Deffenbacherning driving anger scale metodi asosida haydovchilardagi g‘azablanish xususiyatlarini haydovchilik tajribasi kesimida o‘rganish

USMONOV, RAHIM

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Yo‘l-transport hodisalari butun dunyoda inson salomatligi va hayotiga jiddiy tahdid soluvchi omillardan biri hisoblanadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, har yili millionlab insonlar yo‘l-transport hodisalari natijasida turli darajadagi jarohatlar oladi va bir milliondan ortiq kishi halok bo‘ladi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, yo‘l-transport hodisalarining katta qismi inson omili, xususan haydovchilarning emotsional holati bilan bog‘liq. So‘nggi yillarda transport psixologiyasi doirasida haydovchilik g‘azabi (driver anger) fenomeni alohida tadqiqot yo‘nalishiga aylangan. Haydovchilik g‘azabi haydovchining yo‘l harakati jarayonida yuzaga keladigan frustratsiya, norozilik, tajovuzkorlik va salbiy emotsional reaksiyalarining yig‘indisini ifodalaydi. Bunday holatlar ko‘pincha xavfli manevrlar, qoidabuzarliklar va agressiv haydovchilik xatti-harakatlari bilan namoyon bo‘ladi. Haydovchilik g‘azabining shakllanishiga yosh, jins, shaxs xususiyatlari, temperament, stressga chidamlilik hamda haydovchilik tajribasi kabi omillar ta’sir ko‘rsatadi. Ayniqsa, haydovchilik tajribasi va g‘azab reaksiyalari o‘rtasidagi bog‘liqlik zamonaviy transport psixologiyasining dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi. Mavzuning nazariy asoslari. Haydovchilik g‘azabini tushuntirishda bir nechta psixologik yondashuvlar mavjud. Frustratsiya–agressiya nazariyasiga ko‘ra, shaxsning maqsadga erishishiga to‘sqinlik qiluvchi vaziyatlar agressiv reaksiyalarni yuzaga keltiradi. Yo‘l tirbandliklari, qoidalarning buzilishi, boshqa haydovchilarning e’tiborsizligi va harakat tezligining pasayishi haydovchilarda frustratsiya hosil qiluvchi asosiy omillar hisoblanadi. Kognitiv baholash nazariyasiga ko‘ra esa, bir xil vaziyat turli shaxslar tomonidan turlicha talqin qilinadi. Tajribali haydovchi xavfli vaziyatni tabiiy holat sifatida qabul qilishi mumkin bo‘lsa, tajribasiz haydovchi uni …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarUSMONOV, RAHIM
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-07-25
Son7
Betlar251-256
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

driving Anger Scale, driver anger, aggressive driving, driving experience, traffic psychology, road safety, ANOVA, driving Anger Scale, водительский гнев, агрессивное вождение, водительский стаж, транспортная психология, безопасность дорожного движения

Ilmiy soha

Psixologiya

Iqtibos keltirish

APAUSMONOV, RAHIM (2026). DEFFENBACHERNING DRIVING ANGER SCALE METODI ASOSIDA HAYDOVCHILARDAGI G‘AZABLANISH XUSUSIYATLARINI HAYDOVCHILIK TAJRIBASI KESIMIDA O‘RGANISH. Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 251-256. https://fanistiqbollari.uz/public/article/123/
GOST (OAK)USMONOV, RAHIM DEFFENBACHERNING DRIVING ANGER SCALE METODI ASOSIDA HAYDOVCHILARDAGI G‘AZABLANISH XUSUSIYATLARINI HAYDOVCHILIK TAJRIBASI KESIMIDA O‘RGANISH // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 7. – B. 251-256.
MLAUSMONOV, RAHIM. “DEFFENBACHERNING DRIVING ANGER SCALE METODI ASOSIDA HAYDOVCHILARDAGI G‘AZABLANISH XUSUSIYATLARINI HAYDOVCHILIK TAJRIBASI KESIMIDA O‘RGANISH.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 251-256, 2026. https://fanistiqbollari.uz/public/article/123/
ChicagoUSMONOV, RAHIM. “DEFFENBACHERNING DRIVING ANGER SCALE METODI ASOSIDA HAYDOVCHILARDAGI G‘AZABLANISH XUSUSIYATLARINI HAYDOVCHILIK TAJRIBASI KESIMIDA O‘RGANISH.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 251-256 (2026). https://fanistiqbollari.uz/public/article/123/
HarvardUSMONOV, RAHIM (2026) ‘DEFFENBACHERNING DRIVING ANGER SCALE METODI ASOSIDA HAYDOVCHILARDAGI G‘AZABLANISH XUSUSIYATLARINI HAYDOVCHILIK TAJRIBASI KESIMIDA O‘RGANISH’, Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 251-256. https://fanistiqbollari.uz/public/article/123/
BibTeX
@article{usmonovrahim2026,
  title = {DEFFENBACHERNING DRIVING ANGER SCALE METODI ASOSIDA HAYDOVCHILARDAGI G‘AZABLANISH XUSUSIYATLARINI HAYDOVCHILIK TAJRIBASI KESIMIDA O‘RGANISH},
  author = {USMONOV, RAHIM},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {7},
  pages = {251-256},
  url = {https://fanistiqbollari.uz/public/article/123/}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

USMONOV, RAHIM — boshqa maqolalari

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari