XXI asrda yangi kasblar kompasi: oliy ta'lim va amaliyotni bog'lagan holda ijtimoiy muhit va ta'lim transformatsiyasi

DILOVA, NARGIZA

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Tasavvur qiling: 2nternet xarita bilan yangi 2ntern ko’chalarida yo’l topmoqchisiz. Ko’chalar o’zgargan, yangi binolar qurilgan, eski ko’priklar yo’q qilingan. Aynan shu holat bugungi kunda millionlab yosh insonlar oldida turgan vaziyatni tasvirlaydi ular XX asr modeli asosida qurilgan ta’lim muassasalarida XXI asr mehnat bozori uchun tayyorlanmoqda. Eski xarita emas, yangi 2ntern kerak. “Kompas” metaforasi tasodifiy tanlanmadi. Xarita – statik, 2ntern esa – dinamik. Xarita ma’lum joyni ko’rsatadi, 2ntern esa – yo’nalishni. Bugungi mehnat bozori aniq manzillar emas, balki yo’nalishlarni talab qiladi: raqamlashuv, 2nternet inqilob, yashil o’tish va ijtimoiy- kulturologik o’zgarishlar kesishgan nuqtada yangi kasblar paydo bo’lib, eskilerining bir qismi yo’qolib bormoqda. World Economic Forum (WEF) ma’lumotlariga ko’ra, 2030 yilga kelib global mehnat bozorida mavjud ish o’rinlarining taxminan 85 million tasi avtomatizatsiya va sun’iy 2nternet2 ta’sirida o’zgaradi yoki yo’qoladi. Ayni vaqtda 97 million yangi ish o’rni shakllanadi, ammo bu o’rinlar bugun oliy ta’lim dasturlarining aksariyatida mavjud bo’lmagan kompetentsiyalarni talab qiladi. Bu raqamlar shunchaki statistika emas bu jamiyatning o’z kelajagiga nisbatan tizimli javob berishini talab qiluvchi 2nternet2, ijtimoiy va siyosiy chaqiriqdir. «Kelajak kasbi deganda biz ma’lum bir unvon emas, ma’lum bir qobiliyatlar to’plamini tushunishimiz kerak. Kompetentsiya – yangi valyuta, 2nternet22 faqat bir boshlang’ich nuqta.» Klaus Schwab, WEF asoschisi O’zbekiston kontekstida bu masala …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarDILOVA, NARGIZA
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-08-16
Son7
Betlar3-9
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.194
Indeksga qo‘shilgan2026-09-06

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.194 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

emerging professions, labor market transformation, higher education reform, practice-oriented integration, artificial intelligence, lifelong learning, social environment changes, education-industry collaboration, новые профессии, трансформация рынка труда, реформа высшего образования, интеграция с практикой, искусственный интеллект, обучение на протяжении всей жизни, изменения социальной среды, сотрудничество образования и промышленности

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APADILOVA, NARGIZA (2026). XXI ASRDA YANGI KASBLAR KOMPASI: OLIY TA'LIM VA AMALIYOTNI BOG'LAGAN HOLDA IJTIMOIY MUHIT VA TA'LIM TRANSFORMATSIYASI. Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 3-9. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.194
GOST (OAK)DILOVA, NARGIZA XXI ASRDA YANGI KASBLAR KOMPASI: OLIY TA'LIM VA AMALIYOTNI BOG'LAGAN HOLDA IJTIMOIY MUHIT VA TA'LIM TRANSFORMATSIYASI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 7. – B. 3-9. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.194.
MLADILOVA, NARGIZA. “XXI ASRDA YANGI KASBLAR KOMPASI: OLIY TA'LIM VA AMALIYOTNI BOG'LAGAN HOLDA IJTIMOIY MUHIT VA TA'LIM TRANSFORMATSIYASI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 3-9, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.194
ChicagoDILOVA, NARGIZA. “XXI ASRDA YANGI KASBLAR KOMPASI: OLIY TA'LIM VA AMALIYOTNI BOG'LAGAN HOLDA IJTIMOIY MUHIT VA TA'LIM TRANSFORMATSIYASI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 3-9 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.194
HarvardDILOVA, NARGIZA (2026) ‘XXI ASRDA YANGI KASBLAR KOMPASI: OLIY TA'LIM VA AMALIYOTNI BOG'LAGAN HOLDA IJTIMOIY MUHIT VA TA'LIM TRANSFORMATSIYASI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 3-9. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.194
BibTeX
@article{dilovanargiza2026,
  title = {XXI ASRDA YANGI KASBLAR KOMPASI: OLIY TA'LIM VA AMALIYOTNI BOG'LAGAN HOLDA IJTIMOIY MUHIT VA TA'LIM TRANSFORMATSIYASI},
  author = {DILOVA, NARGIZA},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {7},
  pages = {3-9},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.194},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.194}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

DILOVA, NARGIZA — boshqa maqolalari

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari