Kirish. Yo‘l-transport hodisalari butun dunyoda inson salomatligi va hayotiga jiddiy tahdid soluvchi omillardan biri hisoblanadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, har yili millionlab insonlar yo‘l-transport hodisalari natijasida turli darajadagi jarohatlar oladi va bir milliondan ortiq kishi halok bo‘ladi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, yo‘l-transport hodisalarining katta qismi inson omili, xususan haydovchilarning emotsional holati bilan bog‘liq. So‘nggi yillarda transport psixologiyasi doirasida haydovchilik g‘azabi (driver anger) fenomeni alohida tadqiqot yo‘nalishiga aylangan. Haydovchilik g‘azabi haydovchining yo‘l harakati jarayonida yuzaga keladigan frustratsiya, norozilik, tajovuzkorlik va salbiy emotsional reaksiyalarining yig‘indisini ifodalaydi. Bunday holatlar ko‘pincha xavfli manevrlar, qoidabuzarliklar va agressiv haydovchilik xatti-harakatlari bilan namoyon bo‘ladi. Haydovchilik g‘azabining shakllanishiga yosh, jins, shaxs xususiyatlari, temperament, stressga chidamlilik hamda haydovchilik tajribasi kabi omillar ta’sir ko‘rsatadi. Ayniqsa, haydovchilik tajribasi va g‘azab reaksiyalari o‘rtasidagi bog‘liqlik zamonaviy transport psixologiyasining dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi. Mavzuning nazariy asoslari. Haydovchilik g‘azabini tushuntirishda bir nechta psixologik yondashuvlar mavjud. Frustratsiya–agressiya nazariyasiga ko‘ra, shaxsning maqsadga erishishiga to‘sqinlik qiluvchi vaziyatlar agressiv reaksiyalarni yuzaga keltiradi. Yo‘l tirbandliklari, qoidalarning buzilishi, boshqa haydovchilarning e’tiborsizligi va harakat tezligining pasayishi haydovchilarda frustratsiya hosil qiluvchi asosiy omillar hisoblanadi. Kognitiv baholash nazariyasiga ko‘ra esa, bir xil vaziyat turli shaxslar tomonidan turlicha talqin qilinadi. Tajribali haydovchi xavfli vaziyatni tabiiy holat sifatida qabul qilishi mumkin bo‘lsa, tajribasiz haydovchi uni …
| Mualliflar | USMONOV, RAHIM |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-25 |
| Son | 7 |
| Betlar | 251-256 |
| Til | O‘zbek |
driving Anger Scale, driver anger, aggressive driving, driving experience, traffic psychology, road safety, ANOVA, driving Anger Scale, водительский гнев, агрессивное вождение, водительский стаж, транспортная психология, безопасность дорожного движения
Kirish. Bugun mamlakatimiz hayotining barcha sohalaridagi tub o’zgarish, yangi islohot va yangicha dunyoqarash shakllanayotganligini kuzatmoqdamiz. Bu orqali yurtimizda yangi zamon ruhi va yangicha ideosfera ta’sir…
Ta’limda istiqbolli izlanishlar - xalqaro ilmiy-metodik jurnal № 7/2026 ISSN: 3060-527X Axmatqulova Maxfuza Shuhrat qizi Guliston davlat universiteti tayanch doktoranti Email: turdibekovamakhfuza@gmail.com…
Kirish. Yigirma birinchi asr shiddatli texnologik taraqqiyot, global raqamlashtirish hamda an’anaviy ta’lim tizimlarining innovatsion virtual ta’lim muhitiga transformatsiyalashuvi (aylanishi) bilan xarakterlanadi…
Kirish. So‘nggi yillarda jahon sportida kuzatilayotgan raqamlashtirish jarayoni sportchilarni tayyorlash tizimiga tub o‘zgarishlar olib kirmoqda. Zamonaviy raqamli texnologiyalar mashg‘ulotlarni…
Kirish. XXI asrda yo‘l harakati xavfsizligi global miqyosdagi muhim ijtimoiy muammolardan biri sifatida e’tirof etilmoqda. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, har yili dunyo bo‘yicha 1,3 milliondan…
Kirish. So‘nggi yillarda dunyo sog‘liqni saqlash tizimida yuz berayotgan tub o‘zgarishlar, tibbiyot fanining jadal rivojlanishi, raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektning klinik amaliyotga keng joriy etilishi…
Kirish. Jahon miqyosida kechayotgan globallashuv jarayonlari, raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi hamda mehnat bozorida kasbiy kompetensiyalarga qo‘yilayotgan yangi talablar oliy ta’lim tizimi oldiga mutlaqo…
Kirish. Bugungi globallashuv va raqamli texnologiyalar jadal rivojlanayotgan davrda gadjetlar inson hayotining ajralmas qismiga aylanib bormoqda. Smartfon, planshet, kompyuter, televizor va boshqa raqamli qurilmalar…
Kirish. Bugungi kunda ta’lim tizimida raqamli texnologiyalardan samarali foydalanish o‘quv jarayonini modernizatsiya qilishning muhim yo‘nalishlaridan biri sifatida qaralmoqda. Ayniqsa, boshlang‘ich ta’lim bosqichida…
Kirish. Zamonaviy ta’lim tizimida bo‘lajak o‘qituvchilarni kasbiy tayyorlash jarayoni ta’lim sifatini ta’minlovchi asosiy omillardan biri hisoblanadi. Global ta’lim paradigmasi o‘zgarib borayotgan hozirgi sharoitda…