topshiriqlaridan foydalanishning zamonaviy pedagogik yondashuvlari tahlil qilinadi…
Ushbu maqolada maktab o‘quvchilariga pedagogik ta’sir ko‘rsatishda ularning individual xususiyatlarinihisobga olishning ahamiyati yoritiladi. Har bir o‘quvchi o‘ziga xos qobiliyat, qiziqish, xarakter va psixologik…
Mazkur maqolada bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini ma’naviy-ma’rifiy faoliyatga tayyorlash muammosinazariy-pedagogik jihatdan tahlil qilinadi. Ma’naviy-ma’rifiy tayyorgarlik tushunchasining mazmuni, tarkibiy…
В статье анализируется проблема типологии научного текста как одной из ключевых категорийсовременной текстолингвистики и теории научного дискурса. Цель исследования заключается в выявлении исистематизации жанровых…
Мактабгача ва мактаб таълими — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Maqolada shaxs ma’naviy intellektni rivojlantirishda qadriyatlar yo‘nalganligining ta’sir masalasini yoritishgae’tibor qaratilgan. Bunda asosiy e’tibor ma’naviy intellektning shaxs taraqqiyotidagi o‘rni, uning namoyon…
Ushbu maqolada bugungi kunda dolzarb ekologik muammolardan biriga aylangan globalisishning kelib chiqish sabablari, ekologik va ijtimoiy oqibatlari hamda ularni yumshatishga qaratilgan amaliychora-tadbirlar yoritilgan…
Ushbu maqola yoshlarda raqamli ma'naviy immunitetni shakllantirishning ijtimoiy-psixologik texnologiyalarini nazariy-konseptual jihatdan tadqiq etishga bag'ishlangan. Maqolada "raqamli ma'naviy immunitet" tushunchasi…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…
This article observational data on the species composition, distribution, population, density, and seasonal damage caused causedby herbivorus bugs. Observationes were carried out in April and September 2021. When…
In the article, the research fields of some species belonging to Paeonia, their significance in human life, adaptation features tovarious ecological conditions are highlighted, and the ecologist groups and other…
This article studies the number of species, population density of terrestrial mollusks of the Topalangdarya basin, located in theSurkhandarya region of Uzbekistan, in various altitudinal regions and biotopes and…