The rapid proliferation of artificial intelligence systems across safety- critical domains has exposed fundamental limitations in existing decision-making methodologies. Current multi-criteria decision-making (MCDM) approaches operate under static assumptions, trust-aware architectures lack formal mathematical grounding, and adaptive mechanisms fail to unify both dimensions within a coherent framework. This paper introduces the Adaptive Trust-Aware Multi-Criteria Decision Method (ATMCDM), a novel conceptual framework and mathematical model designed to address these interrelated deficiencies. ATMCDM unifies trust calibration, dynamic weight adaptation, and multi- criteria optimization within a single mathematically rigorous architecture. The proposed methodology introduces six formal constructs: a multidimensional state vector, a context- sensitive trust function, a knowledge accumulation function, an adaptive weight mechanism, a composite decision function, and a dynamic reward-driven update rule. A corresponding algorithm is presented with computational complexity analysis. Through critical comparison with existing MCDM methods, trust-aware models, and adaptive decision algorithms, the paper demonstrates that ATMCDM overcomes the rigidity of conventional approaches while providing theoretical guarantees for convergence and consistency.
| Mualliflar | Yuldashev, Nodirbek Abdumannob o'g'li |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-08-10 |
| Jild | 8 |
| Son | 07. |
| Betlar | 1069-1076 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/c.series.ped.v08.i07.148 |
DOI: 10.70728/c.series.ped.v08.i07.148 · Maqolaning asl sahifasi
multi-criteria decision making, trust-aware computing, adaptive systems, artificial intelligence, decision intelligence, explainable AI, Human-AI collaboration, mathematical decision model.
Mazkur maqolada bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilariga yozuvni o‘rgatishda qo‘llanadigan zamonaviy pedagogik texnologiyalar integrativ nazariy-metodik nuqtayi nazardan tahlil qilindi. Tadqiqotimizning maqsadi yozuv…
Maqolada ta’lim diskursining lingvistik maqomi, kommunikativ tuzilishi, janriy tarkibi va institutsional xususiyatlari nazariy jihatdan yoritilgan. Ingliz, o‘zbek va boshqa tillardagi tadqiqotlar qiyosiy-tahliliy asosda…
Mazkur maqolada bo‘lajak pedagoglarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishning zamonaviy yondashuvlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Zamonaviy ta’lim tizimida pedagog faoliyatining mazmuni va unga…
Mazkur maqolada bo‘lajak musiqa o‘qituvchisini kasbiy tayyorlashning mohiyati va uni amalga oshirishda integrativ yondashuvlarning nazariy asoslari, talabalarning kabiy faoliyatdagi tayyorgarliklarida mavzuga id olib…
ushbu ilmiy maqolada muallif tomonidan yangi avlod darsliklarining mazmuni, tuzilishi va ulardan foydalanishning amaldagi holatlari PISA (Programme for International Student Assessment (PISA)) talablari asosida tahlil…
В статье рассматривается образовательный потенциал визуальных исторических источников в профессиональной подготовке будущих учителей истории. Обосновывается необходимость перехода от использования произведений искусства…
Mazkur maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarda kasbiy nutq kompetensiyasini rivojlantirishning pedagogik mexanizmlari tahlil qilinadi. Unda kasbiy nutq kompetensiyasining mazmuni, tarkibiy qismlari, uni shakllantirishga…
Статья посвящена анализу современных методов обучения ИТ- лексике в условиях цифровой образовательной среды. Рассматриваются подходы к формированию терминологической компетенции обучающихся, изучаются возможности…
Mazkur maqolada bo‘lajak musiqa o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligini takomillashtirishda akmeologik cholg‘u ijrochiligi imkoniyatlaridan foydalanishning nazariy jihadan tadqiq etgan mahalliy, mustaqil davlatlar…
Maqolada talabalik davrida hayotga nisbatan bardoshlilikni shakllanishiga hayotiy ma’no ko‘rinishlarning ta’siri masalasi o‘rganilgan. Dastavval inson hayotidagi hayotiy ma’no ko‘rinishlari va ularning xarakterli…