Ta’limda istiqbolli izlanishlar - xalqaro ilmiy-metodik jurnal № 8/2026 ISSN: 3060-527X o‘rgatish mumkinligini anglashni talab qiladi. Demak, bo‘lajak biologiya o‘qituvchisining AI yoki GIS dasturidan foydalanishni bilishi hali metodik kompetensiyani anglatmaydi; metodik kompetensiya ushbu vositani biologik mazmun va pedagogik maqsad bilan asosli birlashtira olishda namoyon bo‘ladi [6]. Integratsiyaning navbatdagi metodologik asosi tadqiqotchilikka yo‘naltirilgan ta’lim hisoblanadi. Bunda o‘quvchi yoki talaba tayyor xulosani o‘zlashtirish bilan cheklanmaydi, balki muammoni aniqlaydi, tadqiqot savolini shakllantiradi, dalillarni to‘playdi, ularni tahlil qiladi, gipotezani tekshiradi va xulosa chiqaradi. Favier va van der Schee GISdan inquiry-based learning jarayonida foydalanishda texnologiyaning o‘zi natija bermasligini, uning samaradorligi tadqiqot savolining aniqligi, topshiriqlarning tuzilishi, o‘qituvchi tomonidan ko‘rsatiladigan metodik yordam va refleksiya bilan bog‘liqligini ko‘rsatganlar [11]. Biologiya ta’limida tadqiqotchilik yondashuvi GIS yordamida biologik obyektlarning fazoviy taqsimotini tahlil qilish, AI vositasida esa aniqlangan bog‘liqliklar yuzasidan gipotezalar shakllantirish imkonini beradi. Natijada biologik bilim, fazoviy tafakkur, ma’lumotlarni tahlil qilish va ilmiy dalillash yagona o‘quv faoliyatida uyg‘unlashadi [13]. Sun’iy intellektning biologiya ta’limidagi didaktik imkoniyatlari Sun’iy intellekt biologiya ta’limida, avvalo, katta hajmdagi axborotni qayta ishlash va o‘quv faoliyatini individuallashtirish imkoniyati bilan ahamiyatlidir. Fan ta’limida AI qo‘llanilishiga bag‘ishlangan tizimli tadqiqotlarda intellektual o‘qitish tizimlari, avtomatlashtirilgan baholash, adaptiv topshiriqlar, o‘quv analitikasi, tezkor feedback va virtual yordamchilar asosiy yo‘nalishlar qatorida qayd etilgan. Bu imkoniyatlardan …
| Mualliflar | AZZAMOV, ULUG'BEK |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashr sanasi | 2026-09-20 |
| Son | 8 |
| Betlar | 53-59 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.67547/fanistiqbollari.2026.376 |
DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.376 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
artificial intelligence, GIS, GIS-based modeling, methodological competence, prospective biology teacher, spatial analysis, biological task, digital technology, modeling, TPACK, research activity. Jahon ta’lim tizimida kechayotgan raqamli transformatsiya tabiiy fanlarni, xususan, biologiyani o‘qitish mazmuni va metodikasiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Biologik obyekt va jarayonlarning ko‘p omilliligi, ularning makon va vaqt bilan bog‘liq dinamik xususiyatlari, katta hajmdagi biologik hamda ek, искусственный интеллект, GIS, GIS-моделирование, методическая компетентность, будущий учитель биологии, пространственный анализ, биологическое задание, цифровые технологии, моделирование, TPACK, исследовательская деятельность. METHODOLOGICAL FOUNDATIONS FOR THE INTEGRATION OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND GIS MODELING TECHNOLOGIES IN BIOLOGY EDUCATION
Kirish. Bugungi kunda O‘zbekiston Respublikasida "Yangi O‘zbekiston – Uchinchi Renessans" g‘oyasini amaliyotga tatbiq etish, raqobatbardosh, mustaqil va tanqidiy fikrlaydigan, yuqori kasbiy va shaxsiy salohiyatga ega…
Kirish. Bugungi kunda global iqlim o‘zgarishi, atmosfera haroratining ko‘tarilishi, yog‘ingarchilik miqdorining notekis taqsimlanishi, tuproq namligining kamayishi va suv resurslarining cheklanishi dunyo qishloq…
kirishish imkoniyatini kengaytirishi asoslanadi. Maqolada oilaviy munosabatlarning ushbu jihatlari bolaning kommunikativ tashabbuskorligi, o‘zini namoyon qilishga tayyorligi va ijtimoiy aloqalardagi barqarorligiga…
введение мономера и инициатора, формирование трехмерной сетки с использованием сшивающего агента, промывку, сушку и измельчение. Описаны методы определения степени набухания, водопоглощения, кинетики набухания…
Kirish. Globallashuv, xalqaro savdo va turizm hajmining keskin ortishi hamda murakkab geosiyosiy vaziyat sharoitida har bir davlatning milliy xavfsizligi va iqtisodiy barqarorligini ta’minlash ustuvor vazifadir…
kirishi va ushlanib qolishiga yordam beradi. Tajriba qatorida suvni ushlab qolishning eng yuqori qiymati 180 daqiqalik sovunlash vaqtida 563 g/g ni tashkil etdi. Olingan natijalar kraxmal asosidagi polimer gidrogellarni…
Kirish. Ta’lim jarayoni ko‘p subyektli ijtimoiy-pedagogik tizim bo‘lib, unda maqsadlar, ehtiyojlar, qadriyatlar, baholash mezonlari, muloqot uslublari va individual tajribalarning farqlanishi tabiiy ravishda…
Kirish. Zamonaviy pedagogik ta’lim tizimining asosiy vazifalaridan biri – bo‘lajak o‘qituvchilarni nafaqat chuqur kasbiy bilim, pedagogik mahorat va metodik ko‘nikmalar bilan, balki yuqori darajadagi shaxsiy salomatlik…
Kirish. Yuqori sinf o‘quvchilarining chaqiriqqacha harbiy tayyorgarligi O‘zbekiston ta’lim tizimining asosiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, mamlakatning mudofaa salohiyatini oshirish, yosh avlodning jismoniy va ma’naviy…
Введение. Ни один другой фактор не влияет на содержание обучения аудированию так сильно, как учебник. Он решает, какие тексты услышит ученик, сколько они будут длиться, с какой скоростью прозвучат и какие задания…