Ushbu maqola texnika va raqamli muhitning jadallashuvi natijasida yuzaga kelayotgan global axloqiymuammolarnitahlil qiladi. Bir tomondan, texnika estetikasining (dizayn, interfeys, mehnat va turmush go‘zalligi) kundalikhayotga chuqur singib borishi, ikkinchi tomondan esa algoritmik boshqaruv, kuzatuv kapitalizmi, ma’lumotlar suvereniteti,sun’iy intellekt hamda avtomatlashtirishning normativ oqibatlari yoritiladi. Tadqiqot Hans Yonasning mas’uliyat etikasi,Langdon Vinnerning “artefaktlarning siyosati”, Jak Ellulning “texnika avtonomiyasi”, Shoshanna Zuboffning kuzatuv kapitalizmi,Luchano Floridining axborot etikasi hamda UNESCO va IEEE me’yoriy hujjatlariga tayangan holda konseptualyondashuvni taklif etadi. Maqolada, shuningdek, o‘zbek estetika maktabi doirasida texnika estetikasining ijtimoiy-ma’naviyvazifalari ham muhokama qilingan. Natijada “Mas’uliyat – Dizayn – Boshqaruv” (MDB) triadasi integrativ model sifatidailgari surilgan: (1) uzoq oqibatlarga yo‘naltirilgan mas’uliyat etikasi, (2) qadriyatga yo‘naltirilgan dizayn va texnika estetikasininguyg‘unligi, (3) ma’lumotlar va algoritmlarni boshqarishda adolat va hisobdorlik tamoyillari. Ushbu ramka individualxulq-atvor, tashkilot siyosatlari va davlat me’yorlarida qo‘llanishi mumkin. [Sher, 2007–217]; [Jonas, 1984–11];[Winner, 1980–121]; [Ellul, 1964–133]; [Zuboff, 2019–13]; [Floridi, 2005–189]; [IEEE, 2018–27]; [UNESCO, 2021–7].
| Mualliflar | Kozimova , Nargiza |
|---|---|
| Jurnal | Мактабгача ва мактаб таълими |
| Nashr sanasi | 2025-09-02 |
| Jild | 3 |
| Son | 9 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.5281/zenodo.17116412 |
DOI: 10.5281/zenodo.17116412 · Maqolaning asl sahifasi
Texnologiya etikasi; axloqshunoslik; texnika estetikasI; mas’uliyat etikasi; kuzatuv kapitalizmi; axborot etikasi; sun’iy intellekt; algoritmik adolat; dizayn; raqamli boshqaruv
Ushbu maqolada ichki ishlar organlari xodimlarining kasbiy kompetentlik darajasini oshirish va baholashbo‘yicha xalqaro tajriba o‘rganilgan. Olingan natijalar asosida O‘zbekiston Respublikasi ichki ishlar tizimida…
Ushbu maqolada ona tili o‘qitish metodikasi fanidan mustaqil ta’limni tashkil etishning maqsad va vazifalariahamiyati haqida so‘z boradi. Bundan tashqari maqolada mustaqil ta’limni tashkil etish usul va yo‘nalishlari…
Mazkur maqolada tabiiy-ilmiy savodxonlikni shakllantirishda bilingval kompetensiyalar va CLIL ta’lim texnologiyalaridanfoydalanish masalasi yoritilgan. Tadqiqot davomida 6-sinf “Tabiiy fan” kursini ikki tilli…
Ushbu maqolada bo‘lajak boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilarida adabiy kompetensiyani rivojlantirish jarayonidaraqamli resurslardan foydalanishning metodik va amaliy asoslari tahlil qilinadi. Adabiy kompetensiya…
Mazkur maqolada kommunikativ kompetensiyani rivojlantirishda yuzaga keladigan pragmatik muammolarva ularning yechimlari bo‘yicha ayrim fikr-mulohazalar bayon etilgan. Shuningdek, maqolada “kommunikativ…
Ushbu maqola shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim (personalized learning) tushunchasining rivojlanish tarixini tahlilqiladi hamda uning ta’lim tizimidagi evolyutsiyasi haqida ma’lumot beradi. Maqolada shaxsga yo‘naltirilgan…
Ushbu maqolada XVI asrning yirik mutafakkiri va olimi Poshshoxo‘ja Ibn Abduvahobxo‘janing ilmiy-falsafiymerosi hamda uning “Miftoh ul-adl” asaridagi pedagogik va axloqiy qarashlari tahlil etiladi. Asarda ilgari surilgan…
Mazkur maqola tibbiyot institutlari talabalari orasida grammatik va diskursiv ko‘nikmalarni shakllantirishmasalasiga bag‘ishlangan. Maqsad – kognitiv yondashuv asosida samarali model va pedagogik texnologiyani…
Ushbu maqolada boshlang‘ich ta’lim bosqichida matnlarni o‘rgatishda germenevtik metodlarning nazariyasoslari kompleks tarzda tahlil qilingan. Germenevtikaning pedagogik, lingvistik va falsafiy yo‘nalishlari batafsil…
Maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarbiyalanuvchilarini ijtimoiy hayotga tayyorlash, ularda jamiyatdao‘z o‘rnini topishga oid dastlabki ko‘nikmalarni shakllantirish hamda ijtimoiylashtirish borasida olib…